Έκτακτη είδηση

Σε δανεισμό και χαμηλό πληθωρισμό εστιάζει η ΕΚΤ

Σε δανεισμό και χαμηλό πληθωρισμό εστιάζει η ΕΚΤ
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ο Πέτερ Πρετ είναι ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το euronews τον συνάντησε στο eurotower της Φρανκφούρτης, στα κεντρικά γραφεία της Τράπεζας. Κύριο θέμα η συνεδρίαση της 5ης Ιουνίου, οπότε το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ ίσως να αναλάβει δράση κατά της παγίωσης του χαμηλού πληθωρισμού, όπως είχε ανακοινώσει πρόσφατα ο Μάριο Ντράγκι.

Maithreyi Seetharaman, euronews:
Καθηγητά Πρετ, ευχαριστούμε που είστε μαζί μας. Εκπαιδεύσαμε τον κόσμο να θεωρεί πως ο υψηλός πληθωρισμός αποτελεί μεγάλο πρόβλημα. Τώρα έχουμε χαμηλό πληθωρισμό, περίπου 1%. Αυτός είναι ο νέος κανόνας; Πώς λέτε στους καθημερινούς ανθρώπους ότι αυτό είναι κάτι που σας ανησυχεί μεσομακροπρόθεσμα; Πώς το βλέπετε εσείς;

Πέτερ Πρετ:
Αν η προσφορά ξεπερνά τη ζήτηση, έχουμε πίεση στις τιμές. Για την ακρίβεια είναι ένα βαρόμετρο που δείχνει κάποιες ανισορροπίες στην οικονομία. Γι’ αυτό πρέπει να ανησυχούμε. Κατά έναν συμμετρικό τρόπο, αν η ζήτηση ξεπερνά την προσφορά, έχουμε πληθωρισμό και από την άλλη, έχουμε κάποιες αποπληθωριστικές πιέσεις.

euronews:
Αν δούμε το βαρόμετρο και τις προβολές της ίδιας της ΕΚΤ, ο πληθωρισμός σας εξέπληξε. Είναι μήπως κάτι νέο που δεν ξέρετε πώς να το αντιμετωπίσετε;

Πέτερ Πρετ:
Υπάρχει μικρή ζήτηση, διότι πολλά νοικοκυριά, πολλές επιχειρήσεις, πολλά κράτη έχουν υψηλό χρέος. Έτσι, μειώνουν τις δαπάνες τους σε σχέση με την παραγωγική ικανότητα της οικονομίας. Έτσι, ασκείται πίεση στο σύστημα τιμολόγησης που ήδη βρίσκεται χαμηλά. Κι αυτό είναι περίπου το νέο περιβάλλον που έχουμε.

euronews:
Τι μπορεί να γίνει σ’ αυτό το σημείο; Αρκετοί οικονομολόγοι λένε ότι θα έπρεπε να έχουν γίνει πράγματα εδώ και δύο χρόνια.

Πέτερ Πρετ:
Περίπλοκη ερώτηση. Πρώτον, πρέπει να εντοπίσουμε την αιτία αυτής της υποτονικής πίεσης των τιμών. Αυτό που σήμερα βλέπουμε σε πρόσφατες περιόδους είναι ο παράγοντας της χαλαρότητας, καθώς και η χαμηλότερη τιμή πετρελαίου στο υπάρχον περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού.

Κατά δεύτερον, δε μπορούμε να πούμε ότι η ΕΚΤ δεν παρενέβη. Γνωρίζουμε από τη συμπεριφορά της αγοράς ότι είχαμε φαινόμενα φόβου, αληθινού φόβου για αποπληθωριστικές πιέσεις. Άρα, νοικοκυριά και παράγοντες της αγοράς δεν ήξεραν πώς θα αντιδρούσε σε μια κρίση η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Το φαινόμενο που έχουμε τώρα, είναι μια πιο δομική πίεση στις τιμές, κάτι που προέρχεται από τη χαλαρότητα στην οικονομία. Κι έτσι ασκήσαμε μια χαλαρή νομισματική πολιτική. Η πολιτική μας συνίσταται σε σχεδόν μηδενικά επιτόκια, αλλά και σε άλλα εργαλεία που χρησιμοποιούμε.

euronews:
Τι ακριβώς μέτρα σκοπεύετε να πάρετε;

Πέτερ Πρετ:
Το διοικητικό συμβούλιο θα συζητήσει φυσικά σ’ αυτό εδώ το δωμάτιο, αλλά υπάρχει μια σειρά θεμάτων που πρέπει να δούμε, όπως οι επιπτώσεις της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Έχουμε και τα περιθώρια των επιτοκίων, όπως ξέρετε. Τα επιτόκια θα παραμείνουν χαμηλά. Όχι μόνο σήμερα. Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν, επειδή η κατάσταση εκεί βελτιώνεται. Όμως, σε αντίθεση με το παρελθόν, καταφέραμε να αποσυνδέσουμε τα δικά μας επιτόκια από τα αμερικανικά. Έτσι, η πολιτική παραμένει χαλαρή.

Πιο συγκεκριμένα, ένα από τα ζητήματα που μας απασχολεί φυσικά περισσότερο είναι η ρευστότητα μέσω δανεισμού σε μικρότερες επιχειρήσεις εν γένει. Επομένως, είναι όντως αλήθεια ότι εξετάζουμε έναν αριθμό πιθανοτήτων. Θα δούμε πώς θα πάνε οι συνομιλίες, όμως εντοπίσαμε κάποια λάθη στην υλοποίηση της νομισματικής πολιτικής. Και πάνω σε αυτές τις αστοχίες εργαζόμαστε.

euronews:
Υπάρχει μια συζήτηση για αρνητικούς ρυθμούς. Υπάρχει περίπτωση οι πιστώσεις να μειωθούν ακόμη περισσότερο;

Πέτερ Πρετ:
Νομίζω υπαινίσσεστε δύο πράγματα. Πριν λάβουμε τις αποφάσεις, θέλουμε πραγματικά να δούμε ποιο είναι το κατ’ εξοχήν πρόβλημα που προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε. Είναι η πίστωση τόσο χαμηλή, λόγω του περιβάλλοντος, κάτι για το οποίο δεν μπορείς να κάνεις και πολλά, ή υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός δανείων από τον τραπεζικό τομέα; Στο πλαίσιο που εξήγησα, όπου οι τράπεζες φτιάχνουν ισολογισμούς και ανακεφαλαιοποιούνται. Δουλεύουμε, λοιπόν, σ’ αυτό. Έχουμε όντως εντοπίσει ότι το πιστωτικό κανάλι εγείρει ερωτήματα ως προς τη μετάδοσή μας.

euronews:
Μεσομακροπρόθεσμα να περιμένουμε χαμηλό πληθωρισμό;

Πέτερ Πρετ:
Νομίζω πως τώρα το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι το ότι ένας αριθμός νοικοκυριών υποβαθμίζει τις μακροπρόθεσμες προσδοκίες του. Πώς θα είναι το μέλλον μας; Κι αυτό οδηγεί σε μια παγίδα αρνητικών προσδοκιών, κάτι αρκετά ευπαθές.

euronews:
Πώς το αντιμετωπίζετε αυτό;

Πέτερ Πρετ:
Είναι πολύ δύσκολο, γιατί οι Κεντρικές Τράπεζες δεν μπορούν να απαντήσουν τέτοιες ερωτήσεις απλά τυπώνοντας χρήμα ή παρέχοντας ρευστότητα. Η Τράπεζα είναι μέρος της λύσης, αλλά βασικά η λύση είναι οι θετικές προσδοκίες για το μέλλον, δηλαδή οι ευκαιρίες απασχόλησης, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, η εκπαίδευση, όλα αυτά είναι φυσικά πολύ πιο σημαντικά. Και είναι αλήθεια. Η μεγαλύτερη πρόκλησή μας σήμερα είναι να χαμογελάσει το κοινό, όμως αυτό είναι περισσότερο πολιτικό ζήτημα. Η αναδημιουργία θετικών προσδοκιών για το μέλλον δεν είναι κάτι που βλέπουμε σήμερα σε πολλές χώρες. Βλέπουμε περισσότερο απογοήτευση και αρνητικές προσδοκίες για το μέλλον. Κοιτάζουμε, όπως είπα, κάποιες πτυχές που συνίστανται στη δημιουργία θετικών οικονομικών συνθηκών. Έτσι, όταν οι εταιρείες αποφασίσουν να επενδύσουν, δεν θα έχουν περιορισμούς από πλευράς πιστώσεων.

euronews:
Βλέπετε ομοιότητες μεταξύ Ιαπωνίας και Ευρώπης;

Πέτερ Πρετ:
Όχι. Νομίζω πως όλες οι καταστάσεις είναι διαφορετικές. Υπάρχουν πολλές διαφορές. Πιστεύω πως ένα κοινό στοιχείο σε πολλές οικονομίες, δυστυχώς, είναι το επίπεδο χρέους. Εννοώ, τα ποσοστά του χρέους είναι σχετικά υψηλά. Θεωρώ πως μια από τις μεγαλύτερες διαφορές με την κατάσταση στην Ιαπωνία είναι ότι εμείς αντιμετωπίζουμε ευθέως το ζήτημα του τραπεζικού τομέα.

Και ως προς τη νομισματική πολιτική, η αντίδραση ήταν πολύ δυνατή από την αρχή της κρίσης, κάτι που δεν γίνεται αυτά τα χρόνια στην Ιαπωνία. Πιστεύω πως οι κοινωνίες είναι πολύ διαφορετικές. Έχουμε πολλά ζητήματα σχετικά με αυτό που τώρα αποκαλούμε σχεδιαστικά δομικά ελαττώματα στην Ευρωζώνη. Πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε. Αυτό κάνουμε και η τραπεζική ένωση είναι ένα κομμάτι της λύσης.

euronews:
Πιστεύετε πως η αποστολή της ΕΚΤ κάποιες φορές σας εμποδίζει να κάνετε περισσότερα;

Πέτερ Πρετ:
Όχι, δεν θα το έλεγα αυτό.

euronews:
Ρωτάω, γιατί αναφέρατε την απασχόληση ως παράγοντα κλειδί και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Πέτερ Πρετ:
Σίγουρα. Κοιτάξτε, είναι πολύ επικίνδυνο να δημιουργούμε στο κοινό την ψευδαίσθηση ότι η νομισματική πολιτική θα δημιουργήσει δουλειές.

Είναι επίσης επικίνδυνο να προχωρήσουμε σε πάρα πολλές πιστώσεις. Αυτό δίνει επίσης την ψευδαίσθηση ότι η νομισματική πολιτική μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα.

Η κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες κι εδώ υπήρξε πολύ διαφορετική, όπως ξέρετε. Η Ευρωζώνη μπήκε σε κρίση με πολύ αδύναμους μηχανισμούς διαχείρισης. Παράδειγμα, οι τράπεζες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι έτσι. Επίσης εκεί είναι πολύ πιο ευέλικτη η αγορά εργασίας. Άρα, ήρθαμε σε μια πολύ δύσκολη θέση.

Τώρα ξεκινούμε να βγαίνουμε από αυτό, αλλά έχει γίνει μεγάλη ζημιά. Υπάρχει χαλαρότητα στην οικονομία, άρα και πίεση στις τιμές. Είναι αλήθεια πως δεν είμαστε σε αποπληθωρισμό, όμως είμαστε σε μια κατάσταση αργής ανάπτυξης, χαμηλού πληθωρισμού και δεν είμαστε ικανοποιημένοι από αυτό. Είπαμε με μεγάλη σαφήνεια ότι θέλουμε να το αντιμετωπίσουμε και ανταποκριθήκαμε βάσει της εντολής μας.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.