Τα παιχνίδια αντιμετωπίζουν μια νέα υπαρξιακή κρίση: την τεχνολογία. Μπορεί η πέμπτη ταινία να ξαναβρεί τη μαγεία που έλειπε από το «Toy Story 4»;
Καμία κινηματογραφική σειρά ταινιών δεν είχε ποτέ αξιοπρεπές πέμπτο μέρος.
Στην πραγματικότητα, το πέμπτο κεφάλαιο είναι συνήθως καμπανάκι θανάτου για μια σειρά.
Ας δούμε τα στοιχεία, χωρίς να υπολογίζουμε επανεκκινήσεις ή prequel: ο Βρώμικος Χάρι αποχαιρέτησε με όχι και τόσο ένδοξο τρόπο με το The Dead Pool. Το Die Hard έκλεισε με το θλιβερό A Good Day To Die Hard. Το Ghostbusters: Frozen Empire ήταν το χαμηλότερο σημείο του franchise (και ελπίζουμε ο αποχαιρετισμός του). Η σειρά Pirates of the Caribbean πήρε την κατηφόρα από τα πρώτα κιόλας σίκουελ και τράκαρε οριστικά με το Dead Men Tell No Tales. Ο Χάρισον Φορντ άξιζε καλύτερο αντίο από το Indiana Jones and the Dial of Destiny. Και όποιος σκέφτηκε ότι η τέλεια τριλογία του Τζέισον Μπορν χρειαζόταν δύο ακόμη συνέχειες, με κατάληξη το τριζάτο Jason Bourne, θα έπρεπε να μείνει για καιρό στην κινηματογραφική φυλακή.
Μιλώντας για τέλειες τριλογίες, η Pixar πέτυχε ακριβώς αυτό το 2010, με το Toy Story 3, το οποίο αποτέλεσε το απολύτως ταιριαστό φινάλε της ναυαρχίδας της, της σειράς που το 1995 εγκαινίασε το κινηματογραφικό τμήμα του στούντιο. Ήταν συναρπαστικό, πολυεπίπεδο, χάρισε στο κοινό τον καλύτερο κινηματογραφικό κακό μετά τον Χάνιμπαλ Λέκτερ – τον χαρισματικό, βασανισμένο και γενοκτόνο Lots-O'-Huggin’ Bear της Sunnyside – και είχε ένα φινάλε τόσο συγκινητικό, που όποιος έμενε ασυγκίνητος άξιζε να τον σύρουν σε ένα μισοσκότεινο δωμάτιο για να αποτύχει στο τεστ Voight‑Kampff.
Μη συνειδητοποιώντας τι είχαν πετύχει, εννέα χρόνια αργότερα και με τα δολάρια να αστράφτουν στα μάτια τους, η Pixar παρέδωσε ένα τέταρτο κεφάλαιο – έναν ψευδοεπίλογο με ένα παιχνίδι που φλερτάρει με την αυτοκτονία και μερικές απρόσμενα horror στιγμές. Όσο τολμηρή κι αν ήταν ως ιστορία προσωπικής ωρίμανσης και συμφιλίωσης με τα πολλά τέλη της ζωής, η ταινία κουβαλούσε μια αίσθηση περιττού και δεν μπόρεσε να σταθεί στο ύψος των τριών προηγούμενων.
Ωστόσο, μια ακόμη συνέχεια ήταν αναπόφευκτη, αφού το Toy Story 4 ξεπέρασε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια παγκοσμίως... Και με βαριά, αλλά όχι και ιδιαίτερα έκπληκτη καρδιά, πρέπει να ανακοινώσουμε ότι το Toy Story 5 επιβεβαιώνει τον κανόνα του πέμπτου μέρους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κακή ταινία. Σίγουρα είναι καλύτερη από την προηγούμενη και διατηρεί μέρος από τη χαρακτηριστική γοητεία της σειράς. Απλώς δίνει την αίσθηση ενός λίγο ξεφουσκωμένου εγχειρήματος ανακύκλωσης, καθώς δεν γίνεται να λες για πάντα αντίο στα αγαπημένα παιχνίδια χωρίς κάποια στιγμή να μοιάζει με συναισθηματική ενέδρα επιβεβλημένη από το στούντιο.
Toy Story 5 βλέπει τη σειρά να επιστρέφει στο σπίτι της Μπόνι. Η καουμπόισσα Τζέσι (Τζόαν Κιούζακ) είναι πλέον σερίφης και ηγείται των παιχνιδιών, τα οποία έρχονται αντιμέτωπα με μια καινούρια υπαρξιακή κρίση: την τεχνολογία.
Αδυνατώντας να κάνει φίλους, καθώς τα παιδιά δεν παίζουν πια με παιχνίδια, η μοναχική Μπόνι μετατρέπεται γρήγορα στο κλασικό «iPad kid», όταν οι γονείς της υποκύπτουν και της αγοράζουν ένα τάμπλετ με το όνομα Lilypad (Γκρέτα Λι).
Καθώς η Μπόνι εθίζεται και ξεχνά τη γνήσια χαρά του «παιχνιδιού», τα παιχνίδια της αρχίζουν να ανησυχούν για τον τεχνολογικό εισβολέα και η Τζέσι καταστρώνει ένα σχέδιο για να σώσει το κορίτσι. Αυτό όμως την απομακρύνει από τους υπόλοιπους και την αναγκάζει να αντιμετωπίσει τα παλιά της τραύματα. Εναπόκειται στον Γούντι (Τομ Χανκς), τον Μπαζ (Τιμ Άλεν) και την υπόλοιπη παρέα να τη σώσουν.
Με συν-σεναριογράφο την Κένα Χάρις και σκηνοθέτη τον Άντριου Στάντον, το Toy Story 5 έχει το πλεονέκτημα ότι είναι εξαιρετικά επίκαιρο. Καταπιάνεται με τον εθισμό στις οθόνες, την κοινωνική απομόνωση και τους επιφανειακούς δεσμούς που δημιουργούνται σε μια υποτίθεται «διασυνδεδεμένη» εποχή. Στην επικαιρότητα αυτή έρχεται να προστεθεί και το γεγονός ότι ολοένα περισσότερες χώρες εξετάζουν απαγόρευση των social media για τους κάτω των 16 – τελευταία το Ηνωμένο Βασίλειο.
Άξιο επαίνου είναι ότι το σενάριο δεν παρουσιάζει ποτέ το Lilypad ως απόλυτα «κακό» και έτσι αποφεύγει τα εύκολα δίπολα «η τεχνολογία είναι κακή / το παλιό είναι καλό», αφήνοντας χώρο για περισσότερες αποχρώσεις ως προς την εξέλιξη των ανθρώπινων σχέσεων. Παρ’ όλα αυτά, η ιστορία καταλήγει σε ένα απογοητευτικά ήπιο συμπέρασμα, σχεδόν σαν η Χάρις και ο Στάντον να δίστασαν και να αποφάσισαν ότι το παραμύθι τους για την παρεμβατική και δυνητικά επιβλαβή τεχνολογία λειτουργεί καλύτερα ως ευγενική σύσταση παρά ως ουσιαστική προειδοποίηση.
Αντισταθμίζει όμως αυτή την απογοήτευση – όπως και το αισθητά πιο αδύναμο πρώτο μισό, γεμάτο παραλλαγές του Μπαζ Λάιτγιαρ – η απόφαση να περάσει η Τζέσι στην πρώτη γραμμή.
Παίρνοντας επιτέλους τη σκυτάλη από το δίδυμο Γούντι‑Μπαζ, η προσπάθειά της να βοηθήσει τη Μπόνι να βρει έναν πραγματικός φίλος χαρίζει αρκετές στιγμές που δοκιμάζουν τους δακρυϊκούς αδένες. Το Toy Story 5 παραπέμπει επίσης σε εκείνο το σπαρακτικό μοντάζ του Toy Story 2, με φόντο το ‘When She Loved Me’, και βουτάει ξανά στις πληγές της εγκατάλειψης που κουβαλά η Τζέσι. Όμως και εδώ η λύση δεν χτυπά όσο δυνατά θα έπρεπε, και μεγάλο μέρος της συναισθηματικής κάθαρσης μοιάζει αναμασημένο από τις προηγούμενες ταινίες.
Παρόλα αυτά, η Τζόαν Κιούζακ παραμένει θησαυρός. Περισσότερη Τζόαν Κιούζακ στο σινεμά, παρακαλούμε.
Δεν χωρά αμφιβολία ότι ακόμη και ένα αδύναμο Toy Story παραμένει καλή ταινία. Αυτή η πέμπτη ιστορία ακουμπά ξανά αγαπημένα μοτίβα της σειράς, όπως το μεγάλωμα, τη δύναμη της φαντασίας και την απώλεια, και δύσκολα αντιστέκεσαι στο ζεστό της φινάλε. Όμως, όπως λέει ένα θλιμμένο παιχνίδι, «η εποχή των παιχνιδιών τελείωσε» και, αν κρίνουμε από το Toy Story 5, η μαγεία που προκαλούσαν οι προηγούμενες περιπέτειες της Pixar δεν φτάνει πια «στο άπειρο κι ακόμα παραπέρα».
Όταν συμβαίνει αυτό και η ταινία μοιάζει περισσότερο με Best Of για μια νέα γενιά, χωρίς να απαντά στο ερώτημα «χρειαζόμασταν στ’ αλήθεια ένα νέο Toy Story;», ίσως είναι ώρα να μεγαλώσουμε επιτέλους, να βάλουμε τα παιχνίδια πίσω στο κουτί και να ξαναδούμε την κορυφαία Pixar.
Ratatouille. Ναι, είναι το Ratatouille. Κι αν διαφωνείτε, απλώς επιβεβαιώνετε τον Μπαζ του 1995, όταν έλεγε: «Δεν φαίνεται να υπάρχει ίχνος έξυπνης ζωής πουθενά».
Toy Story 5 βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες παγκοσμίως στις 19 Ιουνίου.