Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η ΕΕ καθυστερεί την έναρξη του νέου Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης και Άδειας Ταξιδιού (ETIAS) έως το 2027.
Οι τελευταίοι μήνες ήταν δύσκολοι για τη βιομηχανία τουρισμού της Ευρώπης, καθώς οι ταξιδιώτες αντιμετωπίζουν μεγάλες καθυστερήσεις στα σύνορα λόγω της εισαγωγής του Συστήματος Εισόδου/Εξόδου Σένγκεν (EES).
Τώρα, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα Financial Times (πηγή στα Αγγλικά), η έναρξη ενός ξεχωριστού προγράμματος – του νέου Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Άδειας Ταξιδιού (ETIAS) – ενδέχεται επίσης να καθυστερήσει, μετά τη «χαοτική εφαρμογή» του ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου συνόρων EES, που «διατάραξε τα ταξίδια προς την Ένωση».
Η έναρξη λειτουργίας του ETIAS, ενός νέου διαδικτυακού συστήματος προέγκρισης εισόδου στην ΕΕ, αναμένεται να μετατεθεί έως το 2027, σύμφωνα με τους FT. Αν και η ιστοσελίδα (πηγή στα Αγγλικά) του ETIAS αναφέρει ότι η λειτουργία θα ξεκινήσει στο τελευταίο τρίμηνο του 2026 και δεν έχει επισήμως αναβληθεί, οι FT σημειώνουν ότι είναι «απίθανο να τεθεί σε εφαρμογή φέτος».
Παρόμοια με το αμερικανικό σύστημα ESTA, το ETIAS θα απαιτεί από τους αιτούντες να πληρώνουν 20 ευρώ και να υποβάλλονται σε ελέγχους ασφαλείας πριν από το ταξίδι.
Ακόμη κι όταν ξεκινήσει η λειτουργία του ETIAS, προβλέπεται μεταβατική περίοδος τουλάχιστον έξι μηνών. Η ΕΕ (πηγή στα Αγγλικά) αναφέρει ότι «οι ταξιδιώτες θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση για την άδεια ταξιδιού τους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αλλά σε όσους δεν διαθέτουν άδεια δεν θα αρνείται η είσοδος, εφόσον πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις εισόδου».
«Ας τακτοποιήσουμε πρώτα το EES»
Μετά τα «τεχνικά προβλήματα» και την «αργή ανάπτυξη» του EES, ο οργανισμός που είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση του ETIAS, η EU-Lisa, «αναγνώρισε ότι η έναρξή του έως το τέλος του έτους, όπως είχε προγραμματιστεί, δεν ήταν πλέον εφικτή», σύμφωνα με τους FT.
Άτομο που ενημερώθηκε για τις συζητήσεις και το οποίο επικαλείται η εφημερίδα ανέφερε ότι υπάρχουν «ακόμη κάποια ζητήματα πληροφορικής» με το ETIAS, αλλά η προτεραιότητα θα πρέπει να είναι τώρα το EES. «Ας καθαρίσουμε πρώτα το EES πριν βάλετε σε λειτουργία ένα ακόμη σύστημα που θα διπλασιάσει ξανά τις ουρές», είπε.
Ένα άλλο πρόσωπο σχολίασε ότι η έναρξη του ETIAS μέσα στη χρονιά ήταν «μη ρεαλιστικό».
Το EES «δεν είναι τέλειο», αλλά δεν θα ανασταλεί
Το EES τέθηκε σε πλήρη λειτουργία σε όλη τη ζώνη Σένγκεν τον Απρίλιο του 2026, αντικαθιστώντας τη σφράγιση διαβατηρίων για τους περισσότερους ταξιδιώτες εκτός ΕΕ με ένα ψηφιακό σύστημα που καταγράφει τις εισόδους και τις εξόδους, καθώς και βιομετρικά δεδομένα, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες προσώπου.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να ενισχύει την ασφάλεια των συνόρων, να εντοπίζει όσους υπερβαίνουν τη διάρκεια των θεωρήσεων και να εκσυγχρονίζει τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αεροπορική βιομηχανία λέει ότι η εφαρμογή του έχει το αντίθετο αποτέλεσμα σε πολλά αεροδρόμια.
Την 1η Ιουλίου, οι αεροπορικοί φορείς ACI EUROPE, Airlines for Europe (A4E) και η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) απηύθυναν επείγουσα έκκληση στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποιώντας ότι η εφαρμογή του EES έχει φτάσει σε ένα «κρίσιμο σημείο» και προκαλεί σοβαρές δυσλειτουργίες για εκατομμύρια ταξιδιώτες.
Με μόλις μία εβδομάδα να απομένει πριν από την έναρξη της περιόδου αιχμής των θερινών διακοπών, η ΕΕ απέρριψε τα αιτήματα για αναστολή του EES, παρότι παραδέχεται ότι υπάρχουν «20 δύσκολα σημεία» με χαοτικές ουρές, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Guardian (πηγή στα Αγγλικά). Αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι, παρότι το EES «δεν είναι τέλειο», μια πλήρης αναστολή του «δεν χρειάζεται» και «δεν είναι δυνατή».
Τι είναι το ETIAS;
Σύμφωνα με τους κανόνες του ETIAS, οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ που δεν χρειάζονται βίζα – μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς – θα πρέπει να εξασφαλίζουν άδεια πριν από σύντομες διαμονές στη ζώνη Σένγκεν.
Αυτό θα απαιτεί από τους επισκέπτες να συμπληρώνουν μια διαδικτυακή αίτηση, να παρέχουν προσωπικά στοιχεία, να απαντούν σε ερωτήσεις ασφαλείας και να πληρώνουν ένα τέλος. Η άδεια θα συνδέεται με το διαβατήριο του ταξιδιώτη και θα ισχύει για τρία χρόνια ή μέχρι τη λήξη του διαβατηρίου.
Ταξιδιώτες από 60 χώρες εκτός ΕΕ θα πρέπει να συμμορφώνονται με το ETIAS, αν και υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις. Το τέλος των 20 ευρώ δεν θα καταβάλλεται από τα παιδιά κάτω των 18 ετών και τους ενήλικες άνω των 70, οι οποίοι ωστόσο θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση για άδεια.
Το σύστημα θα εφαρμόζεται σε 30 ευρωπαϊκές χώρες – σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, εκτός της Ιρλανδίας, καθώς και στην Ισλανδία, τη Νορβηγία, το Λιχτενστάιν και την Ελβετία.