Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφεύγει να παρέμβει στη συζήτηση για τα κλιματιστικά, παρά τον φονικό καύσωνα που αναζωπύρωσε τη δημόσια αντιπαράθεση
Παρά τις θερμοκρασίες-ρεκόρ που καταγράφηκαν στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να λάβει θέση στην ολοένα και πιο αμφιλεγόμενη συζήτηση για τα κλιματιστικά, τονίζοντας ότι δεν αποτελεί ρόλο της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ να υπαγορεύει τις επιλογές των καταναλωτών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Περίπου το 20% των ευρωπαϊκών νοικοκυριών διαθέτει εγκατεστημένο κλιματισμό, έναντι ποσοστού 90% ή και υψηλότερου στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.
Η εμφανής έλλειψη συστημάτων ψύξης έχει εξελιχθεί σε πολιτικό ζήτημα, μετά τον ακραίο καύσωνα που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 1.300 ανθρώπων στην Ευρώπη και οδήγησε πολίτες και αρχές στην αναζήτηση πρόχειρων λύσεων για να καταστεί η καθημερινότητα πιο υποφερτή.
«Γνωρίζουμε ότι τα περισσότερα κτίρια κατοικιών και διαμερίσματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτουν κλιματισμό. Δεν είναι κάτι που παραδοσιακά ενσωματώνεται στα κτίρια, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι μεγάλο μέρος του στεγαστικού μας αποθέματος είναι αρκετά παλιό», δήλωσε τη Δευτέρα η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα κλίματος, Άννα-Κάισα Ίτκονεν.
«Το αν έχουμε θέση υπέρ ή κατά του κλιματισμού; Όχι ιδιαίτερα. Αντιμετωπίζουμε το θέμα ως ένα πεδίο πολιτικής που συνδέεται με την ανακαίνιση και την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και των κατοικιών, καθώς και ως μέρος της στρατηγικής μας για τη στέγαση.»
Ερωτηθείσα από το Euronews αν η Επιτροπή θα έπρεπε να λάβει θέση, δεδομένης της αυξανόμενης πολιτικής σημασίας του ζητήματος, η εκπρόσωπος απάντησε ότι προτεραιότητα της Επιτροπής παραμένει η διασφάλιση μιας «αποτελεσματικής και αποδοτικής» μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανεξετάσει τη σημερινή ουδέτερη στάση της, εφόσον αλλάξει το πολιτικό πλαίσιο.
«Πρόκειται επίσης για ένα ζήτημα που πρέπει να εξετάσουμε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μας: σε ποιο βαθμό η Επιτροπή θα πρέπει να λέει στους πολίτες τι πρέπει ή τι δεν πρέπει να κάνουν», δήλωσε η Ίτκονεν.
«Η κόλαση της περασμένης εβδομάδας πιθανότατα ήταν μόνο η αρχή για το υπόλοιπο καλοκαίρι. Επομένως, δεν αποκλείεται το θέμα να συζητηθεί και σε πολιτικό επίπεδο και τότε, φυσικά, θα ενεργήσουμε ανάλογα με τα μηνύματα που θα λάβουμε από τα κράτη μέλη.»
«Τελικά, όμως, όσον αφορά τα κλιματιστικά στις ιδιωτικές κατοικίες, πρόκειται για ζητήματα στα οποία η Επιτροπή δεν παρεμβαίνει στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θα επιλέξουν να ενεργήσουν.»
Η πολιτική αντιπαράθεση για τα κλιματιστικά
Τα συστήματα κλιματισμού αποτελούν εδώ και χρόνια αντικείμενο αντιπαράθεσης στην Ευρώπη.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αυξάνουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνουν τα δίκτυα ηλεκτροδότησης, εκπέμπουν θερμό αέρα στο περιβάλλον και δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες της κλιματικής κρίσης.
Αντίθετα, οι υποστηρικτές τους θεωρούν ότι αποτελούν αναγκαίο μέσο για τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης και τη διατήρηση της παραγωγικότητας της εργασίας, καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται συνεχώς.
Στη Γαλλία, το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός (RN), που προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών της επόμενης χρονιάς, πρότεινε ένα μαζικό πρόγραμμα επιδότησης της εγκατάστασης κλιματιστικών. Ακόμη και η επικεφαλής των Πρασίνων, Μαρίν Τοντελιέ, παραδέχθηκε ότι ο κλιματισμός «γίνεται πλέον αναγκαίος».
Έχοντας επίγνωση της έντονης δημόσιας συζήτησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει το θέμα με ιδιαίτερη προσοχή και επιμένει ότι το επίκεντρο δεν πρέπει να είναι οι ίδιες οι συσκευές κλιματισμού, αλλά η πηγή ενέργειας που τις τροφοδοτεί.
Το 2025 περίπου το 47% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση προήλθε από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τον επόμενο μήνα ένα Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, το οποίο θα περιλαμβάνει νέα μέτρα για τον εξηλεκτρισμό των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Τελικά, οι αποφάσεις για το αν κάτι πρέπει ή δεν πρέπει να γίνει αποτελούν προφανώς ζήτημα αρμοδιοτήτων και ανήκουν στα κράτη μέλη», δήλωσε η Ίτκονεν.
Η συζήτηση για τα κλιματιστικά εντάσσεται σε μια ευρύτερη επανεξέταση της Πράσινης Συμφωνίας (Green Deal), του συνολικού πακέτου νομοθετικών πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
Παρότι ο στόχος του 2050 παραμένει αμετάβλητος, πολλά από τα μέτρα που στηρίζουν αυτή τη μετάβαση έχουν απλοποιηθεί σημαντικά, ύστερα από έντονες πιέσεις κυβερνήσεων και της βιομηχανίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν χρησιμοποιεί πλέον τον όρο «Πράσινη Συμφωνία» στις επίσημες ανακοινώσεις της, προτιμώντας πλέον τις έννοιες «καθαρό μηδέν εκπομπών» (net zero) και «απανθρακοποίηση» (decarbonisation).