Το 1969 ο κόσμος γνωρίζει ένα αστείο τόσο καλό, τόσο ξεκαρδιστικό, τόσο αμείλικτα δυνατό, που όποιος το διαβάζει ή το ακούει πεθαίνει από τα γέλια.
Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Αστείου, η ετήσια γιορτή που ενθαρρύνει τον κόσμο να ξεκινήσει το δεύτερο μισό της χρονιάς με χαμόγελο στο πρόσωπο. Ιδίως όταν το γέλιο μπορεί να είναι δυσεύρετο όσο διαβάζουμε τίτλους ειδήσεων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όσοι επιλέγουν να το γιορτάσουν μπορούν είτε να το κάνουν λέγοντας ένα αστείο σε έναν φίλο ή συνάδελφο, είτε απλώς βλέποντας μια κωμωδία για να φτιάξουν τη διάθεσή τους. Κάποιοι μπορεί να θελήσουν να ερευνήσουν ποιο ήταν το πρώτο αστείο που ειπώθηκε ποτέ...
Σύμφωνα με τα Guinness World Records, έχει εντοπιστεί σε μια σουμεριακή παροιμία που χρονολογείται από το 1900 π.Χ. Λέει: «Κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ από καταβολής κόσμου· μια νεαρή γυναίκα δεν κλάνει στην αγκαλιά του συζύγου της».
Γοητευτικό, και δείχνει ότι το χιούμορ της τουαλέτας ήταν τότε τόσο δημοφιλές όσο και σήμερα.
Για εμάς εδώ στο Euronews Culture, δεν μπορούμε να σκεφτούμε την τέχνη του αστείου χωρίς να θυμηθούμε το πιο αστείο αστείο στον κόσμο, χάρη στους Monty Python.
Πρωτοεμφανίστηκε στο πρώτο κιόλας επεισόδιο της εκπομπής του κωμικού θιάσου Monty Python’s Flying Circus, που προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 5 Οκτωβρίου 1969.
Γυρισμένο σε ύφος ψευδο-ντοκιμαντέρ, το σκετς «Joke Warfare» (ή «Killer Joke») περιστρέφεται γύρω από ένα αστείο τόσο ξεκαρδιστικό, τόσο αμείλικτα ισχυρό, ώστε όποιος το διαβάζει ή το ακούει πεθαίνει αμέσως από τα γέλια.
Το δημιουργεί ο Έρνεστ Σκρίμπλερ (τον οποίο υποδύεται ο Μάικλ Πέιλιν), που γράφει το αστείο σε ένα χαρτί, το διαβάζει μόνος του και πεθαίνει από τα γέλια. Ακούγοντας τον θόρυβο, η μητέρα του (Έρικ Άιντλ) βρίσκει τον γιο της και πεθαίνει κι εκείνη αμέσως από τα γέλια, αφού διαβάζει αυτό που νόμισε πως ήταν σημείωμα αυτοκτονίας.
Το αστείο τελικά περιορίζεται, μετατρέπεται σε όπλο από τον βρετανικό στρατό και χρησιμοποιείται εναντίον της Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο στρατός το πετυχαίνει αυτό μεταφράζοντας το αστείο στα γερμανικά υπό «συνθήκες προστασίας από αστεία», με κάθε μεταφραστή να δουλεύει μόνο πάνω σε μία λέξη του αστείου για τη δική του ασφάλεια. Ένας μεταφραστής είδε δύο λέξεις του αστείου και χρειάστηκε να νοσηλευτεί για αρκετές εβδομάδες.
Βλέπουμε την καταστροφική του επίδραση, είτε σε έναν άτυχο Βρετανό στρατιώτη / πειραματόζωο, είτε στους Γερμανούς στρατιώτες με επιδέσμους, που σπαράζονται στα γέλια σε ένα στρατιωτικό νοσοκομείο...
Μαθαίνουμε επίσης ότι οι Γερμανοί επιχείρησαν έναν «αντι-αστείο».
Οι Πάιθον το εικονογραφούν αυτό με πραγματικά πλάνα του Αδόλφου Χίτλερ από την ταινία της Λένι Ρίφενσταλ «Θρίαμβος της θέλησης» (Triumph of the Will), όπου ο ναζιστής δικτάτορας εκφωνεί λόγο με τα εξής υπότιτλα: «Ο σκύλος μου δεν έχει μύτη» / «Και πώς μυρίζει;» (απαντά το πλήθος) / «Φρικτά».
Δεν στάθηκε ικανό να ανταγωνιστεί το βρετανικό φονικό αστείο.
Μια ακόμη ναζιστική προσπάθεια ακούγεται από το ραδιόφωνο: «Zher were zwie peanuts walking down der strasse, und one was assaulted... peanut. Ho ho ho.»
Ούτε αυτό είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Το σκετς τελειώνει το 1950, όταν μαθαίνουμε ότι οι χώρες έχουν συμφωνήσει, στη Συνθήκη της Γενεύης, σε απαγόρευση της χρήσης αστείων ως όπλων. Το τελευταίο αντίγραφο του φονικού αστείου σφραγίζεται κάτω από ένα μνημείο, που φέρει την επιγραφή «Στον άγνωστο αστείο».
Σε όλη τη διάρκεια του σουρεαλιστικού σκετς, η τελική ατάκα είναι ότι το αστείο δεν αποκαλύπτεται ποτέ στο κοινό. Τουλάχιστον, όχι η αγγλική εκδοχή του.
ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Αν μιλάτε γερμανικά, αυτό το άρθρο μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο. Συνεχίστε με προσοχή.
Αστειευόμαστε, καθώς η γερμανική μετάφραση του ανείπωτου αγγλικού φονικού αστείου αποτελείται από ακατάληπτο, γερμανόηχο αλαμπουρνέζικο.
Έχει ως εξής: «Wenn ist das Nunstück git und Slotermeyer? Ja! Beiherhund das Oder die Flipperwaldt gersput!»
Κάθε προσπάθεια να βγάλει κανείς άκρη είναι η απόλυτη χάσιμος κόπος και πιθανότατα θα «τινάξει στον αέρα» οποιοδήποτε λογισμικό μετάφρασης. Αλλά αν είστε επίμονοι σε τέτοια πράγματα, μπορεί κυριολεκτικά να συμπυκνωθεί σε: «Πότε είναι το ??? και το ??? Ναι! Κάτι για έναν σκύλο και το ???».
Τι περιμένατε από τους σουρεαλιστές δασκάλους της ανόθευτης χαζομάρας;
Το Euronews Culture συνάντησε τον πρώην Python Τέρι Γκίλιαμ πριν από τρία χρόνια στο Festival Lumière στη Λιόν, όπου μας είπε ότι οι Monty Python μπορεί να μην ήταν σε θέση να κάνουν το δικό τους είδος κωμωδίας στους σημερινούς καιρούς.
«Οι άνθρωποι χάνουν το αίσθημα του χιούμορ και αυτό, για μένα, είναι πιθανότατα η πιο σημαντική αίσθηση», είπε. «Η αφή είναι πολύ σημαντική, η γεύση επίσης, αλλά το χιούμορ είναι πιο σημαντικό. Φτάνουμε στο σημείο όπου ο κόσμος φοβάται να γελάσει. “Όχι, κάνεις πλάκα με κάποιον!” Όχι, εγώ κάνω πλάκα με την ανθρωπότητα, και είμαστε ένα είδος πλασμάτων απίστευτα παράλογο».
Πρόσθεσε: «Είμαστε αστείοι επειδή έχουμε τόσες πολλές αξιώσεις και πέφτουμε συνέχεια με τα μούτρα. Κάντε αστεία γι’ αυτό! Κρατάει τη ζωή ενδιαφέρουσα».
Δείτε εδώ ολόκληρη τη συνέντευξή μας με τον Τέρι Γκίλιαμ. Και κρατήστε τη ζωή ενδιαφέρουσα με ένα αστείο, σήμερα πάνω απ’ όλα. Ποιος ξέρει; Ίσως εκείνο με το αλατισμένο φιστίκι να βρει ένα κοινό που θα γελάσει.
Καλή Παγκόσμια Ημέρα Αστείου.