Η χαμηλού κόστους Wizz Air καλεί τους επιβάτες να φτάνουν τρεις ώρες νωρίτερα καθώς οι νέοι έλεγχοι της ΕΕ στα σύνορα προκαλούν ουρές και καθυστερήσεις πτήσεων.
Οι Βρετανοί ταξιδιώτες που επιστρέφουν από την Ευρώπη φέτος το καλοκαίρι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με αισθητά μεγαλύτερες αναμονές στα αεροδρόμια, με τη Wizz Air να προειδοποιεί τους επιβάτες να φτάνουν έως και τρεις ώρες πριν από την αναχώρηση, καθώς οι νέοι συνοριακοί έλεγχοι μετά το Brexit συνεχίζουν να προκαλούν αναστάτωση.
Η αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους αναφέρει ότι ορισμένοι ταξιδιώτες έχουν ήδη χάσει τις πτήσεις τους λόγω των μεγάλων ουρών στον έλεγχο διαβατηρίων, που συνδέονται με το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System, EES) της ΕΕ, το οποίο απαιτεί από τους επισκέπτες εκτός ΕΕ να καταχωρίζουν βιομετρικά δεδομένα κατά την είσοδο και την έξοδο από τη ζώνη Σένγκεν.
Σε όλη την Ευρώπη, τα αεροδρόμια επιβεβαιώνουν ότι παρατηρούνται μεγάλες ουρές, οι οποίες επιμηκύνονται όσο πλησιάζει η ιδιαίτερα φορτωμένη θερινή σεζόν.
Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι το EES λειτουργεί ικανοποιητικά στη μεγάλη πλειονότητα των σημείων διέλευσης, πολλές αεροπορικές εταιρείες και αεροδρόμια δυσκολεύονται να το διαχειριστούν.
Το σύστημα προβλέπει ότι οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου μετά την έναρξη ισχύος του Brexit, πρέπει να καταχωρίζουν βιομετρικά στοιχεία, μεταξύ των οποίων και δακτυλικά αποτυπώματα, όταν εισέρχονται σε πολλές χώρες της ζώνης Σένγκεν. Τα στοιχεία αυτά ελέγχονται εκ νέου κατά την έξοδό τους.
Από τον Οκτώβριο του περασμένου έτους έχουν καταγραφεί σχεδόν 80 εκατομμύρια τέτοιες εισόδους και εξόδους, με 35.000 καταγεγραμμένες αρνήσεις εισόδου.
Από τα μέσα Απριλίου φέτος, το EES υποτίθεται ότι εφαρμόζεται πλήρως σε όλα τα σύνορα της ζώνης ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένων των αεροδρομίων, όμως η εφαρμογή του μόνο ομαλή δεν είναι.
Δημιουργούνται μεγάλες ουρές σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπως στην Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Γαλλία, ενώ η Ελλάδα έχει ουσιαστικά αναστείλει τους ελέγχους για τους Βρετανούς πολίτες ώστε να περιορίσει την αναστάτωση.
Η Ιβόν Μόινιχαν, διευθύνουσα σύμβουλος της Wizz Air στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε στο BBC (πηγή στα Αγγλικά) ότι ο αντίκτυπος του EES είναι «ανόμοιος σε όλη την Ευρώπη» και ότι, παρόλο που σε ορισμένα σημεία η διαδικασία είναι αρκετά ομαλή, η εταιρεία της θα συνεχίσει να συμβουλεύει τους επιβάτες να προετοιμάζονται για μεγάλες αναμονές και να φτάνουν τρεις ώρες πριν από την πτήση, αντί για τις συνήθεις δύο.
Πρόσθεσε ότι προτείνει στους επιβάτες να έχουν μαζί τους «φορητό φορτιστή ή νερό» σε περίπτωση που εγκλωβιστούν σε ουρές μεγαλύτερες από το συνηθισμένο και να υπολογίζουν περισσότερο χρόνο εάν έχουν ανταποκρίσεις.
Θα είναι το φετινό καλοκαίρι περίοδος αναστάτωσης στα ταξίδια;
Τη διαπίστωση αυτή συμμερίζεται και η ACI Europe, ο επαγγελματικός φορέας των αεροδρομίων.
Ο οργανισμός δήλωσε στο BBC ότι οι επιβάτες θα πρέπει να φτάνουν στα αεροδρόμια την ώρα που συστήνει η αεροπορική τους εταιρεία, αλλά ότι η αναστάτωση γύρω από το EES προκαλεί ουρές που φτάνουν έως και τις τρεισήμισι ώρες.
Πρόσθεσε ότι, παρότι ορισμένα αεροδρόμια αναστέλλουν εν μέρει το EES στις περιόδους αιχμής, αναμένει η κατάσταση «να επιδεινωθεί περαιτέρω» και «να γίνει μη διαχειρίσιμη» καθώς μπαίνουμε στην κορύφωση της θερινής περιόδου.
Όλα αυτά συμβαίνουν την ίδια στιγμή που η σύγκρουση με το Ιράν δημιουργεί προβλήματα στην προμήθεια καυσίμων τζετ και ωθεί τους ταξιδιώτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί, με ορισμένους να περιμένουν μέχρι την τελευταία στιγμή για να κλείσουν αεροπορικά εισιτήρια λόγω της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας.
Η Μόινιχαν αναφέρει ότι η Wizz Air παρατηρεί τάση για κρατήσεις της τελευταίας στιγμής και επιμένει ότι οι επιβάτες «πρέπει να αισθάνονται σιγουριά όταν κλείνουν» τις θερινές διακοπές τους, άποψη που συμμερίζονται και άλλα στελέχη αεροπορικών εταιρειών, όπως της EasyJet και της Jet2.
Ωστόσο, η επικεφαλής της Wizz Air στο Ηνωμένο Βασίλειο τόνισε ότι οι προμηθευτές της εταιρείας έχουν προσαρμοστεί, δεν αναμένονται ελλείψεις και δεν προβλέπονται περικοπές στο πτητικό της πρόγραμμα.
Εάν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, είναι πιθανό τα ναύλα να αυξηθούν στο μέλλον. Βραχυπρόθεσμα, πάντως, η Μόινιχαν εκτιμά ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξοικονομήσουν κόστος σε άλλους τομείς.
Οι Βρετανοί ταξιδιώτες δεν αντιμετωπίζουν μόνο μεγάλες ουρές στα αεροδρόμια, αλλά πλέον προκύπτει ότι ένας στους πέντε Βρετανούς δεν έχει τη δυνατότητα να κάνει διακοπές φέτος.
Νέα έρευνα σε 2.000 Βρετανούς, που πραγματοποιήθηκε από τις SumUp και YouGov, δείχνει ότι οι εκτοξευμένες τιμές έχουν οδηγήσει το 30% να αναβάλει τις διακοπές του, ενώ το 9% μειώνει τη διάρκεια των ταξιδιών για να εξοικονομήσει χρήματα.
Έρευνες της YouGov και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες καταγράφουν παρόμοια εικόνα, με τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία να κινούνται όλες στο εύρος 18%-21% όσον αφορά το ζήτημα της οικονομικής δυνατότητας για διακοπές.
Σε ποιους εφαρμόζεται το EES και ποιοι εξαιρούνται;
Το EES εφαρμόζεται σε πολίτες που δεν ανήκουν στην ΕΕ ή στη ζώνη Σένγκεν και ταξιδεύουν σε χώρες Σένγκεν ή της ΕΕ για σύντομες διαμονές έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι Βρετανοί πολίτες, καθώς και ταξιδιώτες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης εισόδου, ανεξάρτητα από το αν ταξιδεύουν για τουρισμό ή για επαγγελματικούς λόγους. Το σύστημα ισχύει επίσης για άτομα που διαθέτουν ακίνητη περιουσία σε χώρα της ΕΕ αλλά δεν έχουν άδεια διαμονής.
Η Ιρλανδία και η Κύπρος, πάντως, εξαιρούνται από τη χρήση του EES, γεγονός που σημαίνει ότι θα συνεχίσουν τους χειροκίνητους ελέγχους διαβατηρίων.
Από το EES εξαιρούνται και ορισμένες κατηγορίες ατόμων. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι πολίτες κρατών-μελών της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν, καθώς και όσοι διαθέτουν μακροχρόνια θεώρηση εισόδου ή άδεια διαμονής σε αυτές τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων υπηκόων τρίτων χωρών.
Η εξαίρεση καλύπτει επίσης τα μέλη οικογένειας πολιτών της ΕΕ που διαθέτουν κάρτα διαμονής σε μία από αυτές τις χώρες, καθώς και κατοίκους με έγκυρες άδειες Τοπικής Διασυνοριακής Κίνησης.
Εξαιρούνται ακόμη τα μέλη πληρώματος τρένων και αεροσκαφών σε διεθνή δρομολόγια, όπως και τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και οι οικογένειές τους που ταξιδεύουν στο πλαίσιο αποστολών της Συνεργασίας για την Ειρήνη ή του ΝΑΤΟ.
Ενδέχεται επίσης να υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις για ημερήσιες εκδρομές στο πλαίσιο κρουαζιέρων που ξεκινούν και καταλήγουν εκτός ζώνης Σένγκεν.
Υπήκοοι της Ανδόρας, του Σαν Μαρίνο, του Βατικανού και του Μονακό εξαιρούνται επίσης από την εφαρμογή του συστήματος.