Πώς η σελίδα στην Wikipedia του διαιτητή Φρανσουά Λετεξιέ παραποιήθηκε και χρησιμοποιήθηκε για να στηριχθούν ισχυρισμοί ότι το ματς Αιγύπτου–Αργεντινής ήταν στημένο
Καθώς το Μουντιάλ μπαίνει στην τελική του φάση, οι διαμάχες από τους προηγούμενους γύρους εξακολουθούν να τροφοδοτούν παραπλανητικούς ισχυρισμούς και ψευδείς φωτογραφίες στο διαδίκτυο.
Για παράδειγμα, ο αποκλεισμός της Αιγύπτου από την Αργεντινή στις 7 Ιουλίου προκάλεσε κύμα αβάσιμων ισχυρισμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο τον Γάλλο διαιτητή Φρανσουά Λετεξιέ.
Όλα ξεκίνησαν μετά τη νίκη της Αργεντινής με 3-2 επί της Αιγύπτου, σε έναν αγώνα γεμάτο αμφιλεγόμενες αποφάσεις, όπου η Αλμπισελέστε ανέτρεψε διαφορά δύο τερμάτων. Η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Αιγύπτου υπέβαλε επίσημη καταγγελία στη FIFA, κατηγορώντας τον Λετεξιέ και την ομάδα των διαιτητών συνολικά για «σοβαρά διαιτητικά λάθη».
Μεταξύ των επίμαχων φάσεων ήταν ένα γκολ της Αιγύπτου που ακυρώθηκε ύστερα από παρέμβαση του VAR, όταν ο μέσος Μαρουάν Ατία τιμωρήθηκε επειδή πάτησε το πόδι του Λισάντρο Μαρτίνες στο ξεκίνημα της αντεπίθεσης, καθώς και η αμφιλεγόμενη φάση του Μοχάμεντ Σαλάχ που ανατράπηκε στην περιοχή της Αργεντινής, λίγο πριν οι Λατινοαμερικάνοι πάρουν προβάδισμα με 3-2.
Η Αίγυπτος ζήτησε τον αποκλεισμό του Λετεξιέ από την υπόλοιπη διοργάνωση.
Η κριτική στις διαιτητικές αποφάσεις εντάχθηκε σε ευρύτερες διαδικτυακές θεωρίες συνωμοσίας. Ορισμένοι χρήστες ισχυρίστηκαν, χωρίς καμία απόδειξη, ότι η φερόμενη εβραϊκή καταγωγή του Λετεξιέ αποδεικνύει πως το Ισραήλ επηρέασε το αποτέλεσμα του αγώνα, ενώ άλλοι τη συνέδεσαν με υποτιθέμενη χειραγώγηση της διοργάνωσης υπέρ της Αργεντινής από τη FIFA.
Η ομάδα επαλήθευσης γεγονότων του Euronews, Cube, εξέτασε πιο προσεκτικά τους ισχυρισμούς.
Η Wikipedia χρησιμοποιείται ως εργαλείο παραπληροφόρησης
Πολλές δημοσιεύσεις στην πλατφόρμα X αναπαρήγαγαν τον ισχυρισμό ότι ο Λετεξιέ μεγάλωσε σε οικογένεια υπερορθρόδοξων Εβραίων, στηριζόμενες σε ένα στιγμιότυπο οθόνης από τη σελίδα του Γάλλου διαιτητή στη Wikipedia.
Οι αναρτήσεις αυτές συγκέντρωσαν χιλιάδες προβολές στο X και στο TikTok, όμως δεν στηρίζονται σε κανένα τεκμηριωμένο στοιχείο.
Το δημόσια προσβάσιμο ιστορικό επεξεργασιών της Wikipedia δείχνει ότι η φράση «Ο Φρανσουά Λετεξιέ γεννήθηκε στις 23 Απριλίου 1989 στην κοινότητα Μπεντέ της Βρετάνης, στη βορειοδυτική Γαλλία, σε ορθόδοξη εβραϊκή οικογένεια» προστέθηκε στη σελίδα του στις 8 Ιουλίου, τις πρώτες ώρες μετά τον αγώνα Αργεντινής - Αιγύπτου.
Η συγκεκριμένη επεξεργασία παρέπεμπε σε ένα άρθρο του γαλλικού περιοδικού Le Point (πηγή στα Αγγλικά). Το άρθρο αυτό επικεντρώνεται στην πορεία του Λετεξιέ στη διαιτησία και την άνοδό του στο γαλλικό ποδόσφαιρο και δεν περιέχει καμία αναφορά στη θρησκεία, την εθνικότητα ή το οικογενειακό του υπόβαθρο.
Δεν υπάρχει κάποια άλλη αξιόπιστη δημοσιογραφική αναφορά που να στηρίζει τον ισχυρισμό αυτό για τον Λετεξιέ.
Μετά τον αγώνα έγιναν και άλλες αβάσιμες επεξεργασίες στη σελίδα του στη Wikipedia. Το ιστορικό αναθεωρήσεων του ιστότοπου δείχνει ότι χρήστες πρόσθεσαν τον ισχυρισμό πως ο διαιτητής «πληρώθηκε από την Αργεντινή και τη FIFA» και ότι ο αγώνας της φάσης των «16» με την Αίγυπτο ήταν στημένος. Και οι δύο επεξεργασίες διαγράφηκαν στη συνέχεια.
Τα στιγμιότυπα οθόνης κοινοποιήθηκαν πριν διαγραφούν οι ψευδείς ισχυρισμοί, γεγονός που επέτρεψε να διαδοθούν γρήγορα στο διαδίκτυο και να αποκτήσουν επίφαση αξιοπιστίας.
Πέρα από την καταχρηστική χρήση της Wikipedia, άλλοι χρήστες κοινωνικών δικτύων διέδωσαν περισσότερους αβάσιμους ισχυρισμούς για τον Λετεξιέ.
Μία ανάρτηση, με περισσότερες από δύο εκατομμύρια προβολές, υποστήριζε ότι «οι αρχές ερεύνησαν τον τραπεζικό λογαριασμό του Φρανσουά Λετεξιέ και διαπίστωσαν ότι τις τελευταίες 24 ώρες πριν από τον αγώνα έλαβε μυστηριώδες έμβασμα άνω των $500.000».
Οι συγκεκριμένες αναρτήσεις κυκλοφόρησαν στο X στα γαλλικά, ισπανικά και αγγλικά, χωρίς να παραθέτουν καμία πηγή για όσα ισχυρίζονταν.
Η ομάδα του Cube δεν εντόπισε επίσης καμία σχετική ανακοίνωση από τη FIFA, τις γαλλικές αρχές ή κάποιο αναγνωρισμένο ειδησεογραφικό μέσο.
Ένας ακόμη viral ισχυρισμός που κυκλοφόρησε στο X ανέφερε ότι ο Λετεξιέ απομακρύνθηκε από τη διοργάνωση μετά την καταγγελία της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Αιγύπτου.
Η FIFA επιβεβαίωσε ότι έλαβε την καταγγελία της Αιγύπτου, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία επίσημη ανακοίνωση για τη διεξαγωγή έρευνας σε βάρος του Λετεξιέ και της διαιτητικής του ομάδας.
Μιλώντας μετά την κορύφωση της αντιπαράθεσης, ο επικεφαλής των διαιτητών της FIFA, Πιερλουίτζι Κολίνα, υπερασπίστηκε τους «άρχοντες των αγώνων» απέναντι στις καταγγελίες για μεροληψία, επισημαίνοντας ότι «η εποικοδομητική συζήτηση γύρω από τις αποφάσεις θα αποτελεί πάντα μέρος του ποδοσφαίρου, αλλά οι ανυπόστατοι ισχυρισμοί δεν έχουν θέση στο άθλημά μας».
«Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ακεραιότητα των διαιτητών του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA», πρόσθεσε.
Οι καταγγελίες σε βάρος του Λετεξιέ εντάσσονται σε ένα ευρύτερο αφήγημα και σε διαδικτυακές θεωρίες συνωμοσίας ότι η FIFA μεροληπτεί υπέρ της Αργεντινής, εν μέσω ισχυρισμών πως η ποδοσφαιρική ομοσπονδία δεν εφαρμόζει τους κανόνες της με συνέπεια.
Αποτελεί επίσης μέρος ενός ευρύτερου κύματος παραπληροφόρησης γύρω από το Παγκόσμιο Κύπελλο: εικόνες που έχουν παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη, κατασκευασμένα βίντεο και ψευδείς ισχυρισμοί με ρατσιστικές αποχρώσεις έχουν διαδοθεί ευρέως στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, στοχοποιώντας ομάδες και μεμονωμένους παίκτες μετά από αγώνες με αμφιλεγόμενες διαιτητικές αποφάσεις.