Οι καύσωνες ανεβάζουν τους λογαριασμούς ενέργειας στην Ευρώπη: Πρέπει τα ορυκτά καύσιμα να πληρώσουν φόρο υπερεσόδων;
Το κύμα καύσωνα στην Ευρώπη, τροφοδοτούμενο από την κλιματική αλλαγή, έχει προσθέσει πάνω από 700 εκατ. ευρώ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος μόνο σε Γαλλία και Γερμανία μέσα σε μία εβδομάδα, σύμφωνα με νέα ανάλυση της περιβαλλοντικής ΜΚΟ [**350.org**](http://350.org %28πηγή στα Αγγλικά%29).
Τα κύματα καύσωνα αυξάνουν τη ζήτηση για ψύξη και, όσο ανεβαίνει η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο ενισχύονται και οι τιμές. Συγκρίνοντας την περίοδο 21-27 Ιουνίου 2026 – όταν ρεκόρ ζέστης έπληξαν μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης – με τη βασική περίοδο 14-20 Ιουνίου, η ανάλυση δείχνει ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν κατά εκτιμώμενα 371 εκατ. ευρώ στη Γερμανία και 360 εκατ. ευρώ στη Γαλλία.
Αυτά τα πρόσθετα κόστη έρχονται να προστεθούν στις ήδη αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης στη ναυτιλιακή οδό του Στενού του Χορμούζ, το οποίο το Ιράν έκλεισε ως απάντηση στην επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ που εξαπολύθηκε εναντίον της χώρας πριν από περισσότερες από 100 ημέρες.
«Οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων συνεχίζουν να κερδίζουν από τις κρίσεις που συνέβαλαν να δημιουργηθούν», δηλώνει ο Αντρέας Ζίμπερ, επικεφαλής πολιτικής στρατηγικής της 350.org. «Οι κυβερνήσεις πρέπει να επιβάλουν μόνιμη φορολογία στα υπερκέρδη των ορυκτών καυσίμων και να χρησιμοποιούν τα έσοδα για να προστατεύσουν τους πολίτες από τη ζέστη, τους λογαριασμούς και τα ενεργειακά σοκ».
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών καταγράφονται τα βράδια
Η ανάλυση δείχνει ότι τα άλματα στις τιμές ήταν ιδιαίτερα έντονα τις βραδινές ώρες. Για παράδειγμα, στη Γερμανία, οι τιμές ρεύματος ανέβηκαν από 86 ευρώ ανά μεγαβατώρα το μεσημέρι σε 566 €/MWh στις 8 μ.μ. την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την ανάλυση που βασίζεται σε δεδομένα για τις τιμές και τα φορτία ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ.
Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι η προσφορά φθηνής ηλιακής ενέργειας μειώνεται όταν δύει ο ήλιος, ενώ οι θερμοκρασίες και η ζήτηση για ψύξη παραμένουν υψηλές, ιδίως στις τροπικές νύχτες. Ξεχωριστά δεδομένα από το πρακτορείο άμεσης ενημέρωσης για τις αγορές ενέργειας Montel News δείχνουν ότι οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος έφτασαν σε ιστορικά υψηλά το βράδυ της Τρίτης 23 Ιουνίου, αυξανόμενες στο Βέλγιο σε επίπεδα πάνω από δέκα φορές υψηλότερα από τη μέση χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ.
Το πρόβλημα επιδεινώνεται από τις απώλειες αποδοτικότητας λόγω της ζέστης σε φωτοβολταϊκά πάνελ και μονάδες φυσικού αερίου.
Πώς ένας φόρος έκτακτων κερδών στα ορυκτά καύσιμα μπορεί να μειώσει τους λογαριασμούς
Ο πρόσφατος καύσωνας έχει σπάσει ρεκόρ και έχει οδηγήσει σε 1.300 επιπλέον θανάτους σε όλη την Ευρώπη, μεταξύ των οποίων και σειρά από πνιγμούς, καθώς άνθρωποι προσπάθησαν να δροσιστούν σε μη επιτηρούμενα ποτάμια και λίμνες.
Πέρα από τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και την επιβάρυνση στους λογαριασμούς ενέργειας, ο καύσωνας έχει επιφέρει πίεση και στη γεωργία, τη βιομηχανία και τις υποδομές. Μια πρόσφατη μελέτη της World Weather Attribution κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο καύσωνας θα ήταν «σχεδόν αδύνατος» χωρίς την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων.
Ένας μόνιμος φόρος έκτακτων κερδών στα κέρδη πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε, σύμφωνα με την 350.org, να χρηματοδοτήσει την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση, βασιζόμενος σε ένα μοντέλο που η ΕΕ έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν. Μετά το ενεργειακό σοκ που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Ένωση εισήγαγε έναν προσωρινό φόρο έκτακτων κερδών στα υπερκέρδη των ορυκτών καυσίμων, γνωστό ως «συνεισφορά αλληλεγγύης», ο οποίος απέφερε 28 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων χρησιμοποιήθηκε για τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών.
Ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι μια μόνιμη εκδοχή αυτού του φόρου θα μπορούσε τώρα να βοηθήσει στην αντιστάθμιση τόσο του κόστους της κρίσης στο Στενό του Χορμούζ όσο και του αυξανόμενου λογαριασμού από τα ακραία κύματα ζέστης.
«Ισχυρότερη φορολογία στις εταιρείες ορυκτών καυσίμων θα μπορούσε να πληρώσει για τον καλύτερο εξοπλισμό των χωρών ώστε να αντιμετωπίζουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και να μας φέρει ταχύτερα στις ανανεώσιμες πηγές», λέει ο Ζίμπερ. «Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να δράσουν τώρα, ώστε να σώσουν ζωές και να μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας».