Δικαστήριο της Νέας Υόρκης διέταξε τις τελωνειακές αρχές να αρχίσουν να επιστρέφουν χρήματα σε εκατοντάδες χιλιάδες εισαγωγείς, προτού η κυβέρνηση προλάβει να βρει τρόπο να το αποτρέψει.
Το Σύνταγμα των ΗΠΑ περιλαμβάνει διάταξη που απαιτεί όλοι οι δασμοί στις εισαγωγές να είναι ενιαίοι σε όλη τη χώρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στις αρχές της εβδομάδας, ένας ομοσπονδιακός δικαστής στη Νέα Υόρκη την επικαλέστηκε, αξιοποιώντας την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε ότι ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε νομική εξουσία να επιβάλει δασμούς βάσει IEEPA, προκειμένου να διασφαλίσει ότι εκατοντάδες χιλιάδες εισαγωγείς θα πάρουν πίσω τα χρήματά τους.
Με εντολή τριών σελίδων, ο δικαστής Ρίτσαρντ Ίτον διέταξε την Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων (Customs and Border Protection) να σταματήσει άμεσα να εφαρμόζει το IEEPA, τον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης, στις εισαγωγές και να ξεκινήσει την επεξεργασία των επιστροφών.
Με αυτόν τον τρόπο, τα οφέλη της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου του περασμένου μήνα επεκτάθηκαν όχι μόνο στην εταιρεία που είχε προσφύγει στη δικαιοσύνη, αλλά σε κάθε θιγόμενο εισαγωγέα στη χώρα.
Η εντολή εκδόθηκε σε συνέχεια της απόφασης της 20ής Φεβρουαρίου του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Learning Resources, Inc κατά Trump, με την οποία, με ψήφους 6–3, κρίθηκε ότι ο IEEPA δεν εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς.
Η πλειοψηφία του ανώτατου δικαστηρίου των ΗΠΑ έκρινε ότι η φορολογική αρμοδιότητα ανήκει ξεκάθαρα στο Κογκρέσο και ότι ο Τραμπ δεν μπορούσε να καθορίζει και να αλλάζει μονομερώς τους δασμούς επικαλούμενος τη νομοθεσία περί έκτακτων εξουσιών.
Η απόφαση ακύρωσε τους εκτεταμένους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχε επιβάλει σχεδόν σε όλες τις άλλες χώρες, καθώς και τους ευρύτερους διψήφιους δασμούς στις εισαγωγές που είχαν τεθεί σε ισχύ το προηγούμενο έτος.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δεν είπε τίποτα για τις επιστροφές χρημάτων και το ζήτημα αυτό άφησε εξ ολοκλήρου σε μελλοντικές διαδικασίες, τις οποίες έσπευσε να διευκρινίσει ο Ίτον.
Κλείνοντας τη διέξοδο
Ο Ίτον εκμεταλλεύτηκε συνειδητά αυτό το κενό. Ένα σημαντικό μέρος της εντολής του αφιερώνεται στο να αποδομήσει ένα προληπτικό «παραθυράκι» διαφυγής για την κυβέρνηση.
Η κυβέρνηση θα μπορούσε να επικαλεστεί την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 2025 στην υπόθεση Trump κατά CASA, Inc, η οποία απαγόρευσε τα λεγόμενα «universal injunctions», για να περιορίσει οποιαδήποτε εντολή επιστροφής χρημάτων μόνο στον συγκεκριμένο ενάγοντα.
Ο Ίτον απέρριψε αυτό το επιχείρημα, κρίνοντας ότι δεν έχει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση.
Όπως εξήγησε, το Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου δεν ιδρύθηκε βάσει του Νόμου περί Δικαστηρίων του 1789, αλλά βάσει του Νόμου περί Τελωνειακών Δικαστηρίων του 1980 και διαθέτει δική του εθνική δικαιοδοσία και αποκλειστική αρμοδιότητα επί διαφορών που αφορούν εισαγωγές.
Ο περιορισμός της αποζημίωσης μόνο στους μεμονωμένους ενάγοντες, υποστήριξε, θα στερούσε τη δικαιοσύνη από τους εισαγωγείς που δεν έχουν ακόμη προσφύγει στα δικαστήρια και θα υπονόμευε την αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου του εμπορίου – και, επιπλέον, θα παραβίαζε τη συνταγματική επιταγή οι δασμοί και οι εισφορές να είναι ενιαίοι σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ.
Ως πρακτικό μέτρο για την αποφυγή αντιφατικών αποφάσεων, ο επικεφαλής δικαστής του δικαστηρίου όρισε τον Ίτον ως μοναδικό δικαστή για όλες τις υποθέσεις επιστροφής δασμών βάσει IEEPA.
Ο μηχανισμός των επιστροφών
Πλέον, οι αμερικανικές τελωνειακές αρχές πρέπει να επεξεργαστούν όλες τις εκκρεμείς καταχωρίσεις εισαγωγών που υπόκεινται σε δασμούς βάσει IEEPA χωρίς να επιβάλουν αυτούς τους δασμούς και να επανεξετάσουν οποιεσδήποτε καταχωρίσεις έχουν ήδη εκκαθαριστεί αλλά η διαδικασία τους δεν έχει ακόμη καταστεί οριστική νομικά.
Όλα τα εμπορεύματα που περνούν από τα αμερικανικά τελωνεία υπάγονται σε μια διαδικασία που ονομάζεται «εκκαθάριση» ("liquidation"), στο πλαίσιο της οποίας η υπηρεσία προβαίνει στον τελικό υπολογισμό των οφειλόμενων ποσών.
Αφού ολοκληρωθεί η εκκαθάριση, οι εισαγωγείς έχουν 180 ημέρες για να αμφισβητήσουν επισήμως τους δασμούς. Μετά τη λήξη αυτού του διαστήματος, η εκκαθάριση καθίσταται οριστική από νομική άποψη.
Η εντολή εκδόθηκε με αφορμή υπόθεση που είχε καταθέσει η Atmus Filtration, εταιρεία με έδρα το Νάσβιλ του Τενεσί, η οποία κατασκευάζει φίλτρα και προϊόντα φιλτραρίσματος και υπολογίζει ότι κατέβαλε 11 εκατ. δολάρια (9,5 εκατ. ευρώ) σε παράνομους δασμούς.
Οι επιπτώσεις όμως είναι τεράστιες. Μόνο έως τα μέσα Δεκεμβρίου, τα αμερικανικά τελωνεία είχαν εισπράξει περίπου 133,5 δισ. δολάρια (114,7 δισ. ευρώ) από δασμούς που πλέον έχουν καταργηθεί και ενδέχεται τελικά να κληθούν να επιστρέψουν έως και 175 δισ. δολάρια (150,3 δισ. ευρώ), σύμφωνα με υπολογισμούς του Penn Wharton Budget Model.
Η εντολή δεν ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο θα γίνουν αυτές οι επιστροφές· κλειστή σύσκεψη με κυβερνητικούς νομικούς, προγραμματισμένη για τις 6 Μαρτίου, θα αρχίσει να εξετάζει τη σχετική διαδικασία.
Όταν ρωτήθηκε γιατί η συνεδρίαση ήταν κλειστή για το κοινό, η Τζίνα Τζάστις, γραμματέας του εμπορικού δικαστηρίου, δήλωσε στο Reuters την Πέμπτη ότι πρόκειται για «διάσκεψη διευθέτησης» ("settlement conference").
Χωρίς προηγούμενο για μαζικές επιστροφές
Τα πληροφοριακά συστήματα των αμερικανικών τελωνείων «δεν έχουν σχεδιαστεί για μαζικές επιστροφές», σύμφωνα με τον δικηγόρο εμπορικού δικαίου Αλέξις Έρλι, συνεταίρο στο δικηγορικό γραφείο Bryan Cave Leighton Paisner.
«Ο διάβολος θα κρύβεται στις λεπτομέρειες της διοικητικής διαδικασίας».
Ο δικηγόρος εμπορικού δικαίου Ράιαν Ματζέρους, συνεταίρος στο γραφείο King & Spalding και πρώην αξιωματούχος εμπορίου των ΗΠΑ, δήλωσε ότι αναμένει η κυβέρνηση να ασκήσει έφεση ή να ζητήσει αναστολή, προκειμένου να δώσει περισσότερο χρόνο στα τελωνεία να συμμορφωθούν.
Ο Μπάρι Άπλετον, καθηγητής νομικής και συμπροϊστάμενος του Κέντρου Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής της Νέας Υόρκης, εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος.
«Αυτό θα κρατήσει απασχολημένους τους τελωνειακούς αντιπροσώπους. Θα έπρεπε να διευκολύνει τα δικαστήρια και να δρομολογήσει μια διαδικασία για εκείνους τους εισαγωγείς που πλήρωσαν μέσα στις τελευταίες 180 ημέρες».
Τη Δευτέρα, το Ομοσπονδιακό Εφετείο των ΗΠΑ για την Περιφέρεια (Federal Circuit) είχε ήδη απορρίψει την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να επιβραδύνει τη διαδικασία των επιστροφών, παραπέμποντας την υπόθεση στο εμπορικό δικαστήριο της Νέας Υόρκης.