Έκτακτη είδηση
Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Μπορεί η τεχνολογία να μας σώσει από τον διαβήτη;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι 422 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη (1 στους 11 ενήλικους) πάσχουν από διαβήτη.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι 422 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη (1 στους 11 ενήλικους) πάσχουν από διαβήτη.   -   Πνευματικά Δικαιώματα  FRANCK FIFE/AFP or licensors
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

_Για μια εβδομάδα, τον Μάρτιο του 2021, το Euronews παρουσιάζει τα τελευταία νέα από τον τομέα της υγείας στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, αναλύοντας και συζητώντας τις επαναστατικές αλλαγές που θα καθορίζουν το μέλλον της υγείας.
_

Η πανδημία του κορονοϊού είναι στην κορυφή της ειδησεογραφίας αλλά και της υγειονομικής ατζέντας για πάνω από έναν χρόνο. Υπάρχει όμως μια άλλη ασθένεια που μας ταλαιπωρεί εδώ και δεκαετίες και δημιουργεί μεγαλύτερη ανησυχία. Είναι ο διαβήτης.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι 422 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη (1 στους 11 ενήλικους) πάσχουν από διαβήτη. Δηλαδή τρεις φορές περισσότερος κόσμος σε σχέση με τον κορονοϊό.

Ο αριθμός των ατόμων που ζουν με διαβήτη αναμένεται να αγγίξει τα 700 εκατομμύρια μέχρι το 2045. Ο διαβήτης «είναι ήδη μια μεγάλη επιδημία με τέτοια δυναμική που ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν από αυτόν τετραπλασιάστηκε τα τελευταία 30 χρόνια» επισημαίνει η δρ. Γκόικα Ρόγκλιτς, η ιατρική σύμβουλος που είναι υπεύθυνη θεμάτων διαβήτη στον Π.Ο.Υ.

Η χρόνια αυτή νόσος μπήκε στην κορυφαία λίστα με τις 10 σημαντικές αιτίες θανάτου, παρουσιάζοντας θεαματική αύξηση 70% από το 2000.

Η ασθένεια δεν αυξάνει μόνο την πιθανότητα πρόωρου θανάτου, αλλά μπορεί να προκαλέσει επίσης εγκεφαλικό, τύφλωση, έμφραγμα, νεφρική ανεπάρκεια και ακρωτηριασμούς.

Μια περίπλοκη ασθένεια

Είναι γνωστό ότι η δίαιτα και ο τρόπος ζωής παίζουν σημαντικό ρόλο στον διαβήτη τύπου 2. Η νόσος όμως είναι πολύ πιο σύνθετη. Υπάρχουν 14 τύποι διαβήτη. Στην ουσία όλοι έχουν να κάνουν με αναποτελεσματικότητα του ανθρώπινου οργανισμού να παράγει ή να χρησιμοποιεί την ορμόνη ινσουλίνη. Οι πιο κοινοί τύποι είναι ο διαβήτης τύπου 1 και ο διαβήτης τύπου 2. Υπάρχει όμως και ο διαβήτης κύησης που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 είναι μια μια αυτοάνοση κατάσταση, που το σώμα δεν μπορεί να παράγει αρκετή ινσουλίνη. Εμφανίζεται συχνά σε παιδιά. Οι αιτίες για την ανάπτυξή του δεν είναι απόλυτα κατανοητές.

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αφορά την περίπτωση που το σώμα μπορεί να παράγει ινσουλίνη, αλλά δεν μπορεί να την διαχειρίζεται καλά. Αναπτύσσεται με την πάροδο των ετών και μπορεί να οφείλεται σε γενετικούς λόγους ή στον τρόπο ζωής του διαβητικού. Αυτός ο τύπος αφορά το 90% των περιπτώσεων διαβήτη. Υπάρχουν τρόποι να ελεγχθεί.

DANIEL SORABJI / AFP
Ο αριθμός των ατόμων που ζουν με διαβήτη αναμένεται να αγγίξει τα 700 εκατομμύρια μέχρι το 2045DANIEL SORABJI / AFP

Η Δρ. Ρόγκλιτς επισημαίνει ότι οι βασικές αιτίες για τον τύπο 2 είναι η ηλικία, η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής άσκησης: «Δεν είναι εύκολο να διαχειριστούμε ή να ελέγξουμε αυτές τις αιτίες. Γιατί μπορεί να φαίνεται απλό, αλλά δεν μπορούμε να τα εφαρμόσουμε εύκολα στη ζωή μας».

Υποστηρίζει ότι το κράτος μπορεί να βοηθήσει με πολλούς τρόπους στην αντιμετώπιση της νόσου, μέσα από τον σχεδιασμό των πόλεων, τη μόρφωση, τις συγκοινωνίες και την πολιτική για τα τρόφιμα.

Στις 14 Απριλίου, την μέρα που ανακαλύφθηκε η ινσουλίνη πριν από 100 χρόνια, ο Π.Ο.Υ. θα παρουσιάσει την ατζέντα του για τον διαβήτη, το περίφημο Παγκόσμιο Σύμφωνο για τον Διαβήτη. Θέλει να στηρίξει τις χώρες να εφαρμόσουν προγράμματα και να εστιάσουν στη μείωση της παχυσαρκίας. Στόχος του να βελτιώσει την πρόσβαση σε φάρμακα και προϊόντα τεχνολογίας για τη διάγνωση, τη διαχείριση και την θεραπεία του διαβήτη σε χώρες που οι κάτοικοί τους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα.

Η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κόσμου είναι καθοριστικό στοιχείο, καθώς πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από τη συγκεκριμένη ασθένεια, μέχρι να είναι πολύ αργά.

Η καθηγήτρια Σαντάλ Ματιέ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ για τον Διαβήτη επισημαίνει: «Είναι σαν να έχουμε ένα παγόβουνο στην Ευρώπη. Ο μεγαλύτερος όγκος του είναι κάτω από το νερό. Αυτή είναι η ομάδα των ατόμων που δεν γνωρίζουν ότι το έχουν».

Στην Ευρώπη, 60 εκατομμύρια ενήλικες έχουν διαβήτη (1 στους 10 Ευρωπαίους). Αναμένεται να φτάσουμε στα 69 εκατομμύρια το 2045. Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Ματιέ, επειδή στην αρχή ο διαβήτης δεν έχει συμπτώματα, οι άνθρωποι αργούν να ζητήσουν τη βοήθεια ενός γιατρού. Όταν το κάνουν, έχουν πολλές φορές πρόβλημα με τα νεφρά τους και έχουν ανάγκη αιμοκάθαρσης: «Πρέπει να μετακινηθούμε από την εκ των υστέρων δράση, όπου η ζημιά έχει γίνει πλέον, σε μια προληπτική δράση» αναφέρει η καθηγήτρια. Για να γίνει κάτι τέτοιο απαιτούνται συστηματική συγκέντρωση δεδομένων των ασθενών, καλύτερη πρόσβαση στο σύστημα υγείας, υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και πολιτικών.

Καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις

Ο διαβήτης επηρεάζει πάρα πολύ την καθημερινή ζωή του ασθενή. Χρειάζεται θεραπεία με χάπια ή ινσουλίνη. Ο ασθενής πρέπει να παρακολουθεί τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα του και την αρτηριακή του πίεση. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι με το καθημερινό τρύπημα του δαχτύλου του, που μπορεί να είναι επώδυνο και να απαιτεί χρόνο.

Η επιστήμη έχει προχωρήσει αρκετά τα τελευταία χρόνια και οι έξυπνοι αισθητήρες γλυκόζης έχουν κάνει τον έλεγχο του διαβήτη πιο εύκολο. Το πιο γνωστό προϊόν μέτρησης είναι το FreeStyle Libre της αμερικανικής ιατρικής εταιρίας Abbott. Χρησιμοποιείται από 3 εκατομμύρια άτομα σε πάνω από 50 χώρες. Ο ασθενής κολλά ένα μικρό κυκλικό αισθητήρα στο πίσω μέρος του άνω βραχίονα, και τον σαρώνει, όποτε θέλει, με το smartphone για μάθει το επίπεδο γλυκόζης στο αίμα.

Εταιρία Abbott
Μετρώντας τη γλυκόζη στο αίμαΕταιρία Abbott

«Σε σύγκριση με τον παραδοσιακό τρόπος μέτρησης, αυτό είναι ένα τεράστιο βήμα που κάνει τη μέτρηση μια απλούστατη διαδικασία στην καθημερινότητα του ατόμου» υπογραμμίζει ο Άνσγκαρ Ρες, αντιπρόεδρος εμπορικής λειτουργίας της Abbott για την θεραπεία του διαβήτη στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και το Πακιστάν. Ένας από τους λόγους που αυτό το προϊόν έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές είναι όχι μόνο η ευκολία χρήσης του, αλλά και η δυνατότητα για συχνό και καλύτερο έλεγχο της υγείας των χρηστών: «Τα άτομα παίρνουν πληροφορίες για το επίπεδο γλυκόζης μετά από κάποιο φαγητό, οπότε μπορούν να κάνουν τις απαραίτητες αλλαγές στη διατροφή τους» συμπληρώνει ο Ρε.

Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται, μπορούν για παράδειγμα να μοιραστούν με ασφάλεια μεταξύ γιατρών για ραντεβού τηλεϊατρικής. Αυτό είναι πολύ σημαντικό σήμερα για τους διαβητικούς, καθώς είναι μία από τις ευπαθείς ομάδες στην Covid-19.

«Πολύ ακριβές και πολύ λίγες» λύσεις για όλους

Παρόλο που το FreeStyle Libre είναι φτηνότερο σε σχέση με αντίστοιχα προϊόντα, ξεκινώντας από τα 111 ευρώ, και αποζημιώνεται εν μέρει ή ολικά από κάποια συστήματα υγείας, δεν μπορούν να το αγοράσουν όλοι. Ακόμη και οι συσκευές που τρυπάς το δάχτυλο είναι ακριβές για κάποιο κόσμο.

Η ιατρική και η τεχνολογία εξελίσσονται διαρκώς, προσφέροντας λύσεις. Υπάρχουν για παράδειγμα κάποιες νεότερες καινοτομίες όπως τεχνητά συστήματα στα νεφρά που μετρούν διαρκώς τη γλυκόζη στο αίμα και ρυθμίζουν το επίπεδο της ινσουλίνης, με ελάχιστη ανθρώπινη συμμετοχή.

«Αλλά δεν είναι ευρέως διαθέσιμες για την πλειοψηφία του κόσμου» επισημαίνει η Σαμπίν Ντιπόν, σύμβουλος του Ευρωπαϊκού τμήματος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη. Υπάρχουν πολλά ζητήματα όσον αφορά την πρόσβαση στην τεχνολογία. Δεν έχει να κάνει μόνο με το κόστος. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που πρέπει να αξιολογηθούν, όπως τα πραγματικά οφέλη των νέων τεχνολογιών για να ενταχθούν στο σύστημα αποζημίωσης του χρήστη, οι εθνικές διαδικασίες προμήθειας, το νομοθετικό πλαίσιο, το μάρκετινγκ και οι πολιτικές διάθεσης των εταιριών που τις παράγουν.

«Ένα από τα εμπόδια είναι ότι βλέπουμε την καινοτομία από την πλευρά του κόστους και όχι από την πλευρά της ευκαιρίας που προσφέρει» υπογραμμίζει η Σαμπίν Ντιπόν. Γι’ αυτό πρέπει να υπάρξουν συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για να διασφαλιστεί ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν πρόσβαση στις αναγκαίες καινοτομίες.

FREDERIC J. BROWN/AFP
Κάποιες χώρες έχουν επιβάλλει φορολογία σε προϊόντα με ζάχαρη για να διαχειριστούν το πρόβλημα του διαβήτηFREDERIC J. BROWN/AFP

Αυτό περιλαμβάνει για παράδειγμα τη δημιουργία μηχανισμών που θα διασφαλίσουν ότι τα δεδομένα που διανέμονται, χρησιμοποιούνται για την αποτελεσματικότητα των νέων φαρμάκων και τεχνολογιών σε όλη την Ευρώπη. Περιλαμβάνει επίσης διαφάνεια στις συμβάσεις και τις προμήθειες.

Ένα άλλο ζήτημα είναι ο χρόνος που απαιτείται να φτάσουν όλα αυτά στην αγορά και το γεγονός ότι υπάρχουν τεράστιες ανισότητες όσον αφορά το πότε το ίδιο φάρμακο-καινοτομία κυκλοφορεί σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη. Εν μέρει αυτό οφείλεται στο ότι πέρα από την αδειοδότηση κυκλοφορίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χρειάζεται να υπάρξει και περαιτέρω έγκριση σε εθνικό επίπεδο για να υπάρξει επιστροφή χρημάτων για τους ασθενείς.

Αν αυτά τα ζητήματα λύνονταν, η ζωή με τον διαβήτη θα ήταν πιο εύκολη: «Εάν κάποιος μπορεί να αγοράσει σε προσιτές τιμές τα απαιτούμενα φάρμακα ή προϊόντα, τότε μπορεί να έχει μια υγιή ζωή με τον διαβήτη» επισημαίνει η Ντιπόν.