Υγειονομικοί φορείς σε όλη την Ευρώπη προειδοποιούν για τη λεγόμενη «πρόκληση με παρακεταμόλη», που ωθεί εφήβους να λαμβάνουν επικίνδυνες δόσεις του φαρμάκου.
Οι ειδικοί στην υγεία προειδοποιούν για το «paracetamol challenge», μια τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των ανθρώπων. Τι είναι όμως ακριβώς και υπάρχει πράγματι;
Σε όλη την Ευρώπη, οι υγειονομικές αρχές έχουν σημάνει συναγερμό μετά από αναφορές ότι έφηβοι φέρονται να ανταγωνίζονται διαδικτυακά για το ποιος θα καταναλώσει τη μεγαλύτερη ποσότητα παρακεταμόλης.
Αναφορές σε αυτή την πρόκληση εντοπίζονται ήδη από το 2015. Ωστόσο, μια αναζήτηση του όρου «paracetamol challenge» στο TikTok αποκαλύπτει ελάχιστα στοιχεία ότι οι άνθρωποι συμμετέχουν πραγματικά σε αυτή την τάση. Η πλειονότητα του σχετικού περιεχομένου προέρχεται από επαγγελματίες υγείας ή ενημερωτικούς λογαριασμούς που προειδοποιούν γι’ αυτήν.
Ωστόσο, στο Βέλγιο, το νοσοκομειακό κέντρο EpiCURA επιβεβαίωσε στο Euronews Health ότι τον Φεβρουάριο περιέθαλψε τρεις ασθενείς με υπερδοσολογία παρακεταμόλης, αφού είχαν συμμετάσχει στην πρόκληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ομοσπονδιακός Οργανισμός Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας του Βελγίου εξέδωσε προειδοποίηση (πηγή στα Αγγλικά) στις 6 Φεβρουαρίου για τον κίνδυνο υπερδοσολογίας. Η υπηρεσία τόνισε ότι η λήψη παρακεταμόλης, ακόμη και σε υψηλές δόσεις, δεν έχει καμία ψυχοτρόπο επίδραση.
Και άλλες χώρες έχουν αναφέρει τάση αύξησης των περιστατικών υπερδοσολογίας.
«Μιλήστε στα παιδιά σας, καθοδηγήστε τα στη χρήση της τεχνολογίας και μείνετε σε εγρήγορση για προειδοποιητικά σημάδια, όπως εμετοί, πόνος στην κοιλιά ή υπερβολική υπνηλία», δήλωσε η παιδιατρική νοσηλεύτρια Silvia Oliva, από το Περιφερειακό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Μάλαγα στην Ισπανία, σε ανάρτηση του νοσοκομείου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (πηγή στα Αγγλικά).
Η Piia Vuorela, διευθύντρια της Φινλανδικής Υπηρεσίας Φαρμάκων, υπογράμμισε σε επίσημη ανακοίνωση της υπηρεσίας τη σημασία να κατανοούν οι νέοι τους κινδύνους που συνδέονται με τα φάρμακα και κάλεσε τους ενήλικες να συζητούν αυτούς τους κινδύνους με τα μικρά παιδιά.
Στην Πορτογαλία, ο Φαρμακευτικός Σύλλογος προειδοποίησε ότι αυτές οι πρακτικές συνιστούν «σοβαρό κίνδυνο για την υγεία» και τόνισε ότι η τοξικότητα της παρακεταμόλης μπορεί να εκδηλωθεί πριν εμφανιστούν κλινικά συμπτώματα.
«Η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μη αναστρέψιμη βλάβη στο ήπαρ, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια, στην ανάγκη για μεταμόσχευση ήπατος και, σε ακραίες περιπτώσεις, σε θάνατο. Σε λιγότερο συχνές περιπτώσεις, μπορεί επίσης να προκληθεί νεφρική βλάβη, ιδίως σε συνδυασμό με παρατεταμένη χρήση και/ή υπερβολική λήψη», αναφέρει η ανακοίνωση (πηγή στα πορτογαλικά) (πηγή στα Αγγλικά).
Συνιστώμενη ημερήσια δόση παρακεταμόλης
Για τους ενήλικες, η ημερήσια δόση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 4 γραμμάρια, ενώ μπορούν να λαμβάνουν από 500 mg έως 1 g κάθε 4–6 ώρες. Η συνιστώμενη ημερήσια δόση για τα παιδιά υπολογίζεται με βάση το βάρος τους, αλλά γενικά προτείνονται 60 χιλιοστόγραμμα ανά κιλό. Οι γονείς μπορούν να χρησιμοποιούν αξιόπιστους διαδικτυακούς υπολογιστές δόσης ώστε να έχουν μια καλύτερη εικόνα για την ποσότητα που πρέπει να δώσουν στα παιδιά τους.
Τα πρώτα συμπτώματα τοξίκωσης περιλαμβάνουν ναυτία, εμετούς, εφίδρωση και λήθαργο. Αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα στις πρώτες 24 ώρες. Μπορεί επίσης να υπάρξει πόνος στην κοιλιά και άλλες σοβαρές επιπλοκές, καθώς η βλάβη στο ήπαρ εξελίσσεται. Σε περίπτωση ύποπτης υπερδοσολογίας, είναι ζωτικής σημασίας να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια.
Η παρακεταμόλη είναι από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα για την αντιμετώπιση του πόνου και του πυρετού, χάρη στην αναλγητική και αντιπυρετική της δράση. Το φάρμακο αυτό είναι εύκολα προσβάσιμο σε όλους και, όταν χορηγείται σύμφωνα με τις συστάσεις των υγειονομικών αρχών, θεωρείται γενικά ασφαλές.