Η καλή στοματική υγιεινή δεν είναι σημαντική μόνο για τα δόντια, αλλά, όπως δείχνουν νέες έρευνες, παίζει καθοριστικό ρόλο και στην πρόληψη ασθενειών όπως η άνοια.
Το βούρτσισμα των δοντιών τρεις φορές την ημέρα και οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης περισσότερων από 50 σοβαρών παθήσεων, ανάμεσά τους η άνοια και η αρθρίτιδα.
Εδώ και χρόνια είναι γνωστό ότι η στοματική υγεία επηρεάζει τη γενική μας ευεξία, με προηγούμενες έρευνες να συνδέουν τη διασπορά βακτηρίων από στοματικές νόσους με τη νόσο Αλτσχάιμερ, τον καρκίνο, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον διαβήτη και άλλες παθήσεις.
Μια ομάδα ειδικών υπογράμμισε τη σημασία αυτού του ευρήματος στη συνάντηση της American Association for the Advancement of Science (AAAS), το ετήσιο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Αριζόνα των ΗΠΑ.
«Πλέον θεωρούμε ότι η διατήρηση των δοντιών σε καλή κατάσταση μπορεί να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο για περισσότερες από 50 συστηματικές παθήσεις», δήλωσε ο Αλπντογάν Καντάρτσι, καθηγητής στην Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, σε εκδήλωση με τίτλο Το στόμα ως πύλη προς τη συνολική υγεία.
«Οι μελέτες δείχνουν πλέον ότι, σε άτομα με ήπιες ή μέτριες παθήσεις, όσοι βουρτσίζουν και φροντίζουν τα δόντια τους ή επισκέπτονται τον οδοντίατρο για ενδελεχή καθαρισμό παρουσιάζουν πολύ καλύτερες γνωστικές επιδόσεις», πρόσθεσε.
Ο Καντάρτσι ανέδειξε την περιοδοντίτιδα, μια επιθετική μορφή νόσου των ούλων, ως βασικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση παθήσεων όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η άνοια.
Όταν τα βακτήρια από τις στοματικές λοιμώξεις περνούν στην κυκλοφορία του αίματος και στον εγκέφαλο, προκαλούν χρόνια φλεγμονή. Αυτό μπορεί να πυροδοτήσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτεθεί στις αρθρώσεις, ενώ επιταχύνει και τον σχηματισμό πλακών που διαταράσσουν τους νευροδιαβιβαστές και οδηγούν σε γνωστική έκπτωση.
Δεν υπάρχουν όμως έρευνες που να τεκμηριώνουν ότι οι νόσοι των ούλων προκαλούν άνοια ή αρθρίτιδα.
Πού είναι χειρότερη η στοματική υγιεινή στην Ευρώπη;
Παρότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τη φήμη της χώρας με κακή οδοντοστοιχία, πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν επίσης να αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη στοματική υγιεινή.
Μια μελέτη του 2022 ανέδειξε τη Νορβηγία ως τη χώρα που φροντίζει περισσότερο τα δόντια της, ενώ η Σερβία βρέθηκε στον πάτο της κατάταξης μαζί με τη Λετονία και την Πολωνία. Όσον αφορά τις επισκέψεις στον οδοντίατρο, την πρώτη θέση κατέλαβε η Ολλανδία, ενώ η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν από τα χαμηλότερα ποσοστά επισκέψεων.
Πίσω από αυτή τη διαφορά βρίσκονται περίπλοκοι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, καθώς το υψηλό κόστος, οι μεγάλες λίστες αναμονής και οι μεγάλες αποστάσεις καθιστούν την πρόσβαση δυσκολότερη. Περισσότερο επηρεάζονται οι ηλικιωμένοι: σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, οι κάτοικοι της ΕΕ ηλικίας 65 ετών και άνω δηλώνουν υψηλότερα ποσοστά ανεκπλήρωτων αναγκών οδοντιατρικής φροντίδας σε σύγκριση με όσους είναι 16 έως 44 ετών.
Επικαλούμενος την επιδημία παχυσαρκίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καντάρτσι υποστήριξε ότι για την επιδείνωση της στοματικής υγείας ευθύνεται επίσης η εξάρτηση του δυτικού κόσμου από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: «Πιστεύουμε ότι ο δυτικός κόσμος έχει καλύτερη πρόσβαση στη στοματική φροντίδα, θα σας εξέπληττε όμως το πόσο όλα αυτά τα επεξεργασμένα τρόφιμα, η μαλακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης, η παχυσαρκία κ.λπ. μας προδιαθέτουν σε προβλήματα, πολύ περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο».
Η πιο πρόσφατη Έρευνα Στοματικής Υγείας Ενηλίκων (Adult Oral Health Survey, AOHS) κατέγραψε ότι το 41% των κατοίκων του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν τερηδόνα, έναντι 28% το 2009. Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες δήλωσαν επίσης ότι η κατάσταση των δοντιών τους επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή τους ζωή.
Ο Καντάρτσι συνέστησε στους πολίτες να δίνουν προτεραιότητα στο βούρτσισμα των δοντιών πριν τον ύπνο και μετά την κατανάλωση οτιδήποτε γλυκού. Πρότεινε επίσης τη χρήση ηλεκτρικής οδοντόβουρτσας και τον καθαρισμό της γλώσσας, η οποία μπορεί να φιλοξενεί εξίσου πολλά βακτήρια.
«Η απάντηση είναι πολύ ξεκάθαρη: πρέπει να ενισχύσουμε την ενημέρωση για τη στοματική υγεία, για τη συστηματική υγεία του οργανισμού».