Ο Ράμα στο Euronews: Δεν υπάρχει εναλλακτική από την ένταξη στην ΕΕ, προειδοποιεί για τους κινδύνους από αντι-ευρωπαϊκές δυνάμεις και “τρίτους παίκτες” στα Δυτικά Βαλκάνια.
Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, θεωρεί ότι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μόνος δρόμος για το μέλλον της χώρας του.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Είμαστε φανατικοί. Δεν είμαστε όπως οι άλλοι. Είμαστε οι φανατικοί της πίστης στην ΕΕ», δήλωσε ο Ράμα στη ναυαρχίδα των προγραμμάτων του Euronews, The Europe Conversation, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής ΕΕ–Δυτικών Βαλκανίων στο Τиват, στο Μαυροβούνιο. «Ό,τι κι αν χρειαστεί, όπως κι αν εξελιχθεί, μένουμε ριζωμένοι σε αυτή την πίστη στην ΕΕ. Για εμάς δεν υπάρχει Σχέδιο Β, δεν υπάρχει εναλλακτική, δεν υπάρχει τίποτα άλλο».
Η Αλβανία είναι υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ από το 2014 και άνοιξε ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2020. Ωστόσο, η διαδικασία φαίνεται ακόμη μακριά από την ολοκλήρωση και, όπως είπε ο Ράμα, έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι ο «παλιός τρόπος» ένταξης δεν λειτουργεί πια στον σημερινό κόσμο.
«Πρέπει να βρούμε μια διαφορετική προσέγγιση. Υπάρχει όμως. Λείπει ακόμη ένα κομμάτι από το παζλ, αυτό που εγώ αποκαλώ το κομμάτι Χέλμουτ Κολ, που σημαίνει... πρώτα η πολιτική και μετά όλα τα υπόλοιπα», είπε, αναφερόμενος στον πρώην καγκελάριο της Γερμανίας.
Τα σχόλιά του διατυπώθηκαν τη στιγμή που η Γαλλία και η Γερμανία, ενόψει της συνόδου, ζήτησαν μια νέα διαδικασία «δομημένης σταδιακής ενσωμάτωσης» για τις υποψήφιες χώρες, με στόχο να τους δοθούν νωρίτερα οφέλη από μια στενότερη σύνδεση με την Ένωση, διατηρώντας παράλληλα το υφιστάμενο πλαίσιο ένταξης που βασίζεται στην εκπλήρωση κριτηρίων.
Το έγγραφο αυτό αποτέλεσε τη βάση για τις συζητήσεις της συνόδου και θεωρείται ένα μέσο για να δοθεί νέα ώθηση στη διαδικασία διεύρυνσης, προσφέροντας ταυτόχρονα στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων πρόσθετα κίνητρα να παραμείνουν ενεργά στο εγχείρημα.
Η πορεία του Ράμα προς την ένταξη στην ΕΕ
Η «διαφορετική προσέγγιση» του Ράμα δεν απέχει πολύ από τη γαλλογερμανική πρόταση. Την παρουσίασε σε κοινό άρθρο γνώμης με τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, τον περασμένο Μάρτιο, ζητώντας τη μερική ενσωμάτωση των χωρών τους στην ΕΕ ως ενδιάμεσο βήμα για να αναζωογονηθεί η διαδικασία διεύρυνσης και να ενισχυθεί η σταθερότητα στην περιοχή.
Στη συνέντευξή του, ο Αλβανός ηγέτης τόνισε ότι είναι κρίσιμο «να γίνουμε μέρος της οικογένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», καθήμενοι στο ίδιο τραπέζι με τα σημερινά κράτη-μέλη και συμμετέχοντας βήμα βήμα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Απέρριψε χαρακτηρισμούς όπως «συνδεδεμένη ιδιότητα μέλους» ή «ένταξη light», επιμένοντας αντίθετα στην ιδέα μιας ενιαίας οικογένειας που αποτελείται τόσο από παλαιά όσο και από νεότερα μέλη.
Απέδωσε επίσης εύσημα στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επειδή επανέφερε τη διεύρυνση στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
«Πριν από εκείνη, ο προηγούμενος [πρόεδρος της Επιτροπής] έλεγε ότι δεν θα υπάρξει διεύρυνση», σημείωσε ο Ράμα, συνεχίζοντας το ίδιο σχήμα λόγου και παρομοιάζοντας τις υποψήφιες χώρες με τα παιδιά της φον ντερ Λάιεν.
«Τα παιδιά κάθονται γύρω από το τραπέζι. Και μετά πρέπει να περάσουν εξετάσεις, να πάνε στο σχολείο [...] Άρα δεν είναι αυτά που αποφασίζουν οτιδήποτε γύρω από το τραπέζι, είναι όμως εκεί, στο τραπέζι. Συμμετέχουν στη ζωή της οικογένειας», είπε ο Ράμα.
«Δεν μπορείς να πεις στα παιδιά: “Πρέπει να μείνετε κάπου στη γειτονιά και όταν είστε έτοιμα θα έρθετε στην οικογένεια”.»
Αντιευρωπαϊκές δυνάμεις στα Δυτικά Βαλκάνια
Ο Ράμα υπογράμμισε επίσης ότι στα Βαλκάνια υπάρχουν «δυνάμεις» και «τρίτοι παίκτες» που προσπαθούν να καλλιεργήσουν την αφήγηση πως η ένταξη στην ΕΕ δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ και ότι η Ένωση δεν θα επιτρέψει στις υποψήφιες χώρες να γίνουν κράτη-μέλη.
Δεν αναφέρθηκε ευθέως στη ρωσική παρέμβαση, τόνισε όμως ότι είναι ζωτικής σημασίας να αντιμετωπιστεί η διάβρωση της εμπιστοσύνης προς την ΕΕ, η οποία θα μπορούσε τελικά να ωφελήσει τη Μόσχα.
Κατά την άποψή του, η Μολδαβία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυναμικής, καθώς οι καθυστερήσεις στη διαδικασία ένταξης μπορούν να τροφοδοτήσουν μια γενικευμένη δυσπιστία προς την ΕΕ. Ως ένδειξη ανέφερε την πολιτική κατάσταση στη χώρα.
Η Μολδαβία υπέβαλε αίτηση για ένταξη στην ΕΕ το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία. Την ίδια χρονιά της χορηγήθηκε καθεστώς υποψήφιας χώρας και το 2024 άρχισε ενταξιακές συνομιλίες με τις Βρυξέλλες.
Η πρωθυπουργός της Μολδαβίας, Μάια Σάντου, είναι ένθερμη υποστηρικτής της ένταξης στην ΕΕ, την οποία θεωρεί «ζήτημα επιβίωσης», εν μέσω των προσπαθειών της Ρωσίας να αποσταθεροποιήσει τη χώρα και να την απομακρύνει από την Ευρώπη.
Το φιλοευρωπαϊκό αίσθημα κυριαρχεί στη χώρα και η Σάντου κέρδισε τις εκλογές τον περασμένο Σεπτέμβριο απέναντι στο Πατριωτικό Μπλοκ (PSRM), μια συμμαχία τεσσάρων κομμάτων που θεωρούνται ευρέως ιδιαίτερα κοντά στη Ρωσία.
Η κυβέρνηση έχει καταγγείλει επανειλημμένα τη μαζική ανάμειξη της Μόσχας στις εσωτερικές εκλογικές διαδικασίες και το δημοψήφισμα που διεξήχθη το 2025, προκειμένου να κατοχυρωθεί συνταγματικά η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, εγκρίθηκε με οριακή διαφορά, γεγονός που δείχνει πόσο εύκολα μπορεί ακόμη να αλλάξει η κοινή γνώμη στη Μολδαβία.
«Η Μάια Σάντου λέει στους Μολδαβούς: “Ελάτε μαζί μου στην Ευρώπη”. Αυτό δεν συμβαίνει. Αντιστάθηκε σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Στην τρίτη ίσως να μην αντέξει, γιατί οι Ρώσοι μπορούν να πουν: “Είστε τρελοί; Δεν θα γίνει ποτέ αυτό”», είπε ο Ράμα.
Εξήγησε ότι ο σωστός τρόπος πολιτικής διαχείρισης του προβλήματος είναι να δοθεί στις υποψήφιες χώρες η δυνατότητα μερικής ενσωμάτωσης στην Ένωση.
«Είναι πολύ σημαντικό να κλείσει αυτό το πολιτικό σύνορο και να ειπωθεί: “Αυτή είναι μια οικογένεια. Δεν έχετε χώρο εδώ για να διαδίδετε ψέματα, να υποδαυλίζετε το μίσος κατά της ΕΕ και να λέτε στον κόσμο ότι [η ένταξη] δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί”.»
Η ΕΕ πρέπει να μιλήσει με τη Ρωσία
Ο Ράμα ξεκαθάρισε επίσης στη συνέντευξή του ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να ξεκινήσουν συνομιλίες με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, απορρίπτοντας τις εκτιμήσεις ότι έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος ή ότι οι Ευρωπαίοι έχουν αλλάξει τρόπο σκέψης.
Απαιτείται, όπως είπε, μια διπλωματική προσπάθεια για να μπει τέλος στη σύγκρουση, παρά την εχθρική στάση της Ρωσίας.
«Ελπίζω να αρχίσουν να καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον για το πώς μπορεί να σταματήσει αυτός ο πόλεμος», δήλωσε ο Ράμα, εκτιμώντας ότι «κάθε δημοκρατική χώρα, κάθε δημοκρατική ψυχή οφείλει να επιδιώκει την ειρήνη πάση θυσία».
Οι προοπτικές για κατάπαυση του πυρός φαίνεται να έχουν ενισχυθεί μετά την πρόταση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σε ανοικτή επιστολή, λέγοντας ότι είναι έτοιμος για μια «πλήρη κατάπαυση του πυρός».
Σε ερώτηση αν η Ρωσία είναι εχθρός της ΕΕ και της Ευρώπης, απάντησε: «Δεν ξέρω πώς αλλιώς να αποκαλέσω μια δύναμη που σκοτώνει ανθρώπους σε μια άλλη χώρα κάθε μέρα. Δεν ήταν εχθρός. Δεν θα έπρεπε να έχει γίνει εχθρός [...] αλλά σήμερα είναι εχθρός και πρέπει να αλλάξει».