Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απορρίπτει το σχέδιο εντοπισμού υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών: η επαναφορά του μπορεί να εκτροχιάσει τις συνομιλίες για μόνιμο νόμο.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να επαναφέρουν ένα προσωρινό καθεστώς που επιτρέπει στις υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων να σαρώνουν για υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όμως αυτή η κίνηση ενέχει τον κίνδυνο να δυσκολέψει τις προσπάθειες για την υιοθέτηση ενός μακροπρόθεσμου νομικού πλαισίου.
Οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της ΕΕ συμφώνησαν την Παρασκευή να προχωρήσουν σε μια προσωρινή παράταση του νομικού πλαισίου που επιτρέπει σε πλατφόρμες όπως το WhatsApp και το Messenger να λαμβάνουν μέτρα για την ταυτοποίηση χρηστών που θεωρούνται ύποπτοι για διακίνηση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (CSAM).
Η κίνηση αυτή, που προτάθηκε από την κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, θα ήταν άνευ προηγουμένου, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ψηφίσει, τον Μάρτιο, κατά της παράτασης του προσωρινού καθεστώτος.
Ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι, αν το Συμβούλιο επιμείνει στο προσωρινό αυτό εργαλείο παρά την ξεκάθαρη απόρριψή του από το Κοινοβούλιο, θα δυσχεράνει τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου κατά του CSAM.
«Ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήμασταν πάντοτε υπέρ της στοχευμένης ανίχνευσης», δήλωσε στο Euronews η ευρωβουλευτής Birgit Sippel (Γερμανία/S&D). «Με όλη την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής όσον αφορά το μακροπρόθεσμο νομικό πλαίσιο, η επαναφορά της συζήτησης για ενδεχόμενη παράταση της μεταβατικής παρέκκλισης θα έπληττε αυτές τις διαπραγματεύσεις».
Το μεταβατικό αυτό μέτρο είχε σχεδιαστεί ως παρέκκλιση από ορισμένους κανόνες της ΕΕ για την προστασία της ιδιωτικότητας στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, έως ότου θεσπιστεί μια μόνιμη ρύθμιση για το CSAM.
Η μακροπρόθεσμη νομοθεσία, την οποία οι επικριτές αποκαλούν «έλεγχο συνομιλιών» (chat control), έχει αποδειχθεί αμφιλεγόμενη μεταξύ των κρατών-μελών και των νομοθετών της ΕΕ, λόγω των συνεπειών της για την ιδιωτικότητα και ειδικότερα για τις επικοινωνίες με κρυπτογράφηση άκρου σε άκρο.
Σε σημείωμα που κυκλοφόρησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα και το οποίο είδε το Euronews, η κυπριακή προεδρία κάλεσε τα κράτη-μέλη να «εξετάσουν προσεκτικά την υιοθέτηση θέσης του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση, ακόμη κι αν αυτό θα ήταν χωρίς προηγούμενο στις παρούσες συνθήκες, όπου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει απορρίψει την πρόταση της Επιτροπής».
Αφορμή για την κίνηση αυτή ήταν, παραδόξως, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola. Παρά την έλλειψη συναίνεσης εντός του ίδιου του θεσμού της, κάλεσε τους ηγέτες της ΕΕ που συγκεντρώθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18 Ιουνίου να προωθήσουν τον ενδιάμεσο φάκελο.
Δεν είναι σαφές αν η Metsola συντόνισε την κίνηση αυτή με την υπόλοιπη πολιτική της ομάδα, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), τη μεγαλύτερη στην αίθουσα. Το γραφείο του ευρωβουλευτή Javier Zarzalejos, ο οποίος χειρίζεται τον φάκελο για λογαριασμό του ΕΛΚ, αρνήθηκε να σχολιάσει στο Euronews.
Αντίθετα, οι προοδευτικοί ευρωβουλευτές θεωρούν την κίνηση αυτή ως ωμή προσπάθεια τόσο του ΕΛΚ όσο και του Συμβουλίου να παρακάμψουν τη βούληση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
«Το να προσπαθούν να ξανανοίξουν τις διαπραγματεύσεις με αμφισβητήσιμα διαδικαστικά τεχνάσματα δεν θα τις καταστήσει πιο επιτυχημένες και υπονομεύει τη θέση του Κοινοβουλίου», δήλωσε στο Euronews η ευρωβουλευτής Markéta Gregorová (Τσεχία/Πράσινοι/EFA).
Ο επόμενος γύρος διαθεσμικών διαπραγματεύσεων για τον κανονισμό σχετικά με το CSAM θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα. Καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ απέχουν ακόμη πολύ από μια συμφωνία για τον ευαίσθητο αυτό φάκελο, κάθε προσπάθεια αναβίωσης της μεταβατικής παρέκκλισης θεωρείται πιθανός παράγοντας αποπροσανατολισμού.
«Την ώρα αυτή συνεχίζεται η δουλειά για την υιοθέτηση μέτρων που είναι νόμιμα, στοχευμένα και αναλογικά στο πλαίσιο του μόνιμου κανονισμού· σε αυτά πρέπει να επικεντρωθούμε», πρόσθεσε η Gregorová.