Από 1η Ιουνίου σε όλη τη Βαρσοβία ισχύει περιορισμός στη νυχτερινή πώληση αλκοόλ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ασφαλής νύχτα», για μεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερα νυχτερινά περιστατικά. Θα επιτρέπεται μόνο σε μπαρ κι εστιατόρια
Σύμφωνα με την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της πρωτεύουσας Βαρσοβίας, το αλκοόλ δεν θα είναι διαθέσιμο σε καταστήματα, περίπτερα και πρατήρια καυσίμων από τις 22:00 έως τις 6:00.
«Δεν είμαι υπέρ των περιορισμών, αλλά μετά από χρόνια συζητήσεων πείστηκα ότι αυτό έχει πιθανότητες να επηρεάσει θετικά αυτή την πόλη» δηλώνει ο δήμαρχος Βαρσοβίας Ραφάλ Τρζασκόφσκι.
Οι δημοτικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η απόφαση προηγήθηκε πιλοτικού προγράμματος στις συνοικίες Śródmieście και Praga-Północ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Δημοτικής Αστυνομίας και της Αστυνομίας, ο αριθμός των νυχτερινών περιστατικών στις περιοχές αυτές μειώθηκε αισθητά. Το μέτρο στοχεύει επίσης στον περιορισμό της λεγόμενης «αλκοολικής τουριστικής μετακίνησης», δηλαδή των μετακινήσεων μέσα στην πόλη για την αναζήτηση καταστημάτων με 24ωρη πώληση αλκοόλ. Η απαγόρευση δεν θα ισχύει για τα καταστήματα εστίασης ούτε για την αφορολόγητη ζώνη του αεροδρομίου Σοπέν.
Οι κάτοικοι της Βαρσοβίας εμφανίζονται θετικοί στη νυχτερινή απαγόρευση πώλησης αλκοόλ. Στις δημόσιες διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2024, στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 9.000 άτομα, το 81% τάχθηκε υπέρ της εισαγωγής του μέτρου. Από αυτούς, το 97% θεωρεί ότι η απαγόρευση πρέπει να ισχύει σε ολόκληρη την πρωτεύουσα και όχι μόνο σε επιλεγμένες συνοικίες.
Τι αλλάζει στους δρόμους της Βαρσοβίας;
Στην έρευνα δρόμου που πραγματοποιήσαμε, οι κάτοικοι εξέφρασαν διαφορετικές απόψεις για τους νέους κανόνες. Οι περισσότεροι εκτιμούν ότι ο περιορισμός της πώλησης αλκοόλ θα έχει θετική επίδραση στην ασφάλεια και την ποιότητα ζωής στην πόλη.
«Έτσι θα υπάρχει περισσότερη ησυχία» μας λέει μια ηλικιωμένη γυναίκα.
Ορισμένοι κάτοικοι της Βαρσοβίας επισημαίνουν ότι παρόμοιες ρυθμίσεις ίσχυαν ήδη πριν από πολλά χρόνια και, κατά τη γνώμη τους, λειτουργούσαν καλά. Η απαγόρευση πώλησης αλκοόλ πριν από τις 13:00 θεσπίστηκε την εποχή της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας, το φθινόπωρο του 1982, για την καταπολέμηση της μέθης στους χώρους εργασίας και στις ουρές. Στην ελεύθερη Πολωνία ο κανόνας αυτός καταργήθηκε οριστικά τον Νοέμβριο του 1990.
«Κάποτε πουλούσαν αλκοόλ από τις 13:00 έως τις 22:00 και όλοι ήταν ευχαριστημένοι. Θεωρώ ότι είναι μια πολύ καλή ιδέα» μας λέει ένας υπερήλικας κάτοικος της Βαρσοβίας.
Οι κάτοικοι αναφέρονται επίσης στις εμπειρίες άλλων χωρών, όπου οι περιορισμοί στην πώληση αλκοόλ ισχύουν εδώ και χρόνια.
«Νομίζω ότι θα είναι πιο ασφαλές. Τυχαίνει με τον σύζυγό μου να πηγαίνουμε συχνά στη Σουηδία, όπου αυτό εφαρμόζεται με καλό αποτέλεσμα, και πιστεύω ότι είναι μια καλή ώρα για να σταματά απλώς η πώληση» μας απαντά μια νεαρή γυναίκα.
Δεν στηρίζουν όμως όλοι τις νέες ρυθμίσεις. Υπάρχουν και φωνές αντίθεσης σε οποιαδήποτε μορφή περιορισμού. Πιο επικριτικοί απέναντι στο σχεδιαζόμενο μέτρο για το σύνολο της Βαρσοβίας εμφανίζονται οι νεαρότεροι κάτοικοι, οι οποίοι επισημαίνουν, μεταξύ άλλων, τις δυσκολίες που θα προκαλέσει στην καλοκαιρινή παραμονή σε δημόσιους χώρους και τις υψηλότερες τιμές του αλκοόλ στα καταστήματα εστίασης.
«Αν υπήρχε αυτή η ποτοαπαγόρευση θα έπρεπε να είμαι νηφάλιος, δεν μου αρέσει αυτή η ιδέα. Γενικά η ποτοαπαγόρευση, όποια κι αν είναι η ώρα, είναι κακή» λένε νεαροί άνδρες, από τους οποίους αναδίδεται έντονη οσμή αλκοόλ.
Στις συζητήσεις εκφράστηκαν επίσης φόβοι για ενδεχόμενη ανάπτυξη παράνομου εμπορίου αλκοόλ.
«Σε κάθε ποτοαπαγόρευση δημιουργείται πάντα κάποια μαύρη αγορά. Κάποια γιαγιά πουλάει σακούλες από το παράθυρο, κι έτσι ήταν ανέκαθεν. Παρ’ όλα αυτά είμαι απολύτως υπέρ της ποτοαπαγόρευσης, γιατί σίγουρα θα περιοριστεί η κατανάλωση και θα υπάρχουν λιγότερα περιστατικά, λιγότεροι καβγάδες» μας λέει μια συνταξιούχος.
Ρωτήσαμε επίσης αν θα έπρεπε να απαγορευτεί η κατανάλωση αλκοόλ στους παραποτάμιους πεζόδρομους στις όχθες του Βιστούλα. Η δυνατότητα κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών στους παραποτάμιους δρόμους του Βιστούλα αποτελεί εξαίρεση από τη νομοθετική απαγόρευση κατανάλωσης αλκοόλ σε όλους τους δημόσιους χώρους, που ισχύει από τις 9 Μαρτίου 2018. Οι κάτοικοι στην πλειονότητά τους τάσσονται κατά μιας τέτοιας απαγόρευσης.
«Έχω περάσει μόνη μου αρκετό χρόνο εκεί με φίλους. Ίσως τώρα όχι τόσο πολύ, αλλά πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχουν χώροι όπου και οι νέοι άνθρωποι μπορούν να καθίσουν με την ησυχία τους» λέει μια γυναίκα.
Μέρος των κατοίκων θεωρεί αντίθετα ότι το πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το αλκοόλ, αλλά η συμπεριφορά των ανθρώπων και η έλλειψη μέτρου.
«Το ότι εγώ δεν πίνω δεν σημαίνει ότι κάποιος άλλος δεν πρέπει να πίνει. Λέω απλώς ότι όλα πρέπει να γίνονται με μέτρο και να έχουν μια λογική. Τα μπουκάλια τα πετάμε στα σκουπίδια ή τα δίνουμε σε κάποιο σημείο ανακύκλωσης, δεν τα σπάμε στη μέση του παραποτάμιου δρόμου, όπου δεν μπορείς ούτε να καθίσεις ούτε να σταθείς».
Οι αστυνομικοί της πρωτεύουσας επιβεβαιώνουν τη μείωση των περιστατικών στις συνοικίες όπου εφαρμόστηκε το πιλοτικό πρόγραμμα. Υπενθυμίζουν επίσης ότι οι πωλητές που παραβιάζουν την απαγόρευση αντιμετωπίζουν σοβαρές συνέπειες βάσει του νόμου για την αντιμετώπιση του αλκοολισμού και την αγωγή στη νηφαλιότητα· μεταξύ άλλων, μπορεί να χάσουν την άδεια πώλησης αλκοόλ.
Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ από τις αρχές Ιουνίου και μόνο οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν ο περιορισμός της νυχτερινής πώλησης αλκοόλ θα μεταφραστεί πράγματι σε περισσότερη ηρεμία και ασφάλεια στην πρωτεύουσα.