Τι κοινό έχουν ο Tiesto, ο Troye Sivan και οι Strokes; Ένας Δανός μουσικολόγος πιστεύει ότι έχει την απάντηση.
Το έχετε ακούσει. Είναι τόσο πανταχού παρούσα που θα ήταν αδύνατον να μην το έχετε κάνει. Πρόκειται για μια μελωδία χτισμένη γύρω από τέσσερις νότες, που επανεμφανίζεται σε επιτυχία μετά την άλλη και κολλάει στα αυτιά σαν μέλι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Δανός μουσικολόγος Καρλ Μάρτιν την έχει βαφτίσει «μελωδία Gen Alpha», επειδή πολλά από τα τραγούδια που την χρησιμοποιούν κυκλοφόρησαν τη δεκαετία του 2010.
«APT.» της Rosé και του Bruno Mars. «One of Your Girls» του Troye Sivan. «Ode to the Mets» των The Strokes. Καλλιτέχνες από είδη τόσο διαφορετικά όσο η ροκ, η ποπ και η EDM – αλλά και μουσικοί από την Ισπανία, την Ινδία, τη Νορβηγία και αλλού – την έχουν χρησιμοποιήσει.
Ο Μάρτιν παρατήρησε το μοτίβο ακούγοντας ποπ τραγούδια από όλον τον κόσμο. Αναγνώρισε το ίδιο επαναλαμβανόμενο μελωδικό πλαίσιο κι έτσι άρχισε να συγκεντρώνει παραδείγματα για ένα βίντεο στο YouTube.
Στην πορεία εντόπισε περίπου 500 κομμάτια, πριν περιορίσει τη λίστα σε 72 τραγούδια που, όπως πιστεύει, μοιράζονται το ίδιο μελωδικό μοτίβο. Όταν τα ακούσει κανείς διαδοχικά, οι ομοιότητες είναι εκπληκτικές· ξαφνικά αρχίζεις να τη ακούς παντού.
«Δεν έχω ξαναδεί συγκεκριμένη μελωδία να χρησιμοποιείται τόσο ευρέως στην ποπ μουσική», λέει ο Μάρτιν στο βίντεο-ανάλυση διάρκειας 14 λεπτών (πηγή στα Αγγλικά).
Γιατί η «μελωδία Gen Alpha» εμφανίζεται συνέχεια;
Ο Μάρτιν λέει ότι η μελωδία βασίζεται σε τέσσερις «βασικές» νότες κατανεμημένες σε δύο σύντομες μουσικές φράσεις – το μουσικό αντίστοιχο των προτάσεων.
«Όλες οι υπόλοιπες νότες περιστρέφονται γύρω από αυτές, επειδή πέφτουν σε δυνατούς χρόνους ή επειδή η μελωδική φράση καταλήγει σε αυτές», εξηγεί.
Οι δημιουργοί μπορούν να γεμίσουν τα κενά ανάμεσά τους με διαφορετικό τρόπο, αλλά όλα εξακολουθούν να περιστρέφονται γύρω από τους ίδιους αυτούς πυλώνες.
Ο Μάρτιν θεωρεί ότι λειτουργεί τόσο καλά επειδή ακολουθεί ένα μοτίβο «ερώτησης και απάντησης»: ξεκινά με μια ανολοκλήρωτη ιδέα και καταλήγει σε μια «ευχάριστη και σύμφωνη» λύση.
«Είναι μια μελωδία που ακούγεται υπέροχα από μόνη της και έχει αυτή την γλυκόπικρη χροιά», λέει ο Μάρτιν.
Αυτό βοηθά να εξηγηθεί και γιατί εμφανίζεται τόσο συχνά σε τραγούδια για ερωτική απογοήτευση και μελαγχολία, δύο από τα πιο διαχρονικά θέματα της ποπ μουσικής.
Και είναι τόσο ευέλικτη, ώστε η ίδια μελωδία να μπορεί να εμφανίζεται σε τραγούδια που κατά τα άλλα δεν μοιάζουν καθόλου μεταξύ τους, από τα ποπ ροκ χιτ του Yungblud μέχρι τα EDM κομμάτια των Zedd και Tiesto.
Γιατί κανείς δεν μηνύεται;
Οι ομοιότητες μπορεί να είναι εντυπωσιακές, αλλά ο Μάρτιν υποστηρίζει ότι δεν συνιστούν απαραίτητα το πιο εκτεταμένο παράδειγμα παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων στην ιστορία.
Περιγράφει το φαινόμενο ως «interpolation» – δηλαδή δανεισμό μιας υπάρχουσας μελωδίας και όχι χρήση δείγματος από ηχογράφηση – και τονίζει ότι δεν πρόκειται πάντα για συνειδητή επιλογή. Πιστεύει, αντίθετα, ότι πολλοί δημιουργοί έχουν απορροφήσει τη μελωδία απλώς ακούγοντάς την να επαναλαμβάνεται στην ποπ μουσική και στη συνέχεια την αναπαράγουν χωρίς να το συνειδητοποιούν.
Παρά το όνομά της, η μελωδία προηγείται της Gen Alpha κατά δεκαετίες. Ανάμεσα στα πρώτα παραδείγματα είναι η επιτυχία των Beatles του 1965 «It’s Only Love». Όμως οι ρίζες της πιθανότατα φτάνουν ακόμη πιο πίσω.
Από τότε που ο Μάρτιν δημοσίευσε το βίντεο, κάποιοι εντόπισαν αντίστοιχα μοτίβα ήδη στον Μπετόβεν (πηγή στα Αγγλικά), γεγονός που σημαίνει ότι η μελωδία Gen Alpha ίσως κρυβόταν σε κοινή θέα εδώ και αιώνες.