Η Ποσειδωνία αποτελεί βασικό οικοσύστημα της Μεσογείου, αποθηκεύοντας άνθρακα και στηρίζοντας τη θαλάσσια ζωή. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι άγκυρες σκαφών προκαλούν εκτεταμένες ζημιές, ενώ αυξάνονται οι πιέσεις για περισσότερα μέτρα προστασίας.
Μια πρωτοβουλία στις ακτές κοντά στην Αθήνα δοκιμάζει νέες τεχνικές αγκυροβολίας με στόχο την προστασία ενός από τα πιο σημαντικά αλλά και ευάλωτα οικοσυστήματα της Μεσογείου: Των λιβαδιών Ποσειδωνίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο Πόρτο Ράφτη, ένα από τα πιο πολυσύχναστα αγκυροβόλια για σκάφη αναψυχής στην Αττική, δύτες εγκατέστησαν οικολογικά αγκυροβόλια σχεδιασμένα ώστε να μειώνουν τις ζημιές που προκαλούν οι παραδοσιακές άγκυρες στον θαλάσσιο πυθμένα.
Για δεκαετίες, οι άγκυρες των σκαφών που σύρονται στον βυθό έχουν προκαλέσει σοβαρές καταστροφές στα λιβάδια Ποσειδωνίας, ξεριζώνοντας τα φυτά και αφήνοντας εκτεταμένα ίχνη στον πυθμένα.
Στο ρεπορτάζ του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), o επαγγελματίας δύτης Μάκης Σωτηρόπουλος εξηγεί τη διαδικασία εγκατάστασης των νέων αγκυροβολίων, τα οποία στερεώνονται σε βάθος περίπου τριών μέτρων μέσα στον βυθό.
«Τραβάμε προς τα πάνω για να κλειδώσει στη θέση του πριν συνδέσουμε την αλυσίδα και τη σημαδούρα», εξήγησε.
Το σύστημα επιτρέπει στα σκάφη να δένουν σε πλωτή σημαδούρα χωρίς να ρίχνουν άγκυρα στον πυθμένα, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο καταστροφής της θαλάσσιας βλάστησης.
Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη στήριξη του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής της Ελλάδας, το οποίο εξετάζει την επέκταση του δικτύου οικολογικών αγκυροβολίων σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Ελλάδα διαθέτει περισσότερα από 13.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και εκτεταμένα λιβάδια Ποσειδωνίας. που καλύπτουν μεγάλο μέρος των παράκτιων περιοχών.
«Όταν δημιουργήσουμε ένα πανεθνικό δίκτυο σημαδούρων αγκυροβολίας, τότε όσοι έχουν σκάφη θα μπορούν να δένουν με ασφάλεια, γρήγορα και αποτελεσματικά, ενώ ταυτόχρονα ο βυθός δεν θα καταστρέφεται», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου, Ευάγγελος Κυριαζόπουλος.
Ένα κρίσιμο οικοσύστημα υπό πίεση
Η Ποσειδωνία αποτελεί βασικό στοιχείο της θαλάσσιας ζωής στη Μεσόγειο και έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση «οικότοπος προτεραιότητας» για πολλά θαλάσσια είδη.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα φυτά αυτά συμβάλλουν σημαντικά και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
«Η Ποσειδωνία είναι ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους μας στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής και αξίζει την πλήρη προσοχή μας», υπογράμμισε η Μαρία Σαλομίδη, ερευνήτρια στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών.
Τα λιβάδια Ποσειδωνίας «δεσμεύουν και αποθηκεύουν άνθρακα κάτω από τα ριζώματά τους, παράγουν οξυγόνο, φιλτράρουν και καθαρίζουν το νερό και στηρίζουν τη βιοποικιλότητα», πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι δύτες που παρακολουθούν την κατάσταση στον βυθό αναφέρουν ότι οι ζημιές από τις άγκυρες είναι εκτεταμένες.
«Πολύ συχνά έχω παρατηρήσει άγκυρες να βρίσκονται πάνω σε λιβάδια Ποσειδωνίας», δήλωσε η δύτρια Ρούλη Πρινιανάκη, μέλος της περιβαλλοντικής οργάνωσης Aegean Rebreath, που συμμετέχει στην εκστρατεία.
Κατά την ανάσυρση της άγκυρας συχνά ξεριζώνονται ολόκληρα τμήματα του φυτού, αφήνοντας βαθιές ουλές στον πυθμένα.
Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) χαρακτηρίζει την αγκυροβολία «μία από τις σημαντικότερες απειλές» για την Ποσειδωνία.
Ανάγκη για περισσότερα μέτρα προστασίας
Τα τελευταία χρόνια έχουν εγκατασταθεί περίπου 40 οικολογικά αγκυροβόλια σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, κυρίως σε θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και κοντά στην Αλόννησο.
Οι ειδικοί όμως επισημαίνουν ότι ο αριθμός αυτός παραμένει μικρός σε σχέση με τις χιλιάδες σκάφη που καταφθάνουν κάθε καλοκαίρι.
«Δεκαπέντε οικολογικά αγκυροβόλια έχουν εγκατασταθεί στην Αλόννησο, αλλά δεν επαρκούν για τις χιλιάδες βάρκες που φτάνουν το καλοκαίρι», δήλωσε ο Σπυρίδων Ιωσιφίδης, ειδικός στην ιχθυολογία στη διεύθυνση του ΟΦΥΠΕΚΑ για τις Σποράδες.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα πρέπει να επιταχύνει την εγκατάσταση οικολογικών αγκυροβολίων και να ενισχύσει τη νομοθεσία για την προστασία των θαλάσσιων λιβαδιών.
«Η Αθήνα πρέπει να θεσπίσει νομοθεσία για την προστασία των λιβαδιών θαλάσσιων φυτών και να επιτρέψει την αναγέννησή τους», δήλωσε ο βιολόγος του WWF Ελλάς Βαγγέλης Παραβας, αναφερόμενος στα παραδείγματα των Βαλεαρίδων Νήσων στην Ισπανία και των ακτών της γαλλικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε περιοχές με μεγάλη τουριστική δραστηριότητα, όπως το Ιόνιο, ο Σαρωνικός και οι Κυκλάδες.
«Ο αριθμός των σκαφών έχει αυξηθεί και δεν υπάρχει ούτε επαρκής παρακολούθηση ούτε ενημέρωση», σημείωσε η κα. Σαλομίδη.
Παρά τις προκλήσεις, οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα οικολογικά αγκυροβόλια μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος όσο και για την ανάπτυξη βιώσιμου θαλάσσιου τουρισμού.
«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναπτυχθεί ένα τέτοιο δίκτυο σημαδούρων αγκυροβολίας σε ολόκληρη τη χώρα, τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος όσο και για την υποστήριξη της ανάπτυξης του θαλάσσιου τουρισμού», κατέληξε ο κ. Κυριαζόπουλος.