Δανεισμός για την τεχνητή νοημοσύνη: σε όλη την Ταϊβάν, άνθρωποι παίρνουν δάνεια και βάζουν υποθήκη τα σπίτια τους για να κερδίσουν από το ράλι των μετοχών, αλλά όχι όλοι βγαίνουν κερδισμένοι.
Η Ταϊβάν βρίσκεται σε μια φρενίτιδα δανεισμού, όχι όμως για σπίτια ή αυτοκίνητα. Φέτος, ο κόσμος παίρνει δάνεια για να αγοράσει μετοχές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Καθώς το χρηματιστήριο της Ταϊβάν εκτοξεύτηκε φέτος, ο εργαζόμενος στον κλάδο ακινήτων Λούκας Τσεν δανείστηκε 5 εκατ. δολάρια Ταϊβάν (136.000 ευρώ) για να αγοράσει μετοχές τεχνολογίας και μέσα σε έξι μήνες τετραπλασίασε τα χρήματά του.
Ο Τσεν είναι ένας από τους ολοένα περισσότερους ανθρώπους που χρησιμοποιούν δανεισμό για να μπουν στο χρηματιστήριο του νησιού, το οποίο σημείωσε άνοδο 59% στο πρώτο μισό της χρονιάς χάρη στη ραγδαία ζήτηση για εξοπλισμό τεχνητής νοημοσύνης που κατασκευάζουν ο κολοσσός των ημιαγωγών Taiwan Semiconductor Manufacturing Co (TSMC) και άλλες εταιρείες.
Ωστόσο, ενώ η προοπτική υψηλών αποδόσεων έχει δελεάσει πολλούς και τους έχει ανταμείψει γενναιόδωρα, άλλοι έχουν υποστεί βαριές ζημιές ή έχουν πέσει θύματα απατεώνων, γεγονός που έχει οδηγήσει τις αρχές να εκδίδουν προειδοποιήσεις για τους κινδύνους.
«Το πρώτο μισό της χρονιάς ήταν πραγματικά τρελό, εντελώς έξαλλο», λέει ο Τσεν, ο οποίος από τη δουλειά του λαμβάνει βασικό μισθό έως 50.000 δολάρια Ταϊβάν (περίπου 1.360 ευρώ).
Ο 34χρονος άρχισε να επενδύει στο χρηματιστήριο πριν από δέκα χρόνια, αποταμιεύοντας τα μπόνους του για να αγοράσει μετοχές του κολοσσού TSMC, ο οποίος στο τέλος του 2025 αντιστοιχούσε περίπου στο 45% της αξίας του Χρηματιστηρίου της Ταϊβάν.
Στις αρχές της φετινής χρονιάς ο Τσεν είδε «μια καλή ευκαιρία» να αυξήσει τις επενδύσεις του και πήρε τρία τραπεζικά δάνεια συνολικού ύψους 5 εκατ. δολαρίων Ταϊβάν, βάζοντας ως εγγύηση το καινούργιο του Tesla για τα δύο από αυτά.
Το στοίχημα απέδωσε.
Οι επενδύσεις του στην τεχνολογία, οι μισές σε μετοχές της TSMC, κατέγραψαν άνοδο σχεδόν 70%, ανεβάζοντας την αξία του χαρτοφυλακίου του κατά περίπου 20 εκατ. δολάρια Ταϊβάν (544.000 ευρώ) έως τα τέλη Ιουνίου.
«Η παλαιότερη γενιά θα σου έλεγε ότι το να δανείζεσαι δεν είναι καλό», είπε ο Τσεν στο AFP, προσθέτοντας ότι αν κάνεις προσεκτικά τους υπολογισμούς, οι κίνδυνοι είναι «διαχειρίσιμοι».
Ο χρηματοοικονομικός influencer Γε Γιου-σουό απολαμβάνει κι εκείνος τα οφέλη της αγοράς, αλλά έχει δει και τη σκοτεινή πλευρά της φρενίτιδας αγοράς μετοχών στην ομάδα του στο Facebook, όπου εκατοντάδες χιλιάδες μέλη ανταλλάσσουν επενδυτικές συμβουλές.
«Έχω δει αναρτήσεις ανθρώπων που λένε ότι θέλουν να πηδήξουν από κάποιο κτίριο», ανέφερε ο Γε.
Ένας ανώνυμος χρήστης έγραψε στις αρχές Αυγούστου ότι είχε επενδύσει 10 εκατ. δολάρια Ταϊβάν (περίπου 272.000 ευρώ), μεταξύ των οποίων στεγαστικό δάνειο 6 εκατ. δολαρίων Ταϊβάν (163.000 ευρώ), τους τελευταίους μήνες και είχε χάσει σχεδόν τα μισά.
«Από τον περασμένο μήνα ξυπνάω μέσα στη νύχτα πανικόβλητος», έγραψε.
«Έχω ήδη ζητήσει βοήθεια από ψυχίατρο και πήγα ακόμη και στον ναό Ζινάν, αλλά τίποτα δεν έχει βοηθήσει. Αυτή τη στιγμή το μόνο που θέλω είναι να πάρω πίσω τα χρήματά μου όσο πιο γρήγορα γίνεται».
«Αγοράζουν μετοχές χωρίς φρένο»
Τα διεθνή χρηματιστήρια έχουν σημειώσει φέτος νέα ιστορικά υψηλά, καθώς οι εταιρείες τεχνολογίας αυξάνουν τις δαπάνες για κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, υλικό και λογισμικό.
Ωστόσο, η ανοδική πορεία σταμάτησε απότομα τον Ιούλιο, πλήττοντας τον τεχνολογικό κλάδο, καθώς εμφανίστηκαν ανησυχίες για το πότε θα αρχίσουν να αποδίδουν αυτές οι επενδύσεις και προειδοποιήσεις ότι οι αποτιμήσεις των εταιρειών είχαν ξεφύγει.
Η προσδοκία αύξησης των επιτοκίων στις ΗΠΑ έχει επίσης επιβαρύνει το κλίμα και θα μπορούσε να περιορίσει τη ζήτηση για μετοχές, ιδίως εταιρειών τεχνολογίας που στηρίζονται στον δανεισμό για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους.
Ενώ ορισμένοι στην Ταϊβάν έχουν χρησιμοποιήσει τις οικονομίες τους ή έχουν δανειστεί από την οικογένεια για να επενδύσουν, πολλοί στηρίζονται σε τράπεζες ή χρηματιστές για να χρηματοδοτήσουν τις αγορές μετοχών.
Ο Νόρμαν Γιν, καθηγητής χρηματοοικονομικών και τραπεζικής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Chengchi, λέει ότι οι νέοι «αγοράζουν μετοχές σαν τρελοί».
Οι τράπεζες της Ταϊβάν διαθέτουν «πρωτοφανή» επίπεδα καταθέσεων, εν μέρει λόγω των στάσιμων τιμών στην αγορά ακινήτων, και εμφανίζονται πολύ πρόθυμες να χορηγήσουν δάνεια.
«Αν δανειστώ από τράπεζα για να αγοράσω μετοχές, μπορώ να βγάλω σε μία ημέρα περισσότερα απ’ όσα κερδίζω από τον μισθό μου σε έναν μήνα», λέει ο Γιν, σημειώνοντας ότι οι νεοαπόφοιτοι κερδίζουν συχνά γύρω στα 40.000 δολάρια Ταϊβάν (περίπου 1.090 ευρώ) τον μήνα.
«Είναι πιο γρήγορο και εύκολο από το να κάθεσαι σε ένα γραφείο και να δουλεύεις σκληρά».
Την ίδια στιγμή, οι συναλλαγές με περιθώριο (δηλαδή η αγορά τίτλων με χρήματα που δανείζονται οι επενδυτές από τον χρηματιστή τους) αυξήθηκαν σχεδόν 20% στο πρώτο εξάμηνο σε σχέση με το προηγούμενο, σύμφωνα με στοιχεία του Χρηματιστηρίου της Ταϊβάν.
Η Επιτροπή Χρηματοοικονομικής Εποπτείας της Ταϊβάν δήλωσε στο AFP ότι συνολικά «ο πιστωτικός κίνδυνος παραμένει υπό έλεγχο».
Το χρηματιστήριο έχει αρχίσει να δημοσιεύει βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τα οποία προειδοποιεί τους νεαρούς επενδυτές για τους κινδύνους αθέτησης των δανείων τους.
«Απρόσμενο κέρδος για τη γενιά μας»
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στην Ταϊβάν είναι γεμάτες αναρτήσεις ανθρώπων που βγάζουν μεγάλα ποσά και παραιτούνται από τις δουλειές τους για να ασχοληθούν αποκλειστικά με το trading.
Ο Τζέρι Λι, 30 ετών, ειδικός στο μάρκετινγκ, λέει ότι παρακολουθεί με λίγη ζήλια τους φίλους του να ανεβάζουν στο ομαδικό chat τα κέρδη τους.
«Όταν βλέπεις κάποιον να βγάζει σε δύο μέρες δύο ή τρεις μισθούς, ε, αυτό πονάει», λέει ο Λι, ο οποίος αυτοχαρακτηρίζεται συντηρητικός επενδυτής.
Τα social media δίνουν την εντύπωση ότι «όλοι βγάζουν χρήματα», συμπληρώνει.
«Όταν όμως οι τιμές πέφτουν, δεν θα σου το πουν».
Ο χρηματιστηριακός δείκτης της Ταϊβάν υποχώρησε περίπου 16% από το ιστορικό υψηλό της 22ας Ιουνίου έως τις 30 Ιουλίου, ενώ η αγορά της Νότιας Κορέας, χαρακτηριστικό παράδειγμα της παγκόσμιας ανόδου που οδήγησαν οι τεχνολογικές μετοχές φέτος, βούτηξε περίπου 40%.
Παρόλα αυτά, ο Γε δηλώνει ότι έχει εμπιστοσύνη στο χρηματιστήριο της Ταϊβάν «όσο η TSMC παραμένει σταθερή». Ο δείκτης Taiex έχει ανακτήσει σχεδόν όλες τις απώλειες της θερινής διόρθωσης.
Ο Τσεν λέει ότι η ευκαιρία για κέρδη θα τον κρατήσει στην αγορά.
«Αυτό είναι ένα απρόσμενο δώρο για τη γενιά μας», τονίζει.