Αυστηρότεροι κανόνες, η διείσδυση της ΤΝ και η ανάγκη για μεγαλύτερη αυθεντικότητα θα συνεχίσουν να αλλάζουν το νόημα των κοινωνικών δικτύων σε έναν όλο και πιο αποσυνδεδεμένο κόσμο.
Κάποτε προορισμένα για να μας φέρνουν κοντά με στενούς φίλους, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν εδώ και καιρό εξελιχθεί σε ένα άμορφο συνονθύλευμα από διαφημίσεις, χυλό περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης και αστραπιαίες τάσεις, όλα καθοδηγούμενα από επιθετικά εθιστικούς αλγορίθμους.
Ο δημοσιογράφος Κόρι Ντόκτοροου του έδωσε και όνομα: enshittification. Πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία οι ψηφιακές πλατφόρμες γίνονται ολοένα και χειρότερες στη χρήση, καθώς οι ιδιοκτήτες τους βάζουν το κέρδος πάνω από τους ανθρώπους.
Το βλέπουμε στην αύξηση της ρητορικής μίσους στο X, μετά την απόφαση του ιδιοκτήτη Έλον Μασκ να χαλαρώσει τις πολιτικές εποπτείας περιεχομένου, ενώ ο επιχειρηματικός προσανατολισμός της Meta έχει οδηγήσει σε πλημμυρίδα στοχευμένων διαφημίσεων, καθιστώντας την επικοινωνία με άλλους ακόμη πιο δύσκολη.
Όλα αυτά δείχνουν ότι πλησιάζουμε σε ένα σημείο καμπής, με πολλούς χρήστες και δημιουργούς περιεχομένου να στρέφονται σε εναλλακτικές όπως το Reddit και οι εφαρμογές μηνυμάτων για πιο ουσιαστική αλληλεπίδραση, ή να προσπαθούν γενικά να απέχουν από την τεχνολογία.
Και παρότι αναμένουμε η τεχνητή νοημοσύνη (AI) να ενισχύσει την εξατομίκευση και να απλοποιήσει εργασίες όπως η εποπτεία περιεχομένου, η ισορροπία ανάμεσα στη χρησιμότητά της και στις βλάβες που μπορεί να προκαλέσει παραμένει ένα βαρύ ερωτηματικό.
Καθώς λοιπόν ξεδιπλώνεται το 2026 και μας περιμένει μια καινούργια σοδειά από viral στιγμές, ρίχνουμε πιο προσεκτική ματιά σε ορισμένες βασικές τάσεις και θέματα που πιστεύουμε ότι θα επανακαθορίσουν τα κοινωνικά δίκτυα φέτος.
Περιορισμοί ηλικίας και ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης
Το 2025 ήταν χρονιά-ορόσημο για τη ρύθμιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς η ραγδαία άνοδος της AI και οι αυξανόμενες ανησυχίες για επιβλαβές περιεχόμενο οδήγησαν σε εκκλήσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια και ασφάλεια στο διαδίκτυο.
Μετά την παγκοσμίως πρωτοποριακή απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για κάτω των 16 στην Αυστραλία, η προστασία των ανηλίκων θα παραμείνει βασική νομοθετική προτεραιότητα, σύμφωνα με τον Πάολο Καρότσα, μέλος και συμπρόεδρο του ανεξάρτητου Εποπτικού Συμβουλίου της Meta.
«Το να κατανοήσουμε καλύτερα πώς πρέπει και να προστατεύουμε τους νέους και να διαφυλάσσουμε τις ελευθερίες τους να λαμβάνουν και να μεταδίδουν πληροφορίες είναι μια πραγματικά δύσκολη ισορροπία», δήλωσε ο Καρότσα στο Euronews Next.
«Αυτές οι [πλατφόρμες] είναι σημαντικοί τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι συνδέονται και λαμβάνουν βασικές πληροφορίες για τον κόσμο, τη ζωή τους, την εκπαίδευση και την κοινωνική τους σύνδεση. Η συμφιλίωση αυτών των αντιφάσεων, ειδικά στο πεδίο των νέων, είναι αυτή τη στιγμή ύψιστη προτεραιότητα για το Εποπτικό Συμβούλιο και για πολλά νομικά και ρυθμιστικά περιβάλλοντα σε όλο τον κόσμο», συνέχισε.
Ένας ακόμη βασικός άξονας είναι η διαχείριση της ενσωμάτωσης της AI, με το Εποπτικό Συμβούλιο να δίνει έμφαση στην ανάγκη της Meta για ταυτοποίηση και διαφάνεια μέσω μεθόδων όπως η επισήμανση (κάτι που πέρυσι κρίθηκε «ασυνεπές» ).
«Οι άνθρωποι πρέπει να μπορούν να κρίνουν», είπε ο Καρότσα. «Με ποιον μιλούν; Από πού προέρχονται οι πληροφορίες;»
Η παροχή περισσότερων πληροφοριών και πλαισίου στους χρήστες τους επιτρέπει να κάνουν καλύτερες προσωπικές κρίσεις για το ποιο περιεχόμενο θα καταναλώσουν και θα μοιραστούν, σύμφωνα με τον Καρότσα.
«[Έτσι] δεν είναι απλώς μια κρατική αρχή ή μια εταιρεία που από μόνη της ασκεί ένα είδος ουσιαστικής κρίσης.»
Ωστόσο, η τεράστια κλίμακα του περιεχομένου που παράγεται από AI στα κοινωνικά δίκτυα σημαίνει ότι η απλή επισήμανση δεν θα αρκεί, εξήγησε ο Καρότσα, με τα εργαλεία AI να χρειάζονται αυστηρότερη εποπτεία πριν φτάνουν σε άλλες πλατφόρμες.
«Πρέπει πλέον να σκεφτόμαστε το οικοσύστημα εποπτείας περιεχομένου ως κάτι που διευρύνεται πέρα από τις παραδοσιακές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και προς τις ίδιες τις εταιρείες AI», είπε. «Αυτό είναι κάτι πάνω στο οποίο το συμβούλιο θα προσπαθήσει να δουλέψει σκληρά την ερχόμενη χρονιά, ώστε να αναπτύξει αρχές και βέλτιστες πρακτικές για το πώς μπορούν να ενσωματωθούν.»
Η περαιτέρω ενσωμάτωση της AI
Από τα analytics έως τη δημιουργία περιεχομένου και το SEO, η AI αποτελεί πλέον θεμελιώδες κομμάτι του τρόπου λειτουργίας των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης και των χρηστών τους. Οι δυνατότητες και η κλίμακά της, όμως, εξελίσσονται ήδη ραγδαία, καθώς οι εταιρείες επενδύουν ολοένα και μεγαλύτερα ποσά για να μείνουν μπροστά.
Στις αρχές της χρονιάς, η Meta ανακοίνωσε την εξαγορά της με έδρα τη Σιγκαπούρη εταιρείας AI Manus, την οποία σκοπεύει να αξιοποιήσει για την ενίσχυση των «agents γενικού σκοπού» (τεχνητών βοηθών που βοηθούν σε σύνθετες εργασίες) σε προϊόντα για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Την ίδια ώρα, το αμφιλεγόμενο chatbot Grokτου Μασκ αναμένεται σύντομα να αναβαθμιστεί στο X με την κυκλοφορία του Grok 5, του ισχυρότερου μοντέλου της xAI μέχρι σήμερα. Με φημολογούμενα 6 τρισεκατομμύρια παραμέτρους, υπόσχεται ενισχυμένες ικανότητες συλλογισμού και πιο αποχρώμενες απαντήσεις.
Ωστόσο, η κλιμάκωση της τεχνολογίας AI για τη βελτίωση της αποδοτικότητας θα συνεχίσει να βρίσκεται σε ένταση με την προστασία της δημόσιας ασφάλειας για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως σε εργασίες όπως η εποπτεία περιεχομένου.
«Η AI μας επιτρέπει να εποπτεύουμε πιο αποτελεσματικά σε μεγάλη κλίμακα· αυτό μπορεί να είναι καλό. Πρέπει όμως να είμαστε πολύ προσεκτικοί, γιατί βγάζοντας τους ανθρώπους από τη διαδικασία, θέτουμε επίσης σε κίνδυνο ορισμένα πράγματα, καθώς λείπουν οι ανθρώπινες κρίσεις, ιδίως στις δύσκολες περιπτώσεις», είπε ο Καρότσα.
Όπως απέδειξε πρόσφατο σκάνδαλο με το Grok, που παρήγαγε χιλιάδες σεξουαλικοποιημένες ψεύτικες εικόνες γυναικών και παιδιών, η θωράκιση απέναντι στους αναπόφευκτους κινδύνους της AI θα συνεχίσει να αποτελεί θέμα σφοδρής συζήτησης το 2026.
Εναλλακτικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης
Περίπου οι μισοί χρήστες των social media παγκοσμίως θέλουν να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε εναλλακτικές πλατφόρμες που καθοδηγούνται από κοινότητες, σύμφωνα με την εταιρεία διαχείρισης κοινωνικών δικτύων Sprout Social και την έρευνα Pulse 2025.
Η μετατόπιση αυτή είναι ορατή από τότε που ο Μασκ ανέλαβε το X (πρώην Twitter) το 2022, μετά την οποία οι χρήστες κατέφυγαν μαζικά σε εναλλακτικές πλατφόρμεςόπως τα Mastodon, Threads και BlueSky. Έκτοτε, υπηρεσίες που βασίζονται σε κοινότητες, όπως τα Reddit, Discord και οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, έχουν δει σημαντική αύξηση χρηστών, όπως και οι πλατφόρμες που βασίζονται στους δημιουργούς, Substack και Patreon.
Τροφοδοτούμενοι από την επιθυμία για αυθεντικότητα, εξειδικευμένα θέματα και ανθρώπινη επαφή, αυτοί οι χώροι επιτρέπουν στους χρήστες να είναι πιο συνειδητοί ως προς το πώς χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα και τους προσφέρουν ανάπαυλα από την υπερβολική διαφημιστική πλημμυρίδα και τον τοξικό θόρυβο των ροών σε Instagram, Facebook και X.
«Το 2026, τα social media θα κινηθούν αποφασιστικά προς το βάθος και όχι την κλίμακα», δήλωσε στο Euronews Next ο Σκοτ Μόρις, διευθυντής μάρκετινγκ της Sprout Social.
«Καθώς το περιεχόμενο που παράγεται από AI πλημμυρίζει τις ροές, οι άνθρωποι γίνονται πολύ πιο επιλεκτικοί με το τι κερδίζει την εμπιστοσύνη τους. Τα ακροατήρια αναζητούν ενεργά ενημερωμένο διάλογο, αποχρώσεις και κοινή κατανόηση, αντί για παθητική κατανάλωση, γι’ αυτό και βλέπουμε πλατφόρμες που βασίζονται στον διάλογο, όπως το Reddit, να συνεχίζουν να αναπτύσσονται», πρόσθεσε.
Ο Μόρις είπε ότι παρόμοια μετατόπιση συμβαίνει και στους δημιουργούς περιεχομένου, οι οποίοι, αναζητώντας διέξοδο από τις αδιάκοπες απαιτήσεις του αλγορίθμου για αέναη παραγωγή, στρέφονται σε πλατφόρμες που προσφέρουν πιο αργό ρυθμό και ταιριάζουν πιο συγκεκριμένα με την ειδίκευσή τους.
«Η επιτυχία στη σημερινή εποχή των social καθορίζεται από την ισορροπία ανάμεσα στην ορατότητα και την ουσιαστική αλληλεπίδραση και από την κατανόηση του πού και πώς ακριβώς θέλουν οι άνθρωποι να συμμετέχουν», είπε ο Μόρις.
Διόρθωση: Το άρθρο τροποποιήθηκε ώστε να αναφέρεται στο Εποπτικό Συμβούλιο της Meta ως «ανεξάρτητο» και όχι «εσωτερικό», ώστε να αντανακλά τις ανεξάρτητες από τη Meta λειτουργίες της ομάδας.