Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει μια σειρά εργαλείων για να θωρακίσει το μπλοκ από τις φθηνές κινεζικές εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της εξάρτησης από κινεζικά εξαρτήματα και της επιβολής δασμών σε στρατηγικούς τομείς
Καθώς τα κινεζικά προϊόντα κατακλύζουν την αγορά της ΕΕ και απειλούν χιλιάδες θέσεις εργασίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει τις προσπάθειές της για την προστασία της παραγωγής του μπλοκ από τους κινδύνους της κινεζικής υπερπαραγωγής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων έδειξαν ότι, κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026, το Πεκίνο συσσώρευσε πλεόνασμα 113 δισεκατομμυρίων δολαρίων με τις 27 χώρες της ΕΕ, από 91 δισεκατομμύρια δολάρια την ίδια περίοδο το 2025. Το πλεόνασμα διευρύνθηκε κατά 22 δισ. δολάρια σε διάστημα 12 μηνών, ενώ το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα είχε ήδη φτάσει τα 359,9 δισ. ευρώ το 2025.
Η πίεση στις Βρυξέλλες αυξάνεται επίσης, καθώς το Πεκίνο έχει επανειλημμένα απειλήσει με αντίποινα τις τελευταίες εβδομάδες για διάφορους νόμους της ΕΕ που περιορίζουν την πρόσβαση των κινεζικών εταιρειών στην ενιαία αγορά.
Την Παρασκευή, η Κίνα απαγόρευσε επίσης στις εταιρείες αυτές να συνεργαστούν με την Επιτροπή για τις έρευνες της ΕΕ σχετικά με τις ξένες επιδοτήσεις.
Για να αντιμετωπίσουν το θέμα της Κίνας και να προσπαθήσουν να αποκαταστήσουν ίσους όρους ανταγωνισμού, οι Επίτροποι της ΕΕ πρόκειται να συζητήσουν το θέμα στις 29 Μαΐου. Ποιες επιλογές έχει στο τραπέζι η Ευρώπη;
1. Μείωση της εξάρτησης από τα κινεζικά εξαρτήματα
Οι Financial Times ανέφεραν τη Δευτέρα ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται σχέδιο που θα υποχρεώνει τις εταιρείες της ΕΕ να αγοράζουν κρίσιμα εξαρτήματα από τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς προμηθευτές.
Η ιδέα θα ήταν να τεθούν όρια περίπου 30% έως 40% για το τι μπορεί να αγοραστεί από έναν μόνο προμηθευτή, ενώ τα υπόλοιπα θα πρέπει να λαμβάνονται από τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς προμηθευτές, όχι όλοι από την ίδια χώρα.
Η πρόταση έρχεται αφού η Κίνα περιόρισε πέρυσι τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και τσιπ, που είναι ζωτικής σημασίας για βασικές βιομηχανίες της ΕΕ, όπως η πράσινη τεχνολογία, τα αυτοκίνητα και η άμυνα.
2. Στοχοποίηση στρατηγικών τομέων με δασμούς
Στη στρατηγική οικονομικής ασφάλειας που παρουσίασε τον περασμένο Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι θα παρουσιάσει νέα εργαλεία έως τον Σεπτέμβριο του 2026 για την ενίσχυση της προστασίας της βιομηχανίας της ΕΕ από τις αθέμιτες εμπορικές πολιτικές και τις πλεονάζουσες παραγωγικές δυνατότητες.
"Θα αγωνιστούμε με νύχια και με δόντια για κάθε ευρωπαϊκή θέση εργασίας, για κάθε ευρωπαϊκή εταιρεία, για κάθε ανοιχτό τομέα, αν δούμε ότι αντιμετωπίζονται άδικα", δήλωσε ο Επίτροπος Μάρος Σέφτσοβιτς στο Euronews.
Η απόφαση για την επιβολή νέων ποσοστώσεων και διπλών δασμών στις παγκόσμιες εισαγωγές χάλυβα, στις οποίες κυριαρχεί η κινεζική υπερπαραγωγή, είχε ήδη συμφωνηθεί από τις χώρες της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Απρίλιο.
Τώρα η χημική βιομηχανία βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Οι κινεζικές εισαγωγές χημικών προϊόντων έχουν αυξηθεί κατά 81% σε διάστημα πέντε ετών. Αλλά ο χημικός τομέας της ΕΕ βασίζεται επίσης σε εξαγωγές στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Κίνα, την τέταρτη εξαγωγική αγορά του κλάδου, γεγονός που καθιστά περίπλοκο κάθε μέτρο που στοχεύει στην Κίνα.
"Ως βιομηχανία με εξαγωγικό προσανατολισμό, η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία παράγει πάνω από το 30% των πωλήσεών της στο εξωτερικό. Αυτό δημιουργεί κίνδυνο αντιποίνων από τρίτες χώρες", δήλωσε στο Euronews ο Philipp Sauer, ειδικός σε θέματα εμπορίου στο Cefic, την ομάδα πίεσης της ευρωπαϊκής χημικής βιομηχανίας.
3. Χτύπημα των εισαγωγών με δασμούς αντιντάμπινγκ ή αντεπιδοτήσεων
Η Επιτροπή μπορεί επίσης να επιβάλει δασμούς στις κινεζικές εταιρείες όταν οι τιμές εισαγωγής πέφτουν κάτω από εκείνες στις οποίες πωλούν τα προϊόντα τους στην εγχώρια αγορά. Μπορεί επίσης να διερευνήσει εταιρείες για τη λήψη αθέμιτων επιδοτήσεων.
Ωστόσο, οι έρευνες μπορεί να διαρκέσουν έως και 18 μήνες και οι υποθέσεις συσσωρεύονται στη ΓΔ Εμπορίου της Επιτροπής, η οποία διαθέτει μόνο περίπου 140 υπαλλήλους για να τις χειριστεί.
Ο Sauer δήλωσε ότι το ένα τρίτο έως το ήμισυ όλων των εν εξελίξει ερευνών αφορούν τον χημικό τομέα.
4. Χρήση του μέσου κατά του εξαναγκασμού
Το μέσο κατά του εξαναγκασμού είναι ένα εργαλείο έσχατης ανάγκης - το λεγόμενο εμπορικό μπαζούκα - το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις οικονομικής πίεσης από τρίτη χώρα και θα επιτρέψει στην ΕΕ να πλήξει την Κίνα με αυστηρά μέτρα, όπως ο περιορισμός της πρόσβασης σε άδειες ή δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ.
Ωστόσο, η χρήση του θα απαιτούσε την υποστήριξη της ειδικής πλειοψηφίας των κρατών μελών, η οποία δεν είναι εγγυημένη.
Η Γερμανία αντιτάχθηκε στους δασμούς που υιοθέτησε η ΕΕ το 2024 κατά των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος έχει επισκεφθεί την Κίνα τέσσερις φορές μέσα σε τρία χρόνια, υποστηρίζει επίσης στενότερους δεσμούς με το Πεκίνο, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει σημαντικές κινεζικές επενδύσεις.
5. Ενοποίηση των κρατών μελών
Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο ότι η στρατηγική τους για την αποσύνδεση μπορεί να συναντήσει σημαντική αντίσταση από τις εθνικές κυβερνήσεις. Τα κράτη μέλη της ΕΕ παραμένουν διχασμένα ως προς τον τρόπο προσέγγισης της Κίνας, γεγονός που θα μπορούσε με τη σειρά του να επιτρέψει στο Πεκίνο να στρέψει τις πρωτεύουσες απέναντι.
Τέτοιες διαφορές αναδύονται ήδη στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), όπου η ΕΕ έχει προτείνει έναν νέο μηχανισμό που απαιτεί τη σταδιακή κατάργηση των λεγόμενων προμηθευτών υψηλού κινδύνου, όπως η Huawei και η ZTE, σε στρατηγικούς κλάδους, ξεκινώντας από τις τηλεπικοινωνίες.
Η πρόταση, η οποία περιλαμβάνεται στην αναμόρφωση της πράξης της ΕΕ για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, προκαλεί αντιδράσεις μεταξύ αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, κυρίως της Ισπανίας και της Γερμανίας, οι οποίες συνεργάζονται εδώ και καιρό με κινεζικό εξοπλισμό που είναι πλέον βαθιά ενσωματωμένος στις ψηφιακές υποδομές τους.
Αυτή η στρατηγική μείωσης του κινδύνου έχει επίσης εγείρει οικονομικές ανησυχίες, δεδομένου ότι οι Κινέζοι προμηθευτές τείνουν να είναι πολύ φθηνότεροι από τις ευρωπαϊκές εναλλακτικές λύσεις, όπως η Ericsson και η Nokia, εν μέρει επειδή επιδοτούνται δημόσια από το Πεκίνο.
Οι ευρωπαίοι τηλεπικοινωνιακοί φορείς έχουν ζητήσει από την ΕΕ οικονομική αποζημίωση για την αντικατάσταση του κινεζικού εξοπλισμού τους, ακολουθώντας το παράδειγμα του αμερικανικού προγράμματος "rip and replace", αλλά ούτε η ΕΕ ούτε οι εθνικές κυβερνήσεις φαίνονται πρόθυμες να βάλουν τα χρήματα στο τραπέζι.
Με άλλα λόγια, η πλήρης αποσύνδεση της ΕΕ από την Κίνα μπορεί να έχει υψηλό πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Το κατά πόσον οι ευρωπαϊκές χώρες είναι πρόθυμες να το επωμιστούν, μένει να το δούμε.