Καθώς η κλιματική αλλαγή προκαλεί ολοένα και συχνότερες και πιο καταστροφικές πλημμύρες, κινδυνεύουν οι ευρωπαϊκές πόλεις να βρεθούν μπροστά στις ίδιες δύσκολες αποφάσεις;
Μέσα στο σπίτι τους, το οποίο έχει ανυψωθεί περισσότερο από τρία μέτρα πάνω από το έδαφος στην κεντρική επαρχία Αγιουτάγια της Ταϊλάνδης, η τριμελής οικογένεια της Kamonchanok Sathaphonamonwut κοιμάται σε αυτοσχέδιες πλατφόρμες και δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την πλημμυρισμένη τουαλέτα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το χωριό της πλημμυρίζει έξι συνεχόμενα χρόνια, αναγκάζοντας κάποιους να μετακομίσουν, ενώ άλλοι έχουν σηκώσει τα σπίτια τους ακόμη ψηλότερα.
«Η περιοχή μας απλώς δεν αντέχει πια τόσο νερό», λέει η 34χρονη, καθώς περπατά μέσα στο μουσκεμένο σπίτι της.
Ωστόσο, ενώ οι αρχές δίνουν προτεραιότητα στην προστασία της Μπανγκόκ και άλλων επιχειρηματικών κέντρων από τις πλημμύρες, «όταν πρόκειται για τις οικιστικές μας κοινότητες, μας παραμελούν», λέει.
Τα αντιπλημμυρικά έργα προστατεύουν τις πόλεις αλλά αφήνουν τα χωριά βυθισμένα
Η Ταϊλάνδη αντιμετωπίζει πλημμύρες κάθε χρόνο κατά την περίοδο των μουσώνων και οι επιστήμονες λένε ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έχει κάνει τις καταρρακτώδεις βροχές και τις πλημμύρες συχνότερες και πιο σφοδρές.
Μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του 2011, η κυβέρνηση επέκτεινε αναχώματα, θυροφράγματα και άλλες υποδομές για να διοχετεύει τα νερά μακριά από τη Μπανγκόκ, την ιστορική πόλη Αγιουτάγια και τις βιομηχανικές ζώνες κατά μήκος του ποταμού Τσάο Πράγια, που διασχίζει την πρωτεύουσα.
Τα αντιπλημμυρικά έργα έχουν σε μεγάλο βαθμό κρατήσει ασφαλή τα εμπορικά κέντρα, αλλά οι κάτοικοι άλλων περιοχών έχουν αφεθεί να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους.
Περίπου 20 χιλιόμετρα από τα ερείπια των αιωνόβιων ναών της Αγιουτάγια, μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, οι κάτοικοι λένε ότι οι πλημμύρες που κάποτε έφταναν μέχρι τα γόνατα τώρα σε ορισμένα σημεία ανεβαίνουν πάνω από το κεφάλι και μπορεί να χρειαστούν πολλοί μήνες για να υποχωρήσουν.
Η υπάλληλος γραφείου Kamonchanok αναγκάζεται να πηγαινοέρχεται με βάρκα και να σηκώνει τις ηλεκτρικές συσκευές και τα υπόλοιπα υπάρχοντα πάνω από τη στάθμη του νερού.
«Το μόνο που μπορούμε είναι να διαχειριζόμαστε τις συνέπειες», λέει.
«Δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά για να προσαρμοστούμε».
Το «σκληρό» τίμημα της αντιπλημμυρικής προστασίας
Η κλιματική αλλαγή, η χαμηλή μορφολογία της περιοχής και τα πρόσφατα αναχώματα που έχουν αλλάξει τη φυσική ροή του Τσάο Πράγια έχουν συμβάλει σε πιο έντονες πλημμύρες στις κοινότητες κατάντη, λέει ο εκπρόσωπος του ταϊλανδικού τμήματος άρδευσης Thanet Somboon.
«Ακόμη κι όταν το νερό απελευθερώνεται από το φράγμα Τσάο Πράγια με τον ίδιο ρυθμό όπως παλιότερα, η επίπτωση είναι μεγαλύτερη από ό,τι ήταν», εξηγεί.
Και όταν τα αρδευτικά κανάλια γεμίζουν πλήρως με τα νερά που έχουν εκτραπεί, λέει ότι οι αρχές «δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να αποφορτίσουν τα υπόλοιπα νερά κατάντη».
Ωστόσο ο Thanet αναγνωρίζει ότι οι αξιωματούχοι ίσως χρειαστεί να επανεξετάσουν τις υποδομές ώστε «να διασφαλίσουν ότι τα νερά των πλημμυρών μπορούν να διατηρούνται μέσα στα προβλεπόμενα όρια».
Ο περιβαλλοντολόγος Sasin Chalermlarp προσθέτει ότι η κυβέρνηση έχει κάνει «εξαιρετική δουλειά» στη διαχείριση των πλημμύρων σε ολόκληρες τις κεντρικές πεδιάδες, αλλά ότι οι προσπάθειες αυτές ήταν «σκληρές» για όσους υφίστανται το μεγαλύτερο βάρος των πλημμυρών.
Σε χαμηλά παραποτάμια διαμερίσματα που λειτουργούν ως ζώνες ανάσχεσης πλημμυρικών υδάτων, τμήματα χωριών έμειναν τον Οκτώβριο κάτω από το νερό, με ορισμένα σπίτια εγκαταλελειμμένα και άλλα βυθισμένα μέχρι τις στέγες τους.
Ο Sasin λέει ότι τα νερά που κάποτε απλώνονταν σε μεγάλο μέρος της Αγιουτάγια τώρα συγκεντρώνονται μόλις στο «πέντε έως δέκα τοις εκατό» της επαρχίας.
Το αυξανόμενο κόστος για να μείνεις στεγνός
Καθώς οι πλημμύρες στα πιο πληγμένα διαμερίσματα έχουν γίνει πιο σοβαρές, πολλοί από όσους μένουν ακόμη εκεί έχουν πληρώσει για να ανυψώσουν τα σπίτια σε πασσάλους ώστε να διατηρούν τον χώρο διαβίωσης στεγνό.
Η οικογένεια της Kamonchanok σήκωσε το σπίτι της δύο φορές τη δεκαετία του 1990, τη δεύτερη κατά 1,5 μέτρο. Ωστόσο τα νερά των πλημμύρων έφτασαν ξανά στο σπίτι το 2011 και έκτοτε τα τελευταία έξι συνεχόμενα χρόνια.
Το ανύψωμα ενός σπιτιού μπορεί να κοστίσει από 100.000 έως ένα εκατομμύριο μπατ (περίπου 2.700-27.000 ευρώ), ανάλογα με το μέγεθος και το ύψος του, όπως λένε οι κάτοικοι.
Ορισμένες οικογένειες έχουν σηκώσει τα σπίτια τους δύο φορές μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, εξαντλώντας τις αποταμιεύσεις τους και δανειζόμενες για να τα βγάλουν πέρα.
Παρά το ότι δαπάνησε πάνω από ένα εκατομμύριο μπατ (27.000 ευρώ) για να σηκώσει το σπίτι της, η 87χρονη Sawong Raksri έχει αποδεχθεί τη νέα πραγματικότητα. «Τα τελευταία χρόνια πλημμυρίζει έτσι κάθε χρόνο. Τι νόημα έχει να παραπονιέμαι;» λέει.
Θα βοηθούσε ένας «φόρος χωρίς πλημμύρες»;
Ο Sasin αναγνωρίζει ότι τα χαμηλά εδάφη της περιοχής την καθιστούν φυσική διαδρομή για τα νερά των πλημμυρών. «Αλλά οι χωρικοί δεν έχουν επιλογή. Αναγκάζονται να κάνουν θυσίες», λέει.
Ο Sasin, που ζει σε προστατευμένο τμήμα της Αγιουτάγια, έχει προτείνει έναν «φόρο χωρίς πλημμύρες» σε όσους ωφελούνται από τα αντιπλημμυρικά έργα, ώστε να βοηθηθούν οι πληγείσες οικογένειες να σηκώσουν τα σπίτια τους και να επισκευάσουν τις ζημιές.
Ο Thanet, από την πλευρά του, λέει ότι η ιδέα χρειάζεται περαιτέρω μελέτη για να διαπιστωθεί «πώς θα στηριχθούν οι άνθρωποι που θυσιάζουν τη γη τους για να φιλοξενεί τα νερά των πλημμυρών».
Η ναυαρχίδα των κυβερνητικών λύσεων είναι ένα κανάλι εκτροπής πλημμυρικών υδάτων αξίας 700 εκατομμυρίων ευρώ, σχεδιασμένο να μεταφέρει 1.200 κυβικά μέτρα νερού το δευτερόλεπτο, όγκο περίπου ίσο με τη μισή χωρητικότητα μιας πισίνας ολυμπιακών διαστάσεων, γύρω από το σημείο όπου ο Τσάο Πράγια στενεύει διασχίζοντας την Αγιουτάγια.
Αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2030.
Ως τότε, η Kamonchanok λέει ότι η κοινότητά της δεν ζητά καν τον τερματισμό των εσκεμμένων πλημμυρισμών, αλλά ένα όριο στα επίπεδα του νερού και οικονομική στήριξη για όσους τα σπίτια τους βρίσκονται κάτω από τη στάθμη των πλημμυρών.
«Το μόνο που ζητάμε είναι να μπορούμε να ζούμε αξιοπρεπώς στα δικά μας σπίτια», λέει. «Γιατί δεν μπορούν να μας το δώσουν αυτό;»