Περίπου 50 χώρες συμμετείχαν στη συνάντηση της Σάντα Μάρτα, ενός λιμανιού από το οποίο η Κολομβία εξάγει σημαντικές ποσότητες άνθρακα. Πρόκειται για την πρώτη διεθνή διάσκεψη αφιερωμένη αποκλειστικά στη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων
Η Γαλλία παρουσίασε έναν αναλυτικό οδικό χάρτη για την ενεργειακή της μετάβαση στη διεθνή διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας, καταθέτοντας ένα έγγραφο 18 σελίδων με τα βασικά στάδια απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Το σχέδιο προβλέπει πλήρη κατάργηση του άνθρακα έως το 2030, του πετρελαίου έως το 2045 και του φυσικού αερίου έως το 2050 για ενεργειακές χρήσεις. Παράλληλα, θέτει ως στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, περιλαμβάνοντας συγκεκριμένα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή.
Μεταξύ αυτών είναι η απαγόρευση εγκατάστασης λεβήτων φυσικού αερίου σε νέα κτίρια από τα τέλη του 2026, καθώς και ο στόχος τα δύο στα τρία νέα αυτοκίνητα να είναι ηλεκτρικά έως το 2030. Το μερίδιο των ορυκτών καυσίμων στην κατανάλωση ενέργειας σε νοικοκυριά, βιομηχανία και γεωργία στη Γαλλία εκτιμάται ότι θα πέσει κάτω από το 60% το 2023, από 65% το 2011.
Ωστόσο, τον περασμένο Μάρτιο, το Ανώτατο Συμβούλιο για το Κλίμα της Γαλλίας είχε κρίνει ότι το χρονοδιάγραμμα θα πρέπει να ενισχυθεί πολιτικά και να εξειδικευτεί ανά τομέα. Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, η παρουσίαση ενός σαφούς σχεδίου από μια μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομία χαιρετίστηκε από ΜΚΟ και συμμετέχοντες στη διάσκεψη.
Περίπου 50 χώρες συμμετείχαν στη συνάντηση της Σάντα Μάρτα, ενός λιμανιού από το οποίο η Κολομβία εξάγει σημαντικές ποσότητες άνθρακα. Πρόκειται για την πρώτη διεθνή διάσκεψη αφιερωμένη αποκλειστικά στη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, η οποία οργανώθηκε λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα, όπως η COP28, στην υλοποίηση αυτού του στόχου, παρά τη σχετική συμφωνία σχεδόν 200 χωρών στο Ντουμπάι το 2023.
Έκτοτε, το διεθνές περιβάλλον έχει αλλάξει, με μεγάλους παραγωγούς και καταναλωτές ορυκτών καυσίμων να ενισχύουν τη θέση τους, με τη στήριξη και των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, που εκτιμούν ότι πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα παραμείνουν κυρίαρχα για δεκαετίες.
Η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή —η δεύτερη μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022— έδωσε νέα ώθηση στη διάσκεψη. Πολλοί υπουργοί τόνισαν τους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, όχι μόνο για το κλίμα αλλά και για την οικονομική και γεωπολιτική σταθερότητα.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, δήλωσε ότι η Ευρώπη χάνει περίπου 500 εκατ. ευρώ ημερησίως όσο διαρκεί ο πόλεμος, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση συνδέεται πλέον και με το εμπόριο και την ενεργειακή ανεξαρτησία.
Από την πλευρά της Κολομβίας, η υπουργός Περιβάλλοντος Ιρένε Βέλες Τόρες υπογράμμισε ότι το πετρέλαιο παραμένει αποσταθεροποιητικός παράγοντας για τις παγκόσμιες οικονομίες, ενώ ο πρόεδρος της χώρας, Γκουστάβο Πέτρο, ήταν ακόμη πιο αιχμηρός, δηλώνοντας ότι τα ορυκτά καύσιμα «οδηγούν στον θάνατο».
Στη διάσκεψη συμμετείχαν ευρωπαϊκές χώρες, μικρά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, καθώς και η Νιγηρία, ο Καναδάς, η Αγκόλα και η Βραζιλία. Ωστόσο, απουσίαζαν οι μεγαλύτεροι ρυπαντές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία, αλλά και τα κράτη του Κόλπου.
Παρά τη σημασία της συνάντησης, δεν ελήφθησαν δεσμευτικές αποφάσεις. Οι συμμετέχοντες, ωστόσο, επιδιώκουν να διαμορφώσουν κοινό μέτωπο ενόψει της επόμενης διάσκεψης για το κλίμα, της COP31, που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία τον Νοέμβριο.
Επιστήμονες παρουσίασαν δέσμη δώδεκα προτάσεων για την καθοδήγηση των κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η πλήρης διακοπή νέων έργων εξόρυξης και υποδομών ορυκτών καυσίμων.
Η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας —όπως η αντικατάσταση αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, λεβήτων πετρελαίου και μονάδων φυσικού αερίου με ηλεκτρικές λύσεις χαμηλών εκπομπών— συνεπάγεται τεράστιο οικονομικό κόστος. Ακόμη και χώρες με ισχυρή πολιτική βούληση, όπως η Κολομβία, αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για μια διαδικασία που θα διαρκέσει δεκαετίες.