Τιμήθηκε και ο Γιάννης Αντετοκούνμπο
Μια διάχυτη αίσθηση αμηχανίας ήταν εμφανής όταν ο Ύμνος της Ευρώπης αντήχησε την Τρίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, με μια ομάδα ηλικιωμένων προσωπικοτήτων στο κέντρο της σκηνής να συμβολίζει μια Ευρώπη που γερνά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η τελετή απονομής του νεοσύστατου Ευρωπαϊκού Τάγματος Αξίας είχε στόχο να γιορτάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, φέρνοντας κοντά σημαντικές προσωπικότητες που συνέβαλαν στην οικοδόμησή της αλλά και νέα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το μέλλον της.
Ωστόσο, από τους 20 βραβευθέντες που επιλέχθηκαν φέτος, σχεδόν όλοι οι 13 που παρευρέθηκαν στην τελετή ανήκαν στην παλαιότερη γενιά πολιτικών και θεσμικών προσώπων, μετατρέποντας την εκδήλωση σε ένα στιγμιότυπο ενός κόσμου που πλέον δεν υπάρχει.
Μια μακρά λίστα πρώην ηγετών, με επικεφαλής την πρώην καγκελάριο της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, και τον πρώην πρόεδρο της Πολωνίας, Λεχ Βαλέσα, τιμήθηκαν με το μετάλλιο από την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, ενώ οι σύγχρονες προσωπικότητες σχεδόν απουσίαζαν από την εικόνα.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος τιμήθηκε με την ανώτατη διάκριση του Τάγματος, δεν παρευρέθηκε στην τελετή, ενώ προσωπικότητες όπως ο τραγουδιστής Μπόνο, ο σεφ Χοσέ Αντρές και ο μπασκετμπολίστας Γιάννης Αντετοκούνμπο αρνήθηκαν επίσης την πρόσκληση να παραλάβουν τη διάκριση στην αίθουσα της ολομέλειας.
Η συνολική εικόνα παρέπεμπε περισσότερο σε έναν άκαμπτο εορτασμό του ευρωπαϊκού παρελθόντος, με ελάχιστη προοπτική για το μέλλον. Η Μέρκελ, η πιο αναμενόμενη παρουσία της βραδιάς, μίλησε ανοιχτά για το χάσμα ανάμεσα στις υποσχέσεις ειρήνης, οικονομικής ευημερίας και δημοκρατίας που συνόδευσαν την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη σημερινή πραγματικότητα.
«Για να είμαι ειλικρινής, βρισκόμαστε πολύ μακριά από αυτές τις υποσχέσεις», δήλωσε, αποσπώντας χλιαρά χειροκροτήματα από ευρωβουλευτές που αμφισβητούν ανοιχτά την πολιτική της παρακαταθήκη.
Ορισμένες ομιλίες ήταν πιο αισιόδοξες, όπως η αναφορά του πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Χαβιέρ Σολάνα, στον ρόλο της Ευρώπης ως διαμεσολαβητή σε διεθνείς συγκρούσεις, ή η περιγραφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον πρώην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Γέρζι Μπούζεκ, ως «ένα όνειρο» και «ένα παιχνίδι φαντασίας». Ωστόσο, σχεδόν όλες οι παρεμβάσεις ανακαλούσαν μια παλαιότερη ευρωπαϊκή ισχύ, δύσκολο να φανταστεί κανείς στη σημερινή εποχή.
Δεν ήταν τυχαίο ότι, κατά τη διάρκεια της τελετής που διήρκεσε μιάμιση ώρα, οι πιο συγκινητικές παρεμβάσεις προήλθαν από τις πιο σύγχρονες προσωπικότητες που τιμήθηκαν: την πρόεδρο της Μολδαβίας, Μάγια Σάντου, η οποία υπενθύμισε πως ο λαός της επέλεξε την Ευρώπη παρά τις ρωσικές απειλές, και την Ουκρανή δικηγόρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ολεξάντρα Ματβιϊτσούκ, η οποία δήλωσε με δάκρυα στα μάτια εκ μέρους της χώρας της: «Ευρώπη, επιστρέψαμε».
Καθώς η τελετή ολοκληρωνόταν μέσα σε ατμόσφαιρα συνάντησης παλιών φίλων και άλλοτε ισχυρών προσωπικοτήτων που θυμούνταν τις «παλιές καλές εποχές», ένας ευρωβουλευτής που αποχωρούσε δήλωσε στο Euronews: «Αυτά τα βραβεία μου φαίνονται αυτάρεσκα και αποκομμένα από τα αισθήματα των απλών πολιτών».
«Πιθανότατα του χρόνου θα πρέπει να υπάρξει μια καλύτερη ισορροπία στους βραβευθέντες», δήλωσε αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Euronews, εξηγώντας ότι οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών συχνά επιλέγουν πρόσωπα που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην ένταξη ή την ενσωμάτωση της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το Ευρωπαϊκό Τάγμα Αξίας, το οποίο δημιουργήθηκε με αφορμή την 75η επέτειο της Διακήρυξης Σουμάν — που θεωρείται η αφετηρία της ευρωπαϊκής ενοποίησης — έχει ως στόχο να «τιμά πράξεις θάρρους και έμπνευσης», ώστε να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για άλλους Ευρωπαίους.
Στη σημερινή Ευρώπη, ωστόσο, αυτό μοιάζει περισσότερο με ευχή παρά με βεβαιότητα.