Μπορεί η ΕΕ να απαγορεύσει το κάπνισμα; Όχι ακριβώς, αλλά μπορεί να το κάνει τόσο ακριβό ώστε οι καπνιστές να διστάζουν πριν ανάψουν τσιγάρο.
Αυτή είναι η λογική πίσω από την προτεινόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ριζική αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Φορολογία του Καπνού (TTD), η οποία προβλέπει αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα κατά 139%. Προβλέπεται επίσης η εισαγωγή ελάχιστων φόρων σε επίπεδο ΕΕ για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα φακελάκια νικοτίνης. Η πρόταση βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση, καθώς απαιτεί την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών μελών της ΕΕ.
Το κάπνισμα παραμένει διαδεδομένο: περίπου το 24% των Ευρωπαίων καπνίζει ακόμη και κάθε χρόνο πωλούνται στην ΕΕ περίπου 300 δισεκατομμύρια τσιγάρα. Οι ασθένειες που συνδέονται με το κάπνισμα συμβάλλουν σε περίπου 700.000 θανάτους ετησίως και επιβαρύνουν τα συστήματα υγείας με δαπάνες που εκτιμώνται σε 25 δισ. ευρώ. Οι ισχύοντες κανόνες για τον καπνό έχουν συμβάλει στη μείωση των ποσοστών, αλλά δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την άνοδο των νέων προϊόντων νικοτίνης και του διαδικτυακού μάρκετινγκ, τα οποία επηρεάζουν τις επόμενες γενιές.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 11,6% των εφήβων ηλικίας 13 έως 15 ετών στην ευρωπαϊκή περιφέρεια χρησιμοποιεί προϊόντα όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα, συσκευές θέρμανσης καπνού ή φακελάκια νικοτίνης. Η Επιτροπή επιδιώκει να φορολογήσει αυτά τα προϊόντα για πρώτη φορά σε επίπεδο ΕΕ και να επεκτείνει το σύστημα ιχνηλασιμότητας καπνού, ώστε να συμβάλει στην καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου.
Εάν εγκριθεί, η αναθεωρημένη οδηγία θα αυξήσει την τιμή των τσιγάρων και πολλών εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης, ενώ θα επιβαρύνει τις καπνοβιομηχανίες με υψηλότερο κόστος συμμόρφωσης.