Το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο τίθεται σε πλήρη εφαρμογή στις 12 Ιουνίου, θεσπίζοντας ενιαίο σύστημα ταχείας εξέτασης στα σύνορα και κατανομής των αιτούντων άσυλο μεταξύ των κρατών-μελών.
Το 2025, στην ΕΕ καταγράφηκαν 669.400 πρώτες αιτήσεις ασύλου και 178.000 παράτυπες διελεύσεις συνόρων. Η έκταση του φαινομένου ασκεί πίεση στα πέντε κράτη μέλη κατά μήκος της κεντρικής μεσογειακής διαδρομής: Η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ελλάδα δέχθηκαν το 83% όλων των πρώτων αιτήσεων ασύλου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι χώρες της πρώτης γραμμής δεν διαθέτουν τις υλικές υποδομές για να στεγάσουν τους αιτούντες, ενώ η εξέταση των αιτήσεων μπορεί να διαρκέσει χρόνια, αφήνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ευάλωτους ανθρώπους σε νομικό κενό. Οι τοπικοί προϋπολογισμοί δεν επαρκούν επίσης για την παροχή επαρκούς, μακροπρόθεσμης υγειονομικής περίθαλψης, εκπαίδευσης και κοινωνικής στήριξης.
Το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο στοχεύει να ελαφρύνει αυτή την πίεση, φέρνοντας στο προσκήνιο τα κράτη που δεν έχουν εξωτερικά σύνορα: Tα κράτη οφείλουν να επιλέξουν ανάμεσα στο να μετεγκαθιστούν μια προκαθορισμένη ποσόστωση αιτούντων άσυλο στο έδαφός τους (η ελάχιστη βάση είναι 30.000 αιτούντες άσυλο τον χρόνο) ή να καταβάλλουν περίπου 20.000 ευρώ για κάθε αιτούντα που αρνούνται να δεχθούν, σε ένα κοινό ταμείο της ΕΕ.
Αποσκοπεί επίσης στην επιτάχυνση της διαδικασίας, υποχρεώνοντας τα συνοριακά κράτη να διενεργούν ελέγχους ταυτότητας, υγείας και ασφάλειας μέσα σε επτά ημέρες από την άφιξη του αιτούντος. Θα αναβαθμίσει τη βάση δεδομένων Eurodac, θα βελτιώσει το κοινό σύστημα παρακολούθησης και θα προβλέψει ταχεία διαδικασία για ορισμένους αιτούντες.
Το Σύμφωνο είναι μόνο η μισή ιστορία. Η πιο αμφιλεγόμενη λύση που προτείνει η Επιτροπή για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης είναι ο Κανονισμός Επιστροφών, μια ξεχωριστή νομοθεσία που αποσκοπεί στη σημαντική διεύρυνση των εξουσιών απέλασης.
Η τελευταία έκθεση State of Play της Επιτροπής έδειξε ότι τα κράτη έχουν προχωρήσει αρκετά στην εφαρμογή του Συμφώνου, «με τους βασικούς πυλώνες του νέου συστήματος πλέον σε ισχύ». Συμφωνείτε; Είναι τα κράτη της ΕΕ έτοιμα για ένα νέο σύστημα μετανάστευσης; Η ψηφοφορία μας είναι ανώνυμη και διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα. Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν στην πανευρωπαϊκή κάλυψη XL, σε βίντεο, άρθρα και ενημερωτικά δελτία, και θα συμβάλουν στον καθορισμό της δημοσιογραφικής μας γραμμής, καθώς εξετάζουμε πώς η Ευρώπη μπορεί να διασφαλίσει τη θέση της στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.