Πρωτοβουλίες καλούν σε ψήφο «τακτικής» υπέρ SPD και Πρασίνων στις περιφερειακές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ. AfD, CDU, Αριστερά, SPD, FDP και BSW απορρίπτουν τη σύσταση
Η προεκλογική εκστρατεία στη Σαξονία-Άνχαλτ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Σε όλο το ομόσπονδο κρατίδιο οι δρόμοι έχουν γεμίσει αφίσες, ενώ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το θέμα κυριαρχεί όσο λίγα άλλα. Εκεί πρωτοβουλίες όπως η «Taktisch Wählen» καλούν πλέον τους πολίτες να προσαρμόσουν την εκλογική τους συμπεριφορά, ώστε να αποτραπεί μια ενδεχόμενη κυβέρνηση του AfD.
Οι διοργανωτές επιδιώκουν οι ψηφοφόροι να στηρίξουν κόμματα όπως το SPD και τους Πράσινους, ώστε αυτά, παρά τα χαμηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις, να καταφέρουν να μπουν στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ. Οι εμπνευστές τονίζουν ότι «το SPD και οι Πράσινοι, με βάση τα σημερινά δεδομένα, βρίσκονται ιδιαίτερα κοντά στο όριο του 5%. Αν ένα ή και τα δύο κόμματα το χάσουν οριακά, πολλές δημοκρατικές ψήφοι θα χαθούν στην κατανομή των εδρών. Από αυτό μπορεί να ωφεληθεί μαζικά το AfD».
Αυτή τη στιγμή το SPD (6–7%), οι Πράσινοι (4–5%), το FDP (2–4%) και το BSW (4–5%) δίνουν μάχη για την είσοδό τους στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ. Αν δεν τα καταφέρουν, η κατανομή των εδρών μπορεί να αλλάξει με τέτοιο τρόπο ώστε η AfD να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία και να ορίσει τον πρωθυπουργό του κρατιδίου.
Στις τρέχουσες προεκλογικές δημοσκοπήσεις το AfD βρίσκεται με διαφορά στην πρώτη θέση. Σύμφωνα με έρευνα του ινστιτούτου pollytix για την οργάνωση Campact, 43% δηλώνουν ότι σκοπεύουν να ψηφίσουν AfD. Η CDU ακολουθεί στη δεύτερη θέση με σαφώς χαμηλότερο ποσοστό, 23%, και τρίτο έρχεται το κόμμα της Αριστεράς με 13%.
Από τη σύστασή της η «Taktisch Wählen» έχει εξαιρέσει το FDP και το BSW. «Προτείνουμε μόνο υποψήφιους και υποψήφιες που αποκλείουν κατηγορηματικά κάθε συνεργασία με το AfD. Αν ένας ή μία υποψήφια δεν τοποθετείται ξεκάθαρα υπέρ του αναχώματος απέναντι στην άκρα δεξιά, δεν τον ή την προτείνουμε – ακόμη κι αν είναι ισχυρός αριθμητικά», αναφέρουν οι υπεύθυνοι στην ιστοσελίδα τους.
BSW: Η πρωτοβουλία «Taktisch Wählen» είναι πολιτική καμπάνια
Ο πρόεδρος του FDP, Βόλφγκανγκ Κουμπίτσκι, έχει ταχθεί κατ’ επανάληψη στο παρελθόν κατά αυτού του «αναχώματος». «Δεν θα ψήφιζα υπέρ καμίας πρότασης της AfD, αλλά δεν θα εξαρτούσα τις δικές μου προτάσεις από το αν θα μπορούσε να τις στηρίξει η AfD», είχε δηλώσει τον Απρίλιο στο podcast «Meine schwerste Entscheidung» του ομίλου Funke.
Η ιδρύτρια του BSW, Ζάρα Βάγκενκνεχτ, δήλωσε πριν από λίγες μέρες στην εφημερίδα Bild: «Στόχος μας σε αυτές τις εκλογές είναι η απομάκρυνση του σημερινού χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργού και η αντικατάστασή του από έναν υπερκομματικό πρωθυπουργό, ο οποίος θα κυβερνά με μια κυβέρνηση ειδικών και εναλλασσόμενες πλειοψηφίες. Αυτό σημαίνει: και με την AfD».
Και τα δύο κόμματα ασκούν κριτική στην έννοια της τακτικής ψήφου, όπως και ο Τόμας Γκιούρκε. Είναι υποψήφιος του FDP στο Μαγδεβούργο. «Συμμετέχω στα συνέδρια του κόμματος σε επίπεδο κρατιδίου, γνωρίζω τις αποφάσεις. Είναι απολύτως σαφές ότι κάθε μορφή συνεργασίας απορρίπτεται κατηγορηματικά», δήλωσε ο πολιτικός στη δημόσια ραδιοτηλεόραση MDR. Παράλληλα θέτει υπό αμφισβήτηση πόσο ανεξάρτητη είναι πραγματικά η «Taktisch Wählen».
Κατά το BSW, η εκλογική σύσταση αποτελεί πολιτική καμπάνια και όχι ουδέτερη ενημέρωση για τις εκλογές, όπως ανέφερε το κόμμα στο MDR. «Στόχος της είναι να ωθήσει ψηφοφόρους, από φόβο για το όριο του 5%, να ψηφίσουν τακτικά υπέρ του SPD ή των Πρασίνων».
Η επικεφαλής του AfD, Βάιντελ, κάνει λόγο για παράνομη χρηματοδότηση κομμάτων
Στην κριτική ότι η πρωτοβουλία είναι αντιδημοκρατική, η «Taktisch Wählen» απαντά ότι η έννοια της τακτικής ψήφου σημαίνει «να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι κανόνες των εκλογών. Στις εκλογές δεν μετρούν μόνο οι πολιτικές προτιμήσεις, αλλά και τα όρια εισόδου, οι άμεσες έδρες και η κατανομή των εδρών». Πολλοί άνθρωποι, προσθέτει, ψηφίζουν έτσι κι αλλιώς στρατηγικά. «Σκέφτονται ποια ψήφος θα έχει πράγματι αποτέλεσμα. Εμείς κάνουμε αυτή τη σκέψη διαφανή και προσιτή».
Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκεται η εταιρεία πολιτικής επικοινωνίας και εκστρατειών «The Goodforces». «Είμαστε διαμορφωτές και διαμορφώτριες του δημόσιου λόγου. Μετακινούμε τις συζητήσεις, κάνουμε φωνές να ακούγονται και κατευθύνουμε την προσοχή εκεί όπου μπορεί να φέρει αλλαγές», αναφέρεται στην ιστοσελίδα της εταιρείας.
Για την καμπάνια «Taktisch Wählen» η εταιρεία έχει δαπανήσει 14.300 ευρώ. Σύμφωνα με έγγραφα της Bundestag, στα τέλη Ιουλίου η «The Goodforces» στήριξε επιπλέον άμεσα τους Πράσινους και το SPD με κομματικές δωρεές ύψους 38.150 ευρώ για καθέναν.
Ήδη στις εκλογές για τα κοινοβούλια των ανατολικών κρατιδίων το 2024 στο Βρανδεμβούργο, τη Σαξονία και τη Θουριγγία είχαν γίνει παρόμοιες εκκλήσεις. Τότε στόχος ήταν να αποτραπεί η απόκτηση δικαιώματος αρνησικυρίας από την AfD, με το οποίο το κόμμα θα μπορούσε να μπλοκάρει σημαντικές αποφάσεις.
Η AfD απορρίπτει την πρωτοβουλία «Taktisch Wählen». «Αυτό που βλέπουμε εδώ είναι ένα σκάνδαλο για τη δημοκρατία, το οποίο πρέπει να διαλευκανθεί πλήρως σε νομικό επίπεδο», δήλωσε η συμπρόεδρος του κόμματος, Αλις Βάιντελ. «Όταν οργανώσεις με σημαντικούς οικονομικούς πόρους κάνουν στοχευμένη προεκλογική καμπάνια υπέρ αριστερών κομμάτων, τίθεται το ερώτημα αν εξακολουθούν να κινούνται εντός των ορίων της επιτρεπόμενης χρηματοδότησης κομμάτων». Η AfD, πρόσθεσε, θα «στραγγίξει αυτόν τον βάλτο ΜΚΟ».
CDU, Αριστερά και SPD αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τις εκλογικές συστάσεις
Από την πλευρά του SPD σημειώνεται ότι κάθε ψηφοφόρος πρέπει να αποφασίζει μόνος του σε ποιον θα δώσει τη ψήφο του. «Μια δημοκρατική, σταθερή και κοινωνική κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να υπάρξει μόνο με ένα ισχυρό SPD», μετέδωσε το MDR.
Και η Αριστερά στη Σαξονία-Άνχαλτ ασκεί κριτική στην «Taktisch Wählen». Το κόμμα δηλώνει ότι δεν συμφωνεί με την προτροπή προς τους πολίτες να δώσουν την ψήφο τους σε ένα κόμμα του οποίου οι θέσεις δεν τους πείθουν. «Όσοι θέλουν να ενισχύσουν μια αξιόπιστη προοδευτική δύναμη στο επόμενο τοπικό κοινοβούλιο μπορούν να το κάνουν δίνοντας και τις δύο ψήφους τους στην Αριστερά».
Ο Φίλιπ Αμτορ (CDU) απαντά στο ερώτημα για την τακτική ψήφο σε βίντεο της CDU Σαξονίας-Άνχαλτ ως εξής: «Ξεκάθαρη έκκληση: και οι δύο ψήφοι στη CDU!». «Το θέμα είναι το περιεχόμενο και όχι η τακτική», πρόσθεσε ο υφυπουργός παρά τω καγκελαρίω σε προεκλογική εκδήλωση στο Χάλε.
Οι Πράσινοι στηρίζουν την καμπάνια
Μόνο οι Πράσινοι τάσσονται υπέρ της καμπάνιας: «Το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών θα κριθεί στο όριο του 5%: Με τους Πράσινους στο κοινοβούλιο δεν θα υπάρξει κυβέρνηση AfD, χωρίς τους Πράσινους απειλείται μονοκομματική διακυβέρνηση».
Το συγκεκριμένο μοντέλο εφαρμόζεται ήδη και σε άλλες χώρες, όπως στην Αγγλία. Εκεί, όπως και με την πρώτη ψήφο στη Γερμανία, εκλέγεται ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους στην εκλογική περιφέρεια και κερδίζει μία έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων, ένα από τα δύο σώματα του βρετανικού κοινοβουλίου.
Σε αντίθεση με τη Γερμανία, ωστόσο, δεν υπάρχει δεύτερη ψήφος. Έτσι, ένα κόμμα με συνολικό ποσοστό 20% μπορεί να λάβει λιγότερες έδρες από ένα κόμμα με μόλις 10%, αν το δεύτερο κερδίσει περισσότερες εκλογικές περιφέρειες.