Το καλοκαίρι του 2026 προκαλεί πρωτοφανή αριθμό κατολισθήσεων στις γαλλικές Άλπεις, κυρίως γύρω από το Μοντ Μπλαν, λόγω ακραίων θερμοκρασιών και της αποσάθρωσης του μόνιμου παγετού.
Για πολλά χρόνια το καλοκαίρι θεωρούνταν η πιο ασφαλής περίοδος για την ορειβασία, όμως τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε εποχή υψηλού κινδύνου. Στις Άλπεις, το 2026 κατέχει ήδη ένα ανησυχητικό ρεκόρ: 450 κατολισθήσεις μόνο στο μαζιφ του Μον Μπλαν από την αρχή της χρονιάς.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πρόκειται για κάτι πρωτοφανές, λέει ο Λιντοβίκ Ραβανέλ, γεωμορφολόγος και διευθυντής έρευνας στο CNRS, στο εργαστήριο Edytem: «Εδώ οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν άνετα τους 30–35 βαθμούς και αυτό έχει, φυσικά, συνέπειες στους παγετώνες και στο μόνιμα παγωμένο έδαφος (permafrost). Γι’ αυτό φέτος καταγράφουμε ρεκόρ, για παράδειγμα στον αριθμό των αποσταθεροποιήσεων βραχωδών πρανών και στον αριθμό των καταρρεύσεων στις ορθοπλαγιές.»
Το προηγούμενο ρεκόρ χρονολογείται από το 2022, με 300 κατολισθήσεις καταγεγραμμένες εκείνη τη χρονιά. Πρόκειται για φαινόμενο που, όπως εξηγεί ο Λιντοβίκ Ραβανέλ, συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή: «Διαθέτουμε σχεδόν 200 χρόνια κλιματικής θέρμανσης καταγεγραμμένα σε αυτές τις φωτογραφίες. Συγκρίνοντάς τες, μπορούμε να εντοπίσουμε τις “ουλές”, δηλαδή τις ζώνες αποσταθεροποίησης των βραχωδών πρανών. Μπορούμε επίσης να τις ποσοτικοποιήσουμε ως προς τον όγκο. Και έχουμε δείξει ότι το 80 ή 85% αυτών των ουλών δημιουργήθηκε τις δύο ή τρεις τελευταίες δεκαετίες. Συνεπώς, υπάρχει μια πολύ σαφής σχέση ανάμεσα στη θέρμανση του κλίματος και στην αποσταθεροποίηση των βράχινων πρανών.»
Αυτά τα ολοένα συχνότερα και παρατεταμένα κύματα καύσωνα αποδυναμώνουν επίσης το βουνό σε βάθος. «Οι βραχοπτώσεις και οι βραχώδεις χιονοστιβάδες συμβαίνουν σήμερα κυρίως λόγω της υποβάθμισης του μόνιμα παγωμένου εδάφους (permafrost), αλλά και της υποχώρησης των παγετώνων, καθώς οι παγετώνες τείνουν να ασκούν πιέσεις στις πλαγιές. Πρόκειται για πιέσεις μάλλον σταθεροποιητικές. Όταν όμως οι παγετώνες χάνουν σε πάχος, συμβαίνει το αντίθετο: οι πλαγιές αποσυμπιέζονται», προσθέτει ο γεωμορφολόγος.
Τον Ιούλιο, δύο Τσέχοι τουρίστες έχασαν τη ζωή τους σε κατολίσθηση στο Μον Μπλαν, ενώ τον Αύγουστο ένας άνδρας πέθανε επίσης υπό παρόμοιες συνθήκες. Οι ειδικοί και οι τοπικές αρχές δεν εξετάζουν προς το παρόν την επιβολή περιορισμών στην πρόσβαση στην υψηλή ορεινή ζώνη, ζητούν όμως από τους ορειβάτες να παραμείνουν σε επαγρύπνηση, καθώς οι κατολισθήσεις ενδέχεται να είναι ακόμη πολλές τους επόμενους μήνες.