Για περισσότερες από οκτώ δεκαετίες κανείς δεν υποψιαζόταν ότι ένα ταπεινό μεταλλικό εξάρτημα σε αγρόκτημα της Πολωνίας αποτελεί τμήμα ενός από τα πιο ασυνήθιστα γερμανικά αντιαρματικά της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Ερευνητές στην Πολωνία διαπίστωσαν ότι ένα αντικείμενο που επί χρόνια χρησιμοποιούνταν ως αμόνι είναι στην πραγματικότητα το σώμα της κλείστρας πυροβόλου 88 χιλιοστών, που τοποθετούνταν στα αντιαρματικά Nashorn των ναζί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το τμήμα που εντοπίστηκε κατέληξε τελικά στο Μουσείο Τεθωρακισμένων Όπλων στο Πόζναν.
Ασυνήθιστο εύρημα κοντά στο Προυστς Γκντανσκ
Η ιστορία της ανακάλυψης είναι εξίσου ενδιαφέρουσα με το ίδιο το αντικείμενο. Τμήματα του γερμανικού αυτοκινούμενου πυροβόλου βρέθηκαν από μέλη του Προυστσιανού ιστορικού-ερευνητικού συλλόγου Faktoria. Τα εξαρτήματα έμειναν για δεκαετίες στον χώρο του αγροκτήματος. Ένα από τα σημαντικότερα, το σώμα της κλείστρας του πυροβόλου διαμετρήματος 88 χιλιοστών, απέκτησε μετά τον πόλεμο εντελώς νέα χρήση και λειτούργησε ως αμόνι. Διασώθηκαν επίσης οι πόρτες και μικρότερα μέρη του οχήματος.
Μόνο η ανάλυση των ευρημάτων επέτρεψε να προσδιοριστεί η προέλευσή τους. Αποδείχθηκε ότι πρόκειται για τμήματα ενός Nashorn, του γερμανικού αντιαρματικού οχήματος Sd.Kfz. 164.
Η σημασία της ανακάλυψης είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς δεν κατασκευάστηκαν πολλά Nashorn. Παράχθηκαν μόλις 494 οχήματα. Τα τμήματα προέρχονται από ένα από τα, πιθανότατα, τρία τέτοια οχήματα που πολέμησαν το 1945 στην περιοχή του Γκντανσκ.
Nashorn, ο «ρινόκερος» που έχει στόχο να καταστρέφει άρματα μάχης
Η κατασκευή αυτού του αντιαρματικού οχήματος ξεκίνησε το 1942 στο Βερολίνο. Χρησιμοποιήθηκε τροποποιημένο πλαίσιο Geschützwagen III/IV. Στόχος ήταν ο συνδυασμός κινητικότητας και εξαιρετικά ισχυρού οπλισμού.
Το πυροβόλο 8,8 εκ. PaK 43/1 L/71 ήταν μία από τις πιο αποτελεσματικές γερμανικές αντιαρματικές σχεδιάσεις της εποχής και χρησιμοποιήθηκε αργότερα, μεταξύ άλλων, στα Tiger II, Elefant και Jagdpanther. Οι δυνατότητές του επέτρεπαν στο Nashorn, υπό ευνοϊκές συνθήκες, να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά βαριά θωρακισμένα άρματα του αντιπάλου, όπως τα T-34, KV-1, IS-2 και Sherman, από αποστάσεις που ξεπερνούσαν τα 4 χιλιόμετρα.
Το σύστημα μετάδοσης κίνησης βρισκόταν μπροστά, ενώ ο κινητήρας είχε τοποθετηθεί στο κεντρικό τμήμα της γάστρας. Αυτή η διάταξη επέτρεψε τη δημιουργία μεγάλου χώρου μάχης στο πίσω μέρος.
Ωστόσο το αντιαρματικό όχημα είχε και σοβαρούς περιορισμούς. Ήταν σχετικά ελαφρά θωρακισμένο και ο χώρος μάχης ήταν ανοικτός από πάνω. Το πυροβόλο είχε περιορισμένο πλευρικό τομέα βολής, οπότε για μεγαλύτερες αλλαγές στην κατεύθυνση πυρός έπρεπε συχνά να μετακινηθεί ολόκληρο το όχημα. Ο φυσικός τρόπος χρήσης του ήταν η αξιοποίηση του μεγάλου βεληνεκούς και της ισχύος πυρός, με βολές από προετοιμασμένες θέσεις και στη συνέχεια αλλαγή θέσης.
Το Nashorn χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε μεγαλύτερη κλίμακα στις μάχες στο ανατολικό μέτωπο, μεταξύ άλλων στη μάχη του Κουρσκ.
Από το πεδίο της μάχης στο αγρόκτημα και μετά στο μουσείο
Τα βαριά μεταλλικά μέρη των εγκαταλελειμμένων οχημάτων αντιμετωπίζονταν κυρίως ως χρήσιμο υλικό.
Σε αυτή την περίπτωση ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του αντιαρματικού πυροβόλου χρησιμοποιήθηκε ως ένα συνηθισμένο αμόνι. Για δεκαετίες η πραγματική του ιστορία έμεινε άγνωστη.
Μόνο χάρη στη δραστηριότητα των σημερινών ερευνητών κατέστη δυνατό να του αποδοθεί η θέση που του αναλογεί στην ιστορία.
Ο ιστορικός-ερευνητικός σύλλογος Faktoria του Προυστς λειτουργεί από τον Μάρτιο του 2023. Όπως τονίζουν οι εκπρόσωποί του, οι έρευνες διεξάγονται νόμιμα και τα ευρήματα παραδίδονται σε φορείς που είναι υπεύθυνοι για την προστασία τους.
Η ανακάλυψη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνητρο για περαιτέρω έρευνες στην περιοχή του νομού Γκντανσκ.