Νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μεταφορών και Περιβάλλοντος συνδέει την άνοδο του αεροπορικού τουρισμού σε επτά χώρες με την αύξηση ενοικίων και τιμών κατοικίας, χωρίς να αποτυπώνει πλήρως τη συνολική εικόνα
Η αύξηση των αφίξεων τουριστών αεροπορικώς ευθύνεται εν μέρει για την άνοδο των ενοικίων και των τιμών αγοράς κατοικιών σε όλη την Ευρώπη, αλλά ιδίως στην Ισπανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό είναι το συμπέρασμα που υποστηρίζει μελέτη της New Economics Foundation (NEF), που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μεταφορών και Περιβάλλοντος (T&E), και την οποία ήδη υιοθετούν πλατφόρμες κατά της κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων, καταγγέλλοντας τα προβλήματα των εποχικών μισθώσεων και της αγοράς κατοικιών από ξένους.
Σύμφωνα με την ανάλυση (πηγή στα Ισπανικά) που πραγματοποιήθηκε, για την περίοδο 2019-2025 τεκμηριώνεται συσχέτιση ανάμεσα στην αύξηση των τουριστών που ταξιδεύουν αεροπορικώς σε επτά ευρωπαϊκές χώρες, ιδιαίτερα στην Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Ελλάδα, και στην άνοδο των ενοικίων και των τιμών αγοράς κατοικιών.
Από την T&E επισημαίνουν ότι παρατηρείται και το αντίστροφο: στις χώρες όπου αυτή η μορφή τουρισμού έχει μειωθεί (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ολλανδία και Πολωνία), οι τιμές των κατοικιών έχουν επίσης υποχωρήσει, αν και με πιο ήπιο ρυθμό.
Στην Ισπανία, ειδικότερα, η αύξηση των «αεροπορικών» τουριστών κατά 12,8% στα τελευταία επτά χρόνια θα ήταν υπεύθυνη για μέση άνοδο κατά 3.800 ευρώ στην τιμή αγοράς κατοικιών και για έως 236 ευρώ επιπλέον (1,7%) στο κόστος των ενοικίων. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα ενοίκια θα μπορούσαν, επιπλέον, να αυξηθούν κατά 217 ευρώ έως το 2031 λόγω αυτού του παράγοντα.
Παρ’ όλα αυτά, όπως υπενθυμίζαμε σε άλλη ανάλυση για την κατάσταση της στέγασης στην Ισπανία από την Τράπεζα της Ισπανίας, η μελέτη σημειώνει ότι «ο αντίκτυπος θα διαφέρει σημαντικά μεταξύ πόλεων και περιφερειών, ανάλογα με τη ζήτηση για τουρισμό». Δηλαδή, τα συγκεκριμένα μεγέθη δεν μπορούν να εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο, για παράδειγμα, στο κέντρο της Βαλένθια και στη Λούγο.
Η ίδια μελέτη της Τράπεζας της Ισπανίας ήδη ανέδεικνυε το πρόβλημα των κατοικιών που προορίζονται για χρήσεις όπως η τουριστική ή εποχική ενοικίαση (περίπου 400.000) ή οι δεύτερες κατοικίες Ισπανών ή ξένων, με ετήσιο μέσο όρο 50.000 αγορών κατοικιών. Ωστόσο, αυτό δεν εξηγεί συνολικά ένα πρόβλημα που έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο εμπόδιο για τη διατήρηση της αγοραστικής δύναμης στην Ισπανία και σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Η έλλειψη επαρκούς στεγαστικού αποθέματος στο ισπανικό κράτος (και ιδιαίτερα στις πόλεις και στις υπερπιεσμένες αυτόνομες περιφέρειες), μαζί με τις γραφειοκρατικές δυσκολίες, την αλληλοεπικάλυψη των κανονισμών μεταξύ των διαφορετικών βαθμίδων της διοίκησης, τον ελλιπή πολεοδομικό σχεδιασμό και την έλλειψη εργατικού δυναμικού, λειτουργούν επίσης ως μοχλοί της ανόδου των τιμών.
Αύξηση τιμών και εκπομπών CO2, αλλά όχι μισθών
Η νέα μελέτη της T&E επισημαίνει επίσης ότι τόσο το αεροδρόμιο Μαδρίτης-Μπαράχας όσο και το Ελ Πρατ στη Βαρκελώνη αναμένεται να ξεπεράσουν το Σίπχολ στο Άμστερνταμ όσον αφορά την υποδοχή τουριστών τα επόμενα χρόνια. Η Βαρκελώνη, συγκεκριμένα, σχεδιάζει την επέκταση των τερματικών της με μια αμφιλεγόμενη αναμόρφωση που θα μπορούσε να επηρεάσει τους φυσικούς υγρότοπους της Λα Ρικάρντα, αν και η κυβέρνηση του Σαλβαδόρ Ίγια διαβεβαιώνει ότι το σχέδιο έχει τροποποιηθεί ώστε να διασφαλιστεί ότι αυτό δεν θα συμβεί.
Οι αναλυτές εκτιμούν, με βάση στοιχεία της Eurostat και δημοσιεύματα, ότι την τελευταία πενταετία αναλογούσαν 9,2 τουρίστες σε κάθε κάτοικο στις Βαλεαρίδες, 4,9 σε κάθε κάτοικο στις Καναρίους Νήσους και δύο σε κάθε κάτοικο στην Καταλονία, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 0,9. Υπενθυμίζουν ότι η Ισπανία έχει επενδύσει 12,9 δισ. ευρώ σε επενδύσεις για αεροδρόμια που αφορούν το Μπαράχας και το Ελ Πρατ.
Παράλληλα επισημαίνουν ότι, το 2025, η Ισπανία και η Ιταλία ξεπέρασαν τα επίπεδα εκπομπών από αεροπορικές μεταφορές που είχαν πριν από την πανδημία COVID-19, φτάνοντας σε επίπεδα 14% και 10% πάνω από αυτά του 2019, αντίστοιχα. Ο τουριστικός κλάδος, σημειώνουν, ήταν ήδη υπεύθυνος για το 8,8% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα το 2019.
Επιπλέον, οι μισθοί και η παραγωγικότητα δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό όπως οι αφίξεις τουριστών. Το 2023, σύμφωνα με τη μελέτη, η εστίαση και η φιλοξενία αντιπροσώπευαν το 10% όλων των ωρών εργασίας στην Ισπανία, αλλά μόλις το 5% της εθνικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, κάτι που υποδηλώνει χαμηλή παραγωγικότητα στον κλάδο. Επιπλέον, μεταξύ 2008 και 2024, οι πραγματικοί μισθοί στη φιλοξενία στην Ισπανία κατέγραψαν ελαφρά μείωση, παρά τη μεγάλη αύξηση των αφίξεων αλλοδαπών τουριστών και την προοδευτική άνοδο του κατώτατου μισθού τα τελευταία οκτώ χρόνια.