Κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν καταλήγουν σε κοινή στρατηγική κατά των πυρκαγιών- Οι δασοπυροσβέστες εδώ και μήνες προειδοποιούν για έλλειψη πόρων πρόληψης και ζητούν περισσότερο προσωπικό και καλύτερα μέσα
Οι πυρκαγιές που αυτό το καλοκαίρι έχουν κατακάψει δεκάδες χιλιάδες στρέμματα στην Ισπανία έχουν επαναφέρει στο τραπέζι μια επαναλαμβανόμενη συζήτηση: την ανάγκη για μια μεγάλη πολιτική συμφωνία προκειμένου να αντιμετωπιστεί μια απειλή που κάθε χρόνο εντείνεται στην Ιβηρική Χερσόνησο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με περισσότερα από 1.500.000 στρέμματα καμένα μέχρι στιγμής το 2026, έξι φορές περισσότερα από την ίδια περίοδο πέρυσι, και περισσότερους από 90.000 ανθρώπους που έχουν εκκενωθεί ή παραμείνει σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω των μεγάλων πυρκαγιών στο κέντρο της Χερσονήσου, ο πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, επανέλαβε την έκκλησή του για ένα «μεγάλο σύμφωνο σε επίπεδο κράτους απέναντι στην κλιματική έκτακτη ανάγκη», μια πρόταση που είχε ήδη καταθέσει σε προηγούμενες αντιπυρικές περιόδους.
Ωστόσο, η συμφωνία εξακολουθεί να μην γίνεται πράξη.
Η ιδέα ενός εθνικού συμφώνου δεν είναι καινούργια. Μετά τις πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2025, η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι θα προωθήσει ένα Εθνικό Σύμφωνο για τη μετρίαση και την προσαρμογή στην κλιματική έκτακτη ανάγκη, με στόχο να εμπλέξει όλες τις βαθμίδες διοίκησης, τις κοινοβουλευτικές ομάδες, την επιστημονική κοινότητα και τους κοινωνικούς εταίρους σε μια κοινή στρατηγική απέναντι σε ακραία φαινόμενα όπως οι πυρκαγιές, οι ξηρασίες ή οι πλημμύρες.
Το Λαϊκό Κόμμα απέρριψε τότε αυτή την πρωτοβουλία. Η εκπρόσωπός του, Εστερ Μουνιόθ, υποστήριξε ότι το σύμφωνο ήταν «κουρτίνα καπνού» που «δεν σβήνει τις πυρκαγιές ούτε δίνει λύσεις στον κόσμο», ενώ ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο υπερασπίστηκε μια εναλλακτική προσέγγιση, βασισμένη σε ένα Ολοκληρωμένο Σχέδιο κατά των Πυρκαγιών, με μέτρα όπως η ενίσχυση της δασικής διαχείρισης, η αυστηροποίηση των ποινών για τους εμπρηστές, η δημιουργία εθνικού μητρώου εμπρηστών και η βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διοικήσεων.
Το φετινό καλοκαίρι, κατά την επίσκεψή του στο Προωθημένο Κέντρο Διοίκησης στη Ναβαλκαρνέρο, ο Φεϊχόο απέφυγε να οξύνει τη σύγκρουση για την κυβερνητική πρόταση και έκανε έκκληση για θεσμική ενότητα: «Όλοι είμαστε μαζί σε αυτή την προσπάθεια», τόνισε, επιμένοντας ότι η προτεραιότητα πρέπει να είναι η αντιμετώπιση των πυρκαγιών πριν ανοίξει μια πολιτική συζήτηση.
Η πρόληψη, το μεγάλο αδύναμο σημείο
Την ώρα που οι πολιτικοί συνεχίζουν να διαφωνούν για το ποια είναι η καλύτερη στρατηγική, οι δασοπυροσβέστες σε όλη την Ισπανία εδώ και μήνες βγαίνουν στους δρόμους για να επανεκφράσουν την ίδια προειδοποίηση: χωρίς περισσότερους πόρους για την πρόληψη και χωρίς καλύτερες συνθήκες για όσους εργάζονται επί τόπου, οι μεγάλες πυρκαγιές θα συνεχίσουν να επαναλαμβάνονται.
Οι προειδοποιήσεις διαδέχονται η μία την άλλη σχεδόν αδιάκοπα από την άνοιξη. Τον Απρίλιο, οι δασοπυροσβέστες στη Γκραν Κανάρια συγκεντρώθηκαν μπροστά στο Συμβούλιο του νησιού ζητώντας αυξήσεις μισθών, περισσότερο προσωπικό και περισσότερα υλικά μέσα. Τον ίδιο μήνα, οι δασοπυροσβέστες της Αυτόνομης Κοινότητας της Μαδρίτης προειδοποίησαν ότι οι προληπτικές εργασίες είχαν μειωθεί περίπου στο μισό και σημείωσαν τον κίνδυνο να μπει το καλοκαίρι με ανεπαρκές δυναμικό.
Τον Μάιο ακολούθησαν οι κινητοποιήσεις των δασοπυροσβεστών στην Ανδαλουσία. Τον Ιούνιο, στη Μούρθια και τη Λεόν. Τον Ιούλιο, ταυτόχρονα με το κύμα μεγάλων πυρκαγιών που έπληξε μεγάλο μέρος της χώρας, κινητοποιήθηκαν ξανά οι πυροσβέστες της Μαδρίτης αλλά και εκείνοι της Τουλέδο. Η μία περιφέρεια μετά την άλλη, τα διάφορα σώματα επανέλαβαν σχεδόν το ίδιο διαγνωστικό: έλλειψη προσωπικού, περιορισμένοι πόροι και ανεπαρκής πρόληψη.
Η περίπτωση της Μαδρίτης είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική. Οι προειδοποιήσεις του Απριλίου είχαν γίνει αρκετούς μήνες πριν η περιφέρεια καταγράψει ορισμένες από τις σοβαρότερες πυρκαγιές της πρόσφατης ιστορίας της, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που οι επαγγελματίες θεωρούν δομικό.
Οι ειδικοί στη δασική διαχείριση τονίζουν εδώ και χρόνια ότι οι μεγάλες πυρκαγιές δεν αντιμετωπίζονται μόνο όταν οι φλόγες έχουν ήδη ξεσπάσει. Η πρόληψη ξεκινά πολύ νωρίτερα, με τη διαχείριση των δασών, τις αποψιλώσεις, τις ελεγχόμενες καύσεις, τη συντήρηση αντιπυρικών ζωνών και έναν συνεχή σχεδιασμό που μειώνει τη φυτική καύσιμη ύλη και περιορίζει την εξάπλωση της φωτιάς όταν ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες.
Η συναίνεση παραμένει σε εκκρεμότητα
Η σοβαρότητα των φετινών πυρκαγιών έχει καταστήσει σαφές για ακόμη μία φορά ότι ο κίνδυνος δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ένα εξαιρετικό φαινόμενο, αλλά μια ολοένα συχνότερη συνέπεια των καυσώνων και των ακραίων μετεωρολογικών συνθηκών.
Ωστόσο, παρότι η συζήτηση για ένα μεγάλο εθνικό σύμφωνο αναζωπυρώνεται κάθε καλοκαίρι, η Ισπανία εξακολουθεί να μην διαθέτει μια στρατηγική συναινετικά συμφωνημένη μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, η οποία να συνδυάζει την πρόληψη, τη δασική διαχείριση, την κλιματική προσαρμογή και τον θεσμικό συντονισμό. Εν τω μεταξύ, οι φλόγες συνεχίζουν να υπαγορεύουν τον ρυθμό μιας πολιτικής συζήτησης που, προς το παρόν, παραμένει άλυτη.