Στις αρχές του 2026, η Ευρώπη μετατράπηκε ήδη σε σκηνή μαζικών διαδηλώσεων, με άδειες τάξεις, καθηλωμένα αεροπλάνα και χαμένα ιατρικά ραντεβού- Τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 θα είναι έτος ρεκόρ απεργιών
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες θεωρούνται συχνά επιρρεπείς στις απεργίες και τα πρόσφατα στοιχεία φαίνεται να επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα.
Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, η Πορτογαλία (234), η Ιταλία (190), η Ισπανία (108) και η Γαλλία (105) κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό απεργιών μεταξύ επτά χωρών της ΕΕ. Αυτό προκύπτει από στοιχεία που ανέλυσαν η ψηφιακή πλατφόρμα συλλογής δεδομένων με τεχνητή νοημοσύνη Strike Tracker, η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης και Βιομηχανικών Σχέσεων της Πορτογαλίας (DGERT) και ο ιταλικός θεσμικός φορέας που εγγυάται την ισορροπία ανάμεσα στο δικαίωμα στην απεργία και τα δικαιώματα των χρηστών, CGSSE.
Οι κινητοποιήσεις αυτές στόχευσαν κυρίως τους κλάδους των μεταφορών, της εκπαίδευσης, της υγείας και της δημόσιας διοίκησης, ωστόσο δεν είναι τα μόνα ζητήματα που προκαλούν εκτεταμένες διαμαρτυρίες.
Στις 12 Ιουνίου, το προσωπικό και οι υπηρεσίες της τοπικής αστυνομίας στην Ιταλία ανακοίνωσαν πανεθνική απεργία, για να αναδείξουν το αίτημα για καλύτερες συνθήκες εργασίας. Η απόφαση ελήφθη αφού αρκετοί αστυνομικοί νοσηλεύτηκαν έπειτα από επιθέσεις κατά την ώρα της υπηρεσίας τους, σύμφωνα με τους επαρχιακούς εκπροσώπους του συνδικάτου.
Την περασμένη εβδομάδα, η Πορτογαλία κατέγραψε τη δεύτερη πανεθνική απεργία μέσα σε έξι μήνες, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για νέο πακέτο εργασιακών μέτρων που ανακοίνωσε η κεντροδεξιά κυβέρνηση.
Αντίθετα, στην Ολλανδία καταγράφηκαν μόλις περίπου επτά απεργίες στο πρώτο τρίμηνο του 2026, γεγονός που την καθιστά τη χώρα με τις λιγότερες κινητοποιήσεις στην υπό εξέταση ομάδα.
Παραδοσιακά, οι εργαζόμενοι στη Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία δεν προσφεύγουν συχνά σε απεργιακές κινητοποιήσεις σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ.
Ωστόσο, προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 θα είναι χρονιά-ρεκόρ για τις απεργίες σε επίπεδο ΕΕ από το 1991, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συνδικαλιστικό Ινστιτούτο.
Την περίοδο 2020-2024, η Φινλανδία, το Βέλγιο και η Γαλλία ήταν τα κράτη μέλη της ΕΕ όπου καταγράφηκαν οι περισσότερες απεργίες.
Παρότι τα διαθέσιμα στοιχεία για τις απεργιακές κινητοποιήσεις είναι περιορισμένα και αποσπασματικά, το 2024 ο συχνότερος λόγος για τις μεγαλύτερες απεργίες ήταν οι μισθοί, και συγκεκριμένα το γεγονός ότι δεν συμβάδιζαν με το αυξημένο κόστος ζωής λόγω του πληθωρισμού.
Στενότερα περιθώρια για τα συνδικάτα
Το ποσοστό των εργαζομένων που είναι μέλη συνδικάτων έχει μειωθεί στο μισό από το 1985: από 30% έπεσε σε 15% μεταξύ 2023 και 2024, με εξαίρεση το Βέλγιο, που κινείται αντίθετα στην τάση, σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
Κατά μέσο όρο, στις 28 χώρες του ΟΟΣΑ, το 2024 ήταν συνδικαλισμένο το 14,3% των εργαζόμενων γυναικών, ενώ στους άνδρες το ποσοστό ήταν 15%.
Η συνδικαλιστική εκπροσώπηση ήταν πολύ ισχυρότερη στον δημόσιο τομέα: το 2024, το 41,3% των εργαζομένων ήταν μέλη συνδικάτων, έναντι 10,1% στον ιδιωτικό τομέα.
Το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις έχει επίσης μειωθεί σημαντικά τα τελευταία 30 χρόνια, ιδιαίτερα στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.