Ερευνητές εντοπίζουν βακτήρια 5.000 ετών ανθεκτικά στα σύγχρονα αντιβιοτικά

Παγωμένα βακτήρια που είχαν παραμείνει για 5.000 χρόνια σε μια υπόγεια σπηλιά βρέθηκαν να είναι ανθεκτικά στα σύγχρονα αντιβιοτικά, σύμφωνα με ερευνητές. Στα βάθη του Σπηλαίου Scărișoara, ενός από τα μεγαλύτερα παγοσπήλαια της Ρουμανίας, που διατηρείται κάτω από ένα στρώμα πάγου ηλικίας 5.000 ετών, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα στέλεχος του βακτηρίου Psychrobacter, το SC65A.3 – ένα μικρόβιο ανθεκτικό στα σύγχρονα αντιβιοτικά.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τα βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν για χιλιάδες χρόνια σε ακραίες συνθήκες: κάτω από αρχαία στρώματα πάγου, στο αιώνια παγωμένο έδαφος (permafrost), στον βυθό της θάλασσας ή σε παγετωνικές λίμνες.

Αυτά τα βακτήρια φαίνεται να λειτουργούν με τους δικούς τους κανόνες, καθώς έχουν προσαρμοστεί ώστε να επιβιώνουν και να παραμένουν στο χρόνο.

Τώρα, Ρουμάνοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα στελέχη SC65A.3 του γένους Psychrobacter – βακτήρια προσαρμοσμένα σε ψυχρά περιβάλλοντα – είναι ανθεκτικά σε 10 σύγχρονα αντιβιοτικά από 8 διαφορετικές κατηγορίες.

«Το βακτηριακό στέλεχος Psychrobacter SC65A.3 που απομονώθηκε από το Παγοσπήλαιο Scărișoara, παρά την αρχαία του προέλευση, εμφανίζει αντοχή σε πολλά σύγχρονα αντιβιοτικά και φέρει πάνω από 100 γονίδια που σχετίζονται με την αντοχή», δήλωσε η Cristina Purcarea, συγγραφέας της μελέτης και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Βιολογίας Βουκουρεστίου της Ρουμανικής Ακαδημίας.

Το παγοσώμα του σπηλαίου έχει όγκο 100.000 κυβικών μέτρων και ηλικία περίπου 13.000 ετών, γεγονός που το καθιστά το μεγαλύτερο και αρχαιότερο υπόγειο σώμα πάγου.

Η ερευνητική ομάδα εξήγαγε έναν πυρήνα πάγου μήκους 25 μέτρων από την περιοχή του σπηλαίου που είναι γνωστή ως Μεγάλη Αίθουσα. Αναλύοντας θραύσματα πάγου από αυτό το τμήμα του σπηλαίου, απομόνωσαν διάφορα βακτηριακά στελέχη και αλληλούχησαν τα γονιδιώματά τους, προκειμένου να εντοπίσουν ποια γονίδια επιτρέπουν στα στελέχη να επιβιώνουν σε χαμηλές θερμοκρασίες και ποια τους προσδίδουν αντοχή στα αντιμικροβιακά.

Η Purcarea πρόσθεσε ότι τα αντιβιοτικά στα οποία διαπιστώθηκε αντοχή χρησιμοποιούνται ευρέως σε από του στόματος και ενέσιμες θεραπείες για την αντιμετώπιση πολλών σοβαρών βακτηριακών λοιμώξεων στην κλινική πράξη, όπως η φυματίωση, η κολίτιδα και οι λοιμώξεις του ουροποιητικού (ουρολοιμώξεις).

Προηγούμενες μελέτες έχουν αναλύσει άλλα στελέχη του γένους Psychrobacter, κυρίως για το βιοτεχνολογικό τους δυναμικό, αλλά τα προφίλ αντοχής αυτών των βακτηρίων στα αντιβιοτικά παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα, σημειώνει η μελέτη.

«Η μελέτη μικροβίων όπως το Psychrobacter SC65A.3, που ανακτήθηκαν από παγοστρώματα σπηλαίων ηλικίας χιλιετιών, αποκαλύπτει πώς η αντοχή στα αντιβιοτικά εξελίχθηκε φυσικά στο περιβάλλον, πολύ πριν αρχίσει η χρήση των σύγχρονων αντιβιοτικών», ανέφερε η Purcarea.

Παρότι η αντοχή στα αντιμικροβιακά είναι ένα φυσικό φαινόμενο, έχει επιταχυνθεί από τη χρόνια χρήση αντιβιοτικών, γεγονός που προωθεί τη διαφοροποίηση και τη διάχυση των γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά, σημειώνουν οι ερευνητές.

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση Frontiers in Microbiology, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, καθώς το 20% της επιφάνειας της Γης αποτελείται από παγωμένα οικοσυστήματα και οι χαμηλές θερμοκρασίες χαρακτηρίζουν μεγάλο μέρος της βιόσφαιρας, η κατανόηση των μικροβίων που είναι προσαρμοσμένα στο ψύχος καθίσταται ολοένα και πιο κρίσιμη εν μέσω της ταχύτατης κλιματικής αλλαγής.

Η αντοχή στα αντιμικροβιακά, μια αυξανόμενη ανησυχία

Η αντοχή στα αντιμικροβιακά (AMR) προκαλεί κάθε χρόνο εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως. Στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι ευθύνεται για πάνω από 35.000 θανάτους ετησίως – αριθμό που αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια.

Μια σειρά παραγόντων έχει δημιουργήσει το ιδανικό περιβάλλον για την AMR σε ολόκληρη την περιοχή, είχε δηλώσει πέρυσι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).

Ο γηράσκων πληθυσμός της Ευρώπης είναι πιο ευάλωτος στις λοιμώξεις, τα ανθεκτικά στα φάρμακα παθογόνα εξαπλώνονται πέρα από τα σύνορα, γιατροί και ασθενείς κάνουν υπερβολική χρήση αντιβιοτικών, ενώ υπάρχουν κρίσιμα κενά στις προσπάθειες πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων.

Μία στις έξι βακτηριακές λοιμώξεις παγκοσμίως είναι πλέον ανθεκτική στις καθιερωμένες θεραπείες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).