Μία μόνο δόση της δραστικής ουσίας της αϊαγουάσκας βελτιώνει σημαντικά τα συμπτώματα κατάθλιψης στα πρώιμα στάδια κλινικής δοκιμής, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Η διμεθυλτρυπταμίνη (DMT), ένα ισχυρό φυσικό ψυχεδελικό και το κύριο ψυχοδραστικό συστατικό της αγιαουάσκας, μπορεί να λειτουργήσει ως αντικαταθλιπτικό, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature .
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ερευνητές στο Imperial College London πραγματοποίησαν κλινική δοκιμή που έδειξε την ικανότητα της DMT να μετριάζει τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Η ενδοφλέβια DMT έχει μικρό χρόνο ημιζωής, περίπου πέντε λεπτά, εξαιτίας του ταχέος μεταβολισμού της. Ως χρόνος ημιζωής ορίζεται ο χρόνος που χρειάζεται για να μειωθεί στο μισό η συγκέντρωση ενός φαρμάκου στο αίμα μετά τη χορήγησή του.
Αυτό επιτρέπει συντομότερες θεραπευτικές συνεδρίες, κάτι που μπορεί να διευκολύνει τους ασθενείς και να μειώσει το κόστος, σύμφωνα με την έρευνα.
Η δοκιμή είναι κλινική μελέτη φάσης 2a, δηλαδή μια πιλοτική μελέτη που αποσκοπεί στο να προσφέρει προκαταρκτικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα ενός φαρμάκου και να καθορίσει τη βέλτιστη δόση για μελλοντικές δοκιμές.
Ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι συνήθως μικρός, μεταξύ 30 και 50 ατόμων, ώστε να περιορίζεται η έκθεση σε πιθανώς μη αποτελεσματική θεραπεία και να δίνεται έμφαση σε μια στοχευμένη ομάδα ασθενών.
Η ερευνητική ομάδα στο Λονδίνο συμπεριέλαβε 34 άτομα, τα οποία ζούσαν με κατάθλιψη κατά μέσο όρο επί 10,5 χρόνια. Η κατανομή έγινε τυχαία: 17 έλαβαν εικονικό φάρμακο και 17 τη δραστική ουσία.
Οι συμμετέχοντες έλαβαν μία μόνο δόση 21,5 χιλιοστογραμμαρίων DMT ή εικονικού φαρμάκου, χορηγούμενη με έγχυση διάρκειας 10 λεπτών, συνοδευόμενη από ψυχοθεραπευτική υποστήριξη.
Μετά από περίοδο παρακολούθησης δύο εβδομάδων, όσοι έλαβαν DMT εμφάνισαν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε σχέση με όσους έλαβαν εικονικό φάρμακο. Τα αποτελέσματα διατηρήθηκαν έως και τρεις μήνες μετά την έναρξη της δοκιμής.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η DMT ήταν καλά ανεκτή, χωρίς σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι περισσότερες παρενέργειες ήταν ήπιες ή μέτριες, με συχνότερη τον πόνο στο σημείο της ένεσης.
Ανεξάρτητοι ειδικοί προειδοποίησαν ότι, παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
«Όσον αφορά τους κινδύνους για την ασφάλεια, μπορεί να υπάρξει κίνδυνος αρνητικών εμπειριών κατά την ψυχεδελική εμπειρία, που θα μπορούσαν να είναι τρομακτικές ή τραυματικές», δήλωσε ο Τζέιμς Στόουν, καθηγητής ψυχιατρικής στο Brighton and Sussex Medical School.
Πρόσθεσε ότι ορισμένες ομάδες ανθρώπων μπορεί να είναι πιο ευάλωτες σε τέτοιου είδους επιδράσεις και ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί πόσο συχνά εμφανίζονται.
Χρειάζονται νέα φάρμακα για την κατάθλιψη;
Περίπου 332 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από κατάθλιψη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι πάνω από 25 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με καταθλιπτικές διαταραχές.
Οι πιο συνηθισμένες θεραπείες περιλαμβάνουν αντικαταθλιπτικά φάρμακα και ψυχοθεραπεία. Ωστόσο, οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι πολλοί ασθενείς δεν εμφανίζουν επαρκή βελτίωση ή παρουσιάζουν μη αποδεκτές παρενέργειες από τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), την πιο συχνά συνταγογραφούμενη κατηγορία αντικαταθλιπτικών.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα αντικαταθλιπτικά επιτυγχάνουν ποσοστά ανταπόκρισης μεταξύ 40% και 60%.
Περίπου 20% έως 30% των ασθενών με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή (MDD) αναπτύσσουν ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη, πράγμα που σημαίνει ότι δεν ανταποκρίνονται σε τουλάχιστον δύο διαφορετικά αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Οι συγγραφείς της μελέτης υποστηρίζουν ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη για καινοτόμες και πιο αποτελεσματικές θεραπείες και προτείνουν ότι τα ψυχεδελικά έχουν αναδειχθεί σε πολλά υποσχόμενη επιλογή.
Το μέλλον των ψυχεδελικών θεραπειών
Καμία ψυχεδελική θεραπεία όπως η DMT και το λυσεργικό διαιθυλαμίδιο (LSD) δεν διαθέτει σήμερα πλήρη άδεια κυκλοφορίας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων για κλινική χρήση στην Ευρώπη.
Στις περισσότερες χώρες, οι ψυχεδελικές θεραπείες περιορίζονται σε ερευνητικές κλινικές δοκιμές και σε προγράμματα κατ’ εξαίρεση διάθεσης (compassionate use), τα οποία επιτρέπουν σε ασθενείς με σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή παθήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε υπό διερεύνηση φάρμακα εκτός κλινικών δοκιμών, όταν δεν υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπείες και δεν μπορούν να συμμετάσχουν σε μελέτη.
Η Τσεχική Δημοκρατία έγινε το πρώτο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που νομιμοποίησε την ιατρική χρήση της ψιλοκυβίνης – ευρύτερα γνωστής ως «μαγικά μανιτάρια» – για ψυχοθεραπεία από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος, η θεραπεία προσφέρεται σε άτομα που είναι ανθεκτικά στις παραδοσιακές θεραπείες κατάθλιψης ή πάσχουν από καρκίνο και παρουσιάζουν σοβαρή, μη ψυχωτική ή απειλητική για τη ζωή ψυχική επιδείνωση.
Η χορήγηση επιτρέπεται μόνο από πιστοποιημένους ψυχιάτρους και κλινικούς ψυχοθεραπευτές με εξειδικευμένη εκπαίδευση στα ψυχεδελικά, και αποκλειστικά σε εγκεκριμένες δομές.