Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα υπερβαίνουν σημαντικά τα επαρκή όρια του ΔΝΤ, καλύπτουν 17 μήνες εισαγωγών και είναι τετραπλάσια του βραχυπρόθεσμου εξωτερικού χρέους. Οι αρχές διατηρούν υψηλή έκθεση σε χρυσό, προσθέτοντας σταδιακά αμερικανικά ομόλογα και καταθέσεις στο εξωτερικό.
Τα διεθνή αποθέματα του Ουζμπεκιστάν αυξήθηκαν από 66,3 δισ. δολάρια (55,9 δισ. ευρώ) την 1η Ιανουαρίου σε περίπου 75 δισ. δολάρια (περίπου 63,2 δισ. ευρώ) έως την 1η Φεβρουαρίου, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Κεντρική Τράπεζα του Ουζμπεκιστάν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά την ίδια περίοδο, ο χρυσός αντιστοιχούσε σε περίπου 85% των συνολικών αποθεμάτων.
Παγκόσμια θέση σε αποθέματα χρυσού
Στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού δείχνουν ότι το Ουζμπεκιστάν διαθέτει 380,4 τόνους χρυσού, κατατασσόμενο στην 17η θέση παγκοσμίως ως προς τα επίσημα αποθέματα χρυσού.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι μεγαλύτεροι κάτοχοι χρυσού είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες με 8.133,5 τόνους, η Γερμανία με 3.350,3 τόνους, η Ιταλία με 2.451,9 τόνους, η Γαλλία με 2.437,0 τόνους και η Ρωσία με 2.326,5 τόνους.
Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού κατατάσσει επίσης το Ουζμπεκιστάν μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων παραγωγών χρυσού παγκοσμίως.
«Δεν επιδιώκουμε κάποια συγκεκριμένη κατάταξη ή αξιολόγηση με τα αποθέματά μας σε χρυσό», δήλωσε ο Καμόλ Αλιμουχαμέντοβ, αναπληρωτής διευθυντής του Τμήματος Διαχείρισης Διεθνών Αποθεμάτων της Κεντρικής Τράπεζας του Ουζμπεκιστάν.
«Κύρια αρχή μας είναι η ασφάλεια των διεθνών μας αποθεμάτων», πρόσθεσε.
Αρχές διαχείρισης αποθεμάτων
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, η διαχείριση των αποθεμάτων ακολουθεί το πλαίσιο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), που βασίζεται σε τρεις βασικές αρχές: ασφάλεια, ρευστότητα και απόδοση.
Η Τράπεζα διευκρίνισε ότι η ασφάλεια και η ρευστότητα υπερισχύουν των κριτηρίων απόδοσης.
Σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές χρυσού, η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι συμμορφώνεται με τον Νόμο περί Κεντρικής Τράπεζας και με τα διεθνή πρότυπα διαχείρισης αποθεμάτων. Οι αποφάσεις της βασίζονται σε μακροπρόθεσμα κριτήρια και όχι σε βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις των τιμών.
Σε αντίθεση με πολλές χώρες που φυλάσσουν τμήμα των αποθεμάτων χρυσού τους στο εξωτερικό, το Ουζμπεκιστάν διατηρεί τα φυσικά αποθέματα χρυσού του εντός της χώρας.
«Διατηρούμε όλα τα αποθέματα χρυσού εδώ, στο Ουζμπεκιστάν, στις θυρίδες της Κεντρικής Τράπεζας», ανέφερε ο Αλιμουχαμέντοβ. «Έτσι εξαλείφουμε τους κινδύνους που σχετίζονται με θεματοφύλακες ή στάση πληρωμών και απομακρύνουμε τους πιστωτικούς κινδύνους που συνεπάγεται η φύλαξη στο εξωτερικό».
Αγορές εγχώριου χρυσού και διαχείριση ρευστότητας
Βάσει της ουζμπεκικής νομοθεσίας, η Κεντρική Τράπεζα έχει προνομιακό δικαίωμα αγοράς του χρυσού που παράγεται στη χώρα. Τα χυτήρια υποχρεούνται να προσφέρουν την παραγωγή τους στην Τράπεζα.
«Όταν αγοράζουμε χρυσό που έχει παραχθεί εγχώρια, διοχετεύουμε στην οικονομία μεγάλο ποσό σε σουμ, το εθνικό μας νόμισμα», εξήγησε ο Αλιμουχαμέντοβ. «Αυτό δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις, τις οποίες πρέπει να περιορίσουμε».
Για να αντισταθμίσει αυτή την επίπτωση, η Κεντρική Τράπεζα εφαρμόζει αυτό που περιγράφει ως αρχή ουδετερότητας.
«Πουλάμε ένα μέρος των συναλλαγματικών μας διαθεσίμων στην εγχώρια αγορά συναλλάγματος, πραγματοποιώντας έτσι “στειροποίηση” της υπερβάλλουσας ρευστότητας», σημείωσε.
Η Τράπεζα ανέφερε ότι τέτοιες πράξεις σε συνάλλαγμα αποσκοπούν στην εξουδετέρωση της νομισματικής επίδρασης των αγορών χρυσού και όχι στη στόχευση συγκεκριμένου επιπέδου ισοτιμίας.
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, βασικό στοιχείο της στρατηγικής είναι η διατήρηση σχετικά σταθερής φυσικής ποσότητας χρυσού, αποφεύγοντας απότομες αυξήσεις ή μειώσεις.
Μέτρα διαφοροποίησης
Παρότι ο χρυσός αντιπροσωπεύει μεταξύ 83% και 85% των αποθεμάτων, η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι έχει λάβει μέτρα για τη διαφοροποίηση της σύνθεσης των αποθεμάτων της.
Το 2020, το Ουζμπεκιστάν εντάχθηκε στο πρόγραμμα συμβουλευτικής και διαχείρισης αποθεμάτων (RAMP) της Παγκόσμιας Τράπεζας, λαμβάνοντας τεχνική βοήθεια και εκπαίδευση στη διαχείριση αποθεμάτων και σε στρατηγικές επενδύσεων σε τίτλους σταθερού εισοδήματος.
Το 2024, η Κεντρική Τράπεζα ξεκίνησε να επενδύει σε τίτλους του αμερικανικού Δημοσίου (US Treasuries).
«Ξεκινήσαμε να επενδύουμε σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα το 2024», λέει ο Αλιμουχαμέντοβ. «Σήμερα έχουμε διαμορφώσει ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο βραχυπρόθεσμων τίτλων του αμερικανικού Δημοσίου, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 1,5 δισ. δολάρια [1,26 δισ. ευρώ]».
Πρόσθεσε ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα είναι ιδιαίτερα ρευστοποιήσιμα και θεωρούνται από τους συμμετέχοντες στην αγορά σχεδόν μηδενικού κινδύνου. «Μπορείς να τα πουλήσεις οποιαδήποτε στιγμή για να εξασφαλίσεις ρευστότητα», τόνισε.
Επιπλέον, η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι έχει διαφοροποιήσει τις καταθέσεις σε συνάλλαγμα σε 16 χώρες και 35 διεθνείς τράπεζες υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Δείκτες επάρκειας αποθεμάτων
Η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι τα αποθέματα του Ουζμπεκιστάν υπερβαίνουν τα συνήθη διεθνή κριτήρια επάρκειας.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΔΝΤ, τα αποθέματα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον τρεις μήνες εισαγωγών. Η Κεντρική Τράπεζα υπογράμμισε ότι τα αποθέματα του Ουζμπεκιστάν καλύπτουν 17 μήνες εισαγωγών.
Τα διεθνή πρότυπα προβλέπουν επίσης ότι τα αποθέματα πρέπει να καλύπτουν το 100% του βραχυπρόθεσμου εξωτερικού χρέους που λήγει εντός ενός έτους. Η Τράπεζα αναφέρει ότι τα αποθέματα του Ουζμπεκιστάν καλύπτουν 4,4 φορές τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις χρέους της χώρας.
Με βάση τον δείκτη του ΔΝΤ Assessing Reserve Adequacy (ARA), η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι τα αποθέματα του Ουζμπεκιστάν ανέρχονται σε 3,4 φορές το προτεινόμενο όριο.
«Το Ουζμπεκιστάν βρίσκεται πολύ εντός των απαιτούμενων προτύπων επάρκειας αποθεμάτων», δήλωσε ο Αλιμουχαμέντοβ. «Είμαστε καλά θωρακισμένοι έναντι προβλέψιμων εξωτερικών κραδασμών, είτε αυτοί αφορούν πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών, είτε υποχρεώσεις του δημόσιου χρέους είτε ανάγκες νομισματικής πολιτικής».
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, τα τρέχοντα επίπεδα αποθεμάτων έχουν σχεδιαστεί ώστε να προσφέρουν αποθέματα εξωτερικής ρευστότητας και να στηρίζουν τους στόχους της μακροοικονομικής πολιτικής, ενώ οι προσπάθειες διαφοροποίησης αποσκοπούν στη σταδιακή διεύρυνση της βάσης περιουσιακών στοιχείων των αποθεμάτων πέραν του χρυσού.