Αν τα Στενά του Ορμούζ κλείσουν επ' αόριστον, η Ευρώπη και ο κόσμος θα αντιμετωπίσουν σοβαρές επιπτώσεις, προειδοποιεί ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας στο Euronews
Ο επικεφαλής της Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι, παρότι οι διεθνείς προμήθειες καυσίμων παραμένουν ασφαλείς προς το παρόν, οι πρόσφατες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια κοντά στα Στενά του Ορμούζ δείχνουν ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα εξακολουθεί να απειλεί την οικονομία της ηπείρου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Όλη η υφήλιος πρέπει να είναι προετοιμασμένη για το χειρότερο σενάριο, το οποίο ελπίζουμε να μη συμβεί, αλλά πρέπει πραγματικά να είμαστε έτοιμοι για το χειρότερο ενδεχόμενο», δήλωσε ο επικεφαλής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, στο Euronews, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο πλήρους αποκλεισμού των Στενών, από τα οποία διέρχεται το 20% της παγκόσμιας διαμετακόμισης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο Φατίχ Μπιρόλ επέμεινε στις προηγούμενες προειδοποιήσεις του για ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών, απορρίπτοντας τις κατηγορίες για τρομολαγνεία και χαρακτηρίζοντάς τες αντίθετα «καμπανάκι» για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια και τους πολιτικούς ώστε να λάβουν γρήγορα προληπτικά μέτρα.
«Χάρη στην εξαιρετική δουλειά των επιτρόπων, των διυλιστηρίων και στη στήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νιγηρία, μπορούμε πλέον να εξισορροπήσουμε τα διυλισμένα προϊόντα, αλλά εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε πολλές προκλήσεις αν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν πλήρως», πρόσθεσε.
Πέρα από την ενέργεια, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις παγκοσμίως σε εμπορεύματα, όπως λιπάσματα, χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα.
Απομάκρυνση από τη Μόσχα
Ο Φατίχ Μπιρόλ απέρριψε το ενδεχόμενο επιστροφής στο ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγορεύει επισήμως από το 2027, επισημαίνοντας ότι η μακροχρόνια ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα ήταν τόσο η αιτία για τις σημερινές υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας όσο και το έναυσμα για την Ευρώπη να τερματίσει τις εξαρτήσεις της από το εξωτερικό.
«Υποφέραμε πολύ στην Ευρώπη από την υπερβολική εξάρτηση από τη Ρωσία, μετά τη διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου», σημείωσε ο Μπιρόλ. «Και οι οικονομίες μας, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά υπέστησαν τις συνέπειες των υψηλών τιμών ενέργειας».
Παρότι οι υπουργοί Ενέργειας εξετάζουν πρόσφατα νέες εγχώριες γεωτρήσεις για άντληση πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω των ανησυχιών για την ενεργειακή ασφάλεια, με τη Ρουμανία και την Κύπρο να πρωτοστατούν, ο επικεφαλής του IEA προειδοποίησε ότι «η Ευρώπη αύριο δεν μπορεί ξαφνικά να ανακαλύψει πετρέλαιο ή αέριο», προτείνοντας ως καλύτερη λύση τις επενδύσεις στον εξηλεκτρισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας.
«Αν υπήρχαν πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην Ευρώπη, θα τα είχαμε ήδη ανακαλύψει εδώ και πολλά χρόνια», τόνισε ο Φατίχ Μπιρόλ, διαψεύδοντας στελέχη της ενεργειακής βιομηχανίας που υποστηρίζουν ότι υπάρχουν ανεκμετάλλευτοι πόροι ορυκτών καυσίμων στις χώρες της ΕΕ.
Το σημαντικό, όπως είπε ο Μπιρόλ, είναι οι ευρωπαϊκές χώρες να παράγουν όσο το δυνατόν περισσότερη ενέργεια στο εσωτερικό τους και να αποφεύγουν την εξάρτηση από άλλες χώρες.
Η ΕΕ έχει μετατοπίσει τις ενεργειακές της εξαρτήσεις τα τελευταία χρόνια, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποτελούν πλέον τον κύριο προμηθευτή εισαγόμενου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ένωση.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον πιέζει αυτή τη στιγμή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποσύρει τους κανόνες για το μεθάνιο ή, διαφορετικά, να αποδεχθεί περικοπές στις προμήθειες LNG.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι οι κανόνες, που απαιτούν από τους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές που συνδέονται με την παραγωγή τους, θα αυξήσουν το κόστος για τους ενεργειακούς ομίλους των ΗΠΑ.
Σε ερώτηση αν η Επιτροπή σκοπεύει να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των ΗΠΑ, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε στο Euronews: «Θα υπάρξουν προσαρμογές και θα χρειαστεί να κάνουμε κάποια πράγματα διαφορετικά (...) αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα υποχωρήσουμε στους στόχους και στις υποχρεώσεις μας».
Ο εξηλεκτρισμός είναι η απάντηση
Παρόλα αυτά, για τον Φατίχ Μπιρόλ ο βασικός δρόμος προς την ενεργειακή κυριαρχία είναι ο εξηλεκτρισμός, καθώς θα μειώσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
«Πρέπει να οδηγηθούμε όσο γίνεται περισσότερο στον εξηλεκτρισμό της ενέργειας και της οικονομίας μας, κάτι που σημαίνει περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, περισσότερες αντλίες θερμότητας και πιο εξηλεκτρισμένη βιομηχανία», τόνισε ο επικεφαλής του IEA.
Ωστόσο, ο Μπιρόλ αναγνώρισε ότι, παρότι η Ένωση διακρίνεται στην παραγωγή καθαρής ενέργειας, η ΕΕ έχει παραμείνει στάσιμη σε ποσοστό εξηλεκτρισμού 23% την τελευταία δεκαετία, πολύ πίσω από χώρες όπως η Ιαπωνία, η Κορέα και η Κίνα, που δεν διαθέτουν άφθονα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Πέρυσι προστέθηκαν 85 γιγαβάτ ανανεώσιμης ενέργειας στο ευρωπαϊκό δίκτυο. Πρόκειται για μεγάλο αριθμό. Όμως 600 γιγαβάτ, σχεδόν επτά φορές περισσότερα, έργων ανανεώσιμων πηγών ολοκληρώθηκαν χωρίς να συνδεθούν, επειδή δεν υπήρχε δίκτυο για να φτάσει η ενέργεια στα σπίτια και στη βιομηχανία», είπε ο Μπιρόλ, επισημαίνοντας πόσο πεπαλαιωμένα είναι τα ευρωπαϊκά δίκτυα, τεχνικά ακατάλληλα να ανταποκριθούν στον ρυθμό ανάπτυξης της καθαρής ενέργειας.
«Αυτό είναι πραγματικά ένα οικονομικό έγκλημα, αν μου επιτρέπεται η έκφραση. Στηρίζω πλήρως την Επιτροπή στην προσπάθεια να δημιουργήσει τα απαραίτητα δίκτυα και να οικοδομήσει ένα ανθεκτικό ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα».
Παρά τα δισεκατομμύρια που έχουν δαπανηθεί για καθαρή ενέργεια, η ηλεκτρική ενέργεια εξακολουθεί να είναι δύο έως τρεις φορές ακριβότερη από το φυσικό αέριο σε πολλές χώρες της ΕΕ. Υπάρχουν φόβοι ότι οι μεσοπρόθεσμες φιλοδοξίες για εξηλεκτρισμό θα είναι δύσκολο να γίνουν αποδεκτές, αν οι κυβερνήσεις δεν καταστήσουν το ρεύμα φθηνότερο.
«Πρέπει να κάνουμε τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας προσιτές για τον κόσμο, ώστε οι καταναλωτές, τα νοικοκυριά και η βιομηχανία να μπορούν να επιλέξουν την πιο οικονομική λύση. Δεν θα στραφούν στην ηλεκτρική ενέργεια επειδή είναι καθαρή. Θα προτιμήσουν το ηλεκτρικό επειδή είναι φθηνό», είπε ο Μπιρόλ.
Μετά την καλοκαιρινή ανάπαυλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα ξεκινήσουν πολιτικές διαπραγματεύσεις για την αναμόρφωση των ευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, κατόπιν της υιοθέτησης κοινής θέσης από τα κράτη μέλη τον Ιούνιο, υπό την κυπριακή εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Το απαιτητικό έργο της διαμεσολάβησης για αυτόν τον ευαίσθητο φάκελο βρίσκεται πλέον στα χέρια της ιρλανδικής προεδρίας, η οποία έχει εκφράσει την ελπίδα να κλείσει η συμφωνία μέχρι το τέλος της χρονιάς.