Ισχυρισμοί ότι η ΕΕ απαγορεύει από τον Αύγουστο πολυσυσκευασίες εμφιαλωμένου νερού διαδίδονται στα κοινωνικά δίκτυα: η νομοθεσία είναι πιο σύνθετη.
Αναρτήσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο υποστηρίζουν ότι η ΕΕ θα απαγορεύσει από το φετινό καλοκαίρι την πώληση των παραδοσιακών πολυσυσκευασιών εμφιαλωμένου νερού με συρρικνούμενο πλαστικό περιτύλιγμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μεταξύ όσων αναπαράγουν αυτόν τον ισχυρισμό είναι η ακροδεξιά ευρωβουλευτίνα Βιρζινί Ζορόν, από το γαλλικό Εθνικό Συναγερμό και την ομάδα Patriots for Europe, η οποία υποστηρίζει ότι οι νέοι κανόνες της ΕΕ θα αναγκάσουν τους καταναλωτές να μεταφέρουν τα μπουκάλια ένα ένα.
Οι αναρτήσεις αναφέρονται στον νέο Κανονισμό για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας (PPWR) της ΕΕ.
Ωστόσο, αυτό είναι παραπλανητικό. Η νομοθεσία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να μειώσει τα απόβλητα συσκευασίας και να βελτιώσει την ανακυκλωσιμότητα σε ολόκληρη την Ένωση. Αν και ορισμένες διατάξεις του κανονισμού τίθενται σε ισχύ στις 12 Αυγούστου 2026, δεν προβλέπουν απαγόρευση των πλαστικών δακτυλίων ή περιτυλιγμάτων για πολυσυσκευασίες εμφιαλωμένου νερού.
Λίγες ημέρες μετά την ανάρτησή της, η Ζορόν δημοσίευσε δελτίο Τύπου στο X ως απάντηση σε έλεγχο γεγονότων του γαλλικού τηλεοπτικού σταθμού TF1. Σε αυτό κατήγγειλε αυτό που περιέγραψε ως «πλήρη κανονιστική αβεβαιότητα» για τη βιομηχανία μεταλλικού νερού.
Υποστήριξε επίσης ότι στην αρχική της ανάρτηση είχε χρησιμοποιήσει ρητά τη φράση «μακροπρόθεσμα» για να αναφερθεί στους συνολικούς στόχους του κανονισμού και όχι σε μια γενική απαγόρευση που θα επιβαλλόταν από τις 12 Αυγούστου.
Μείωση συσκευασίας και αποβλήτων
Τα πρώτα μέτρα που τίθενται σε ισχύ στις 12 Αυγούστου εισάγουν κυρίως νέα όρια στη χρήση των PFAS, μιας ομάδας ανθεκτικών χημικών ουσιών που συχνά αποκαλούνται «αιώνια χημικά», σε υλικά συσκευασίας που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Οι ουσίες αυτές βρίσκονται ολοένα και περισσότερο στο μικροσκόπιο, καθώς είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές στην αποδόμηση και μπορούν να συσσωρεύονται στο περιβάλλον.
Ο ευρύτερος κανονισμός αποσκοπεί στη μείωση των περιττών συσκευασιών και στη συμβολή στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ ώστε, έως το 2030, όλες οι συσκευασίες που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά να είναι ανακυκλώσιμες ή επαναχρησιμοποιήσιμες.
Στόχος είναι επίσης να ανακοπεί η αύξηση των αποβλήτων συσκευασίας που παράγονται σε ολόκληρη την Ένωση. Σύμφωνα με την Eurostat , στην ΕΕ παράχθηκαν 79,7 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων συσκευασίας το 2023. Κατά μέσο όρο, αυτό αντιστοιχεί σε 35,3 κιλά πλαστικών αποβλήτων συσκευασίας ανά άτομο.
Περιλαμβάνονται οι πολυσυσκευασίες εμφιαλωμένου νερού;
Μέρος της σύγχυσης οφείλεται σε διατάξεις που στοχεύουν την ομαδική πλαστική συσκευασία. Ο κανονισμός πράγματι επιβάλλει περιορισμούς σε ορισμένα είδη πλαστικού συρρικνούμενου περιτυλίγματος που χρησιμοποιείται για να συγκρατεί προϊόντα μαζί, συμπεριλαμβανομένων κάποιων πολυσυσκευασιών.
Οι κανόνες, όμως, ισχύουν μόνο για πλαστική ομαδική συσκευασία. Συσκευασίες από άλλα υλικά θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται.
Κρίσιμης σημασίας είναι ότι ο κανονισμός προβλέπει επίσης εξαιρέσεις όταν η ομαδική συσκευασία είναι αναγκαία για τον χειρισμό ή τη μεταφορά προϊόντων.
Στην περίπτωση του εμφιαλωμένου νερού, εκτιμάται ότι οι πολυσυσκευασίες θα εμπίπτουν σε αυτή την εξαίρεση, καθώς χρησιμοποιούνται για την ασφαλή μεταφορά σχετικά βαριών φορτίων, αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές που να διευκρινίζουν πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη οι κανόνες.
Αντιθέτως, οι περιορισμοί στοχεύουν κυρίως περιττή πλαστική ομαδική συσκευασία μίας χρήσης, που έχει ως σκοπό να ενθαρρύνει τους καταναλωτές να αγοράζουν πολλά προϊόντα μαζί, όπως το πλαστικό περιτύλιγμα γύρω από πολυσυσκευασίες κουτιών αναψυκτικών και άλλων προϊόντων λιανικής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να δημοσιεύσει έως τον Φεβρουάριο του 2027 κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή, οι οποίες θα αποσαφηνίζουν ποιες μορφές ομαδικής συσκευασίας καλύπτονται από τους περιορισμούς και ποιες εξαιρούνται.