Πέρα από μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα του Ντόναλντ Τραμπ, ο Λευκός Οίκος λέει ελάχιστα για τη «μεγαλύτερη συμφωνία πετρελαίου στην ιστορία» στη Βενεζουέλα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία που ανακοινώθηκε το βράδυ της Παρασκευής θα δώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες μερίδιο στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας, ένα βήμα προς τον στόχο του να αξιοποιήσει ενεργειακά τη χώρα, μετά την αιχμαλωσία του τότε προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις σε επιχείρηση τα ξημερώματα του Ιανουαρίου και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει ομοσπονδιακές κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μεταβατική ηγέτις της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως βήμα προς την οικονομική ανάκαμψη που θα εκσυγχρονίσει τη βιομηχανία πετρελαίου της χώρας. Σε τηλεοπτικό διάγγελμα προς το έθνος αργά την Κυριακή, η Ροδρίγκες υποστήριξε ότι η κυριαρχία της Βενεζουέλας είναι διασφαλισμένη και δήλωσε ότι θέλει η χώρα να εξελιχθεί σε παγκόσμια ενεργειακή δύναμη.
Νωρίτερα το Σάββατο, είπε ότι τα πετρελαϊκά αποθέματα θα «πάψουν να είναι ένα άτονο, ψυχρό στατιστικό μέγεθος και θα μετατραπούν σε απτές λύσεις. Η στέγαση είναι μία από αυτές».
Ωστόσο, οι απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, μεταξύ των οποίων πόσο γρήγορα μπορούν να ξεκινήσουν οι γεωτρήσεις στα αποθέματα και ποιος θα πληρώσει για να γίνει αυτό, δεν ήταν άμεσα σαφείς. Κανένα κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα.
Ακολουθεί μια επισκόπηση όσων γνωρίζουμε και όσων παραμένουν άγνωστα:
Ποιοι είναι οι όροι;
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ και ένας ανώνυμος ιδιωτικός φορέας στη Βενεζουέλα δημιούργησαν μια νέα εταιρεία, στην οποία παραχωρήθηκαν δικαιώματα για την ανάπτυξη ανεκμετάλλευτων πετρελαϊκών κοιτασμάτων.
Σε ανακοίνωση της Ροδρίγκες αναφέρεται ότι η συμφωνία προβλέπει την ανάπτυξη 17 κοιτασμάτων με αποδεδειγμένο δυναμικό 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών. Η ίδια ανακοίνωση σημειώνει ότι η συμφωνία θα μπορούσε να προσελκύσει επενδύσεις ύψους 100 δισ. δολαρίων (86 δισ. ευρώ) στη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας και να αποφέρει πάνω από 209 δισ. δολάρια (180 δισ. ευρώ) σε φορολογικά έσοδα για το Καράκας.
Ο Τραμπ είπε ότι τη συμφωνία διαπραγματεύτηκαν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και η Ροδρίγκες.
Η συμφωνία παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες 55% της αποτελεσματικής παραγωγής της νέας ιδιωτικής εταιρείας, συμπεριλαμβανομένου μεριδίου ιδιοκτησίας και δικαιωμάτων αγοράς πετρελαίου σε τιμή κόστους. Οι αμερικανικές αγορές του πετρελαίου θα κατευθύνονται προς το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα των ΗΠΑ καθώς και προς τις ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που δεν είχε εξουσιοδότηση να μιλήσει δημόσια και μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Η εταιρεία θα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εταιρικός κάτοχος αποδεδειγμένων αποθεμάτων μετά τη Saudi Aramco, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
Πώς θα αντιδράσουν οι Βενεζουελάνοι;
Ορισμένοι στη Βενεζουέλα το θεώρησαν προδοσία όσων η κυβέρνηση έχει επαναλάβει επί δεκαετίες: ότι οι πόροι της Βενεζουέλας ανήκουν στη Βενεζουέλα και ότι οι ηγέτες δεν θα επέτρεπαν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ πρόσβαση σε αυτούς.
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Ρικάρντο Χάουσμαν, πρώην υπουργός Προγραμματισμού της Βενεζουέλας, το χαρακτήρισε «επαίσχυντη συμφωνία».
«Οι Βενεζουελάνοι δεν θα σεβαστούν αυτή την παράνομη συμφωνία και καμία μεγάλη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία δεν θα την πάρει στα σοβαρά, γιατί γνωρίζει ότι δεν θα διαρκέσει», έγραψε ο Χάουσμαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσθέτοντας ότι η Ροδρίγκες «δεν έχει νομιμοποίηση ούτε συνταγματική εξουσία για να δεσμεύσει τη Βενεζουέλα με τέτοια συμφωνία».
Στο διάγγελμά της προς το έθνος, η Ροδρίγκες απάντησε σε μέρος της πρώιμης κριτικής.
«Ένα πράγμα πρέπει να είναι απολύτως σαφές: η Βενεζουέλα διατηρεί την κυριότητα και την κυριαρχία επί των πόρων της», είπε η Ροδρίγκες. Πρόσθεσε ότι στόχος είναι να συναφθούν και άλλες συμφωνίες με διεθνείς ιδιωτικές εταιρείες όπως η Chevron, η Repsol και η Shell.
Και συμπλήρωσε: «Θέλουμε να είμαστε μια ενεργειακή υπερδύναμη, ένας μεγάλος παραγωγός πετρελαίου, ένας σημαντικός εξαγωγέας φυσικού αερίου και ένας βασικός εθνικός αναπτυξιακός πόλος της πετροχημικής βιομηχανίας».
Ποια είναι η αντίδραση στο Καπιτώλιο;
Δεν είναι σαφές αν το Κογκρέσο θα έχει ρόλο στη συμφωνία, αλλά βουλευτές και γερουσιαστές από τα δύο κόμματα έσπευσαν να τοποθετηθούν.
Οι σύμμαχοι του Τραμπ τη χαρακτήρισαν επιτυχία.
Ο γερουσιαστής Μπέρνι Μορένο, Ρεπουμπλικανός από το Οχάιο, δήλωσε ότι πρόκειται για ιστορική συμφωνία που ωφελεί και τις δύο χώρες. «Αν ήταν στο χέρι των Δημοκρατικών της Ουάσινγκτον, ο Μαδούρο θα ήταν ακόμη στην εξουσία, το πετρέλαιο της Βενεζουέλας θα κατέληγε στην Κίνα στη μισή τιμή και ο λαός της Βενεζουέλας θα συνέχιζε να ληστεύεται από ένα διεφθαρμένο καθεστώς», έγραψε ο Μορένο στα κοινωνικά δίκτυα.
Τη συμφωνία καταδίκασαν οι Δημοκρατικοί, υποστηρίζοντας ότι η σύλληψη του Μαδούρο ήταν απλώς μέσο για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός.
Ο γερουσιαστής Τιμ Κέιν, Δημοκρατικός από τη Βιρτζίνια, είπε ότι ο Τραμπ «πάντα είχε στο στόχαστρο το πετρέλαιο της Βενεζουέλας», χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «διαφθορά σε επική κλίμακα».
«Θα πέσουν οι τιμές για τους Αμερικανούς; Ποιος ξέρει, αλλά μάλλον όχι τόσο όσο τις έχει εκτινάξει ο Τραμπ με τον ηλίθιο πόλεμό του με το Ιράν», έγραψε ο Κέιν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο γερουσιαστής Κρις βαν Χόλεν, Δημοκρατικός από το Μέριλαντ, υποστήριξε ότι ο Τραμπ «έθεσε σε κίνδυνο τα μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας για να εξασφαλίσει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας για τους δισεκατομμυριούχους φίλους του».
Ποια ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά;
Πολλές κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν θολές, μεταξύ των οποίων ποιος θα καλύψει τις αναγκαίες επενδύσεις, ποια είναι η ταυτότητα του ιδιωτικού φορέα και πώς ακριβώς κατανέμεται το αμερικανικό μερίδιο στην εταιρεία.
Οι ΗΠΑ θα λάβουν το 55% της αποτελεσματικής παραγωγής της εταιρείας, αλλά δεν είναι σαφές ποιο μέρος αυτού προκύπτει από το μερίδιο ιδιοκτησίας και ποιο από το δικαίωμα αγοράς πετρελαίου σε τιμή κόστους.
Παραμένει επίσης ασαφές πώς θα αντιδράσει η αγορά. Το να πειστούν οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επιστρέψουν στην περιοχή μπορεί να αποδειχθεί πρόκληση, δεδομένης της πολιτικής αβεβαιότητας και των φθαρμένων υποδομών.
Η Chevron, η μοναδική αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που παράγει ενεργά στη Βενεζουέλα, αρνήθηκε να σχολιάσει. Ανεξάρτητα από την ανακοίνωση του Τραμπ, η Chevron βρισκόταν ήδη σε διαπραγματεύσεις για την επέκταση των επενδύσεών της στη χώρα. Η Exxon Mobil επίσης αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ο Ντέιβιντ Όξλεϊ, επικεφαλής οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics, σημείωσε ότι, εκ πρώτης όψεως, η συμφωνία θα μπορούσε να διπλασιάσει τα πετρελαϊκά αποθέματα των ΗΠΑ και να μειώσει την εξάρτηση από το αργό πετρέλαιο του Καναδά και του Μεξικού. Ωστόσο, ο Όξλεϊ, σε ανάλυσή του, προειδοποίησε ότι υπάρχουν υλικοτεχνικά εμπόδια και ότι η αξία των αποθεμάτων της Βενεζουέλας ενδέχεται να έχει υπερεκτιμηθεί επί των ημερών του πρώην προέδρου Ούγκο Τσάβες.
Ακόμη και με νομικές και ασφαλιστικές εγγυήσεις, δεν είναι βέβαιο ότι οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες «θα σπεύσουν να επενδύσουν», έγραψε, επισημαίνοντας ότι «ίσως απλώς υπάρχουν πιο ελκυστικές εμπορικές ευκαιρίες αλλού».