Κατά μέσο όρο, οι γυναίκες συνταξιούχοι στην ΕΕ λαμβάνουν 24,5% λιγότερα από τους άνδρες, δηλαδή πάνω από το διπλάσιο της μισθολογικής διαφοράς
Η μισθολογική ανισότητα μεταξύ των φύλων είναι εμφανής. Στην ΕΕ, οι γυναίκες κερδίζουν 11,1% λιγότερα από τους άνδρες. Η ανισότητα επιδεινώνεται στη συνταξιοδότηση. Το χάσμα στις συντάξεις είναι σημαντικά μεγαλύτερο από το μισθολογικό χάσμα. Κατά μέσο όρο, οι γυναίκες συνταξιούχοι στην ΕΕ λαμβάνουν 24,5% λιγότερα από τους άνδρες, δηλαδή πάνω από το διπλάσιο της μισθολογικής διαφοράς.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Γιατί όμως το συνταξιοδοτικό χάσμα είναι τόσο μεγαλύτερο; Πώς συγκρίνεται το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων με το χάσμα στις συντάξεις σε όλη την Ευρώπη; Και σε ποιες χώρες το χάσμα στις συντάξεις είναι το πιο έντονο;
Σύμφωνα με την Eurostat, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων κυμαίνεται από -0,8% στο Λουξεμβούργο έως 18,8% στην Εσθονία, μεταξύ 30 ευρωπαϊκών χωρών το 2024.
Πέρα από αυτές τις δύο χώρες, το μικρότερο χάσμα εμφανίζουν το Βέλγιο (0,7%), η Ρουμανία (3,7%) και η Πολωνία (4%), ενώ τα μεγαλύτερα καταγράφονται στην Τσεχία (18,5%), στην Αυστρία (17,6%) και στην Ουγγαρία (16,9%).
Το χάσμα είναι επίσης 15,6% στη Γερμανία, 13,3% στο Ηνωμένο Βασίλειο, 11,8% στη Γαλλία, 7,3% στην Ισπανία και 5,3% στην Ιταλία.
Μόνο στο Λουξεμβούργο το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων είναι υπέρ των γυναικών, στο -0,8%, πράγμα που σημαίνει ότι οι γυναίκες κερδίζουν περισσότερα από τους άνδρες.
Στις σκανδιναβικές χώρες, βρίσκεται σε γενικές γραμμές κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. «Δεν οφείλεται απαραίτητα στα χαρακτηριστικά των συνταξιοδοτικών συστημάτων στις σκανδιναβικές χώρες, αλλά και στην καλύτερη διαθεσιμότητα παιδικής φροντίδας και στους διαφορετικούς ρόλους των φύλων, που οδηγούν σε πιο ισότιμη κατανομή της φροντίδας», δήλωσε στην Euronews Business η καθηγήτρια Αλεξάνδρα Νίσεν-Ρούντσι από το Πανεπιστήμιο της Μάνχαϊμ.
Το μέσο χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων στην ΕΕ είναι πάνω από διπλάσιο του μισθολογικού χάσματος (24,5% έναντι 11,1%). Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες συνταξιούχοι λαμβάνουν 75,5 ευρώ για κάθε 100 ευρώ που λαμβάνουν οι άνδρες.
Δύο διαφορετικοί δείκτες, δύο διαφορετικές ιστορίες
Η Νίσεν-Ρούντσι επισήμανε ότι οι δύο δείκτες αποτυπώνουν διαφορετικές πτυχές. Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων υπολογίζεται συνήθως με βάση τους ωριαίους μισθούς.
«Αντίθετα, το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων αντανακλά τα εισοδήματα και τις εισφορές σε όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Έτσι αποτυπώνει όχι μόνο τις διαφορές στην ωριαία αμοιβή, αλλά και τις διαφορές στον όγκο απασχόλησης, τις διακοπές καριέρας και τα χρόνια που περνούν σε αμειβόμενη εργασία», ανέφερε στην Euronews Business.
Η δρ Αριάν Αγουνσόγιε από το Goldsmiths, University of London υπογράμμισε ότι το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων είναι συνήθως πολύ μεγαλύτερο από το μισθολογικό χάσμα, επειδή οι συντάξεις αντανακλούν τη συσσώρευση ανισοτήτων σε ολόκληρη την επαγγελματική ζωή, όχι μόνο τις τρέχουσες αποδοχές.
«Μικρές διαφορές στις αποδοχές, στις ώρες εργασίας, στις διακοπές καριέρας, στις ευθύνες φροντίδας, στα πρότυπα αποταμίευσης και στις επενδυτικές αποφάσεις συσσωρεύονται επί δεκαετίες και γίνονται πιο εμφανείς στη συνταξιοδότηση», είπε.
Το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων κυμαίνεται από 5,6% στην Εσθονία έως 38,2% στη Μάλτα. Υπερβαίνει το 30% σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο (37%), οι Κάτω Χώρες (36,3%), η Αυστρία (35,6%), το Λουξεμβούργο (32,7%), το Βέλγιο (31,3%) και η Ιρλανδία (31,1%).
Στις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης, το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων υπερβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 24,5%. Το Ηνωμένο Βασίλειο (37%) προηγείται με διαφορά, ακολουθούμενο από την Ισπανία (29,2%) και την Ιταλία (28,6%). Η Γαλλία (27,2%) και η Γερμανία (25,8%) βρίσκονται λίγο πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Γιατί υπάρχει το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων;
Η καθηγήτρια Ίρις Κέστερνιχ από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου απέδωσε το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ των φύλων σε τρεις παράγοντες: τις μισθολογικές ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών, τις διαφορές στις ώρες εργασίας σε όλη την Ευρώπη, καθώς οι γυναίκες εργάζονται με μερική απασχόληση πολύ συχνότερα από τους άνδρες, και τις διαφορές στα χρόνια εισφορών λόγω της αποχώρησης των γυναικών από την αγορά εργασίας γύρω από την περίοδο που αποκτούν παιδιά, τουλάχιστον για κάποια χρόνια.
Ο καθηγητής Λίαμ Φόστερ από το Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ τόνισε επίσης ότι τα χαρακτηριστικά που προκαλούν το μισθολογικό χάσμα δεν μεταφέρονται απλώς στη συνταξιοδότηση, αλλά ενισχύονται και πολλαπλασιάζονται με τον χρόνο.
Εξήγησε ότι οι συντάξεις βασίζονται στον ανατοκισμό, ένα μικρό χάσμα στις συνταξιοδοτικές εισφορές κατά τη δεκαετία των 20 ή των 30 ετών κάποιου διευρύνεται εκθετικά μέχρι να φτάσει στα 60.
Χώρες που ανατρέπουν την τάση και όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο
Το μέσο συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων είναι χαμηλότερο από το μισθολογικό χάσμα μόλις σε τέσσερις χώρες.
Πρόκειται για την Εσθονία (5,6% έναντι 18,8%), τη Σλοβακία (8,4% έναντι 15,7%), την Τσεχία (9,6% έναντι 16,9%) και την Ουγγαρία (9,6% έναντι 16,9%).
«Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν παράδοση οι γυναίκες να επιστρέφουν συνήθως γρήγορα στην εργασία μετά τη γέννηση των παιδιών τους», είπε η Νίσεν-Ρούντσι.
Το Λουξεμβούργο καταγράφει τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ του χάσματος στις συντάξεις και του μισθολογικού χάσματος, στα 33,5 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.).
Η Μάλτα (33,5 π.μ.), το Βέλγιο (30,6 π.μ.), οι Κάτω Χώρες (25,1 π.μ.) και το Ηνωμένο Βασίλειο (23,7 π.μ.) συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα.
Στην Ιταλία (23,3 π.μ.), στην Ιρλανδία (22,8 π.μ.), στην Ισπανία (21,9 π.μ.), στην Αυστρία (18 π.μ.), στην Κύπρο (17,2 π.μ.), στην Πορτογαλία (16,2 π.μ.), στη Γαλλία (15,4 π.μ.) και στη Ρουμανία (15,2 π.μ.) η διαφορά υπερβαίνει επίσης τις 15 ποσοστιαίες μονάδες.
Η Γερμανία (10,2 π.μ.) εμφανίζει τη μικρότερη διαφορά μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών, κυρίως λόγω του υψηλότερου μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων (15,6%) σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Η δρ Γκαμπριέλε Μάρι από το Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ επισήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες ανισότητες μεταξύ των φύλων στα εισοδήματα σε όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι οι γυναίκες συνεχίζουν να σηκώνουν το βάρος της φροντίδας παιδιών και άλλων προσώπων σε όλη τη ζωή τους.
«Καθώς αναλαμβάνουν περισσότερη μη αμειβόμενη εργασία, οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με δαπανηρές περιόδους εκτός αμειβόμενης απασχόλησης ή με χαμηλά αμειβόμενη εργασία, είτε μερικής απασχόλησης είτε σε υποτιμημένα επαγγέλματα, όλα κρίσιμοι παράγοντες που οδηγούν σε χαμηλότερες συντάξεις μελλοντικά», είπε στην Euronews Business.