Ο σπόρος σταφυλιού 600 ετών από μεσαιωνικό γαλλικό νοσοκομείο ταυτίζεται γενετικά με τα σημερινά σταφύλια για παραγωγή «Pinot Noir», ανακοινώνουν επιστήμονες
Από τα φημισμένα κρασιά της Καμπανίας μέχρι τα κρασιά της Κοτ ντ’Ορ, το «Pinot Noir» είναι μια εμβληματική ποικιλία του γαλλικού αμπελώνα και πιθανότατα καλλιεργείται εκεί εδώ και περισσότερο καιρό απ’ όσο νομίζαμε.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια μελέτη που χαρτογράφησε το γονιδίωμα κουκουτσιών σταφυλιού τα οποία βρέθηκαν σε διάφορους αρχαιολογικούς χώρους εντόπισε το ίδιο γενετικό αποτύπωμα αυτού του φρούτου σε έναν μεσαιωνικό «σκουπιδόλακκο» στη Βαλανσιέν, στη βόρεια Γαλλία.
Είναι βέβαιο ότι καταναλωνόταν, όμως οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν αν οι κάτοικοι της Βαλανσιέν του 15ου αιώνα το έπιναν ως χυμό, ως κρασί ή το έτρωγαν ως επιτραπέζιο σταφύλι. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αλληλουχίας, ακόμη και πριν από οποιαδήποτε έρευνα σε ιστορικά έγγραφα που θα εξηγούσαν τη διάδοση των διαφορετικών ποικιλιών, έχουν ήδη ενθουσιάσει τους επιστήμονες.
«Ο 15ος αιώνας είναι το τέλος του Εκατονταετούς Πολέμου, είναι η Ιωάννα της Λωρραίνης. Κατά κάποιον τρόπο, αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε να έχει δαγκώσει το ίδιο σταφύλι με εμάς», εξηγεί στο AFP ο παλαιογενετιστής Λουντοβίκ Ορλάντο, συν-συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications.
Πέρα από την ενδιαφέρουσα αυτή λεπτομέρεια, οι επιστήμονες έδειξαν ότι το pinot noir έχει αλλάξει ελάχιστα τα τελευταία 600 χρόνια, καθώς οι αμπελουργοί το διατήρησαν μέσω τεχνικών «κλωνικής πολλαπλασίασης», όπως τα μοσχεύματα. Στόχος ήταν να διατηρηθούν τα χαρακτηριστικά που κάνουν την ποικιλία ξεχωριστή.
Ιδιότητες που εξακολουθούν να είναι περιζήτητες, μάλιστα περισσότερο από ποτέ, σύμφωνα με τη γυναίκα αμπελουργό Λορέν Οντό. «Σήμερα, επιστρέφουμε, κυρίως στις νότιες περιοχές, σε αυτές τις προγονικές ποικιλίες», εξηγεί. «Ορισμένες ποικιλίες είχαν κάπως ξεχαστεί και αυτή την περίοδο πραγματοποιούμε μια ευρεία μελέτη για τον εντοπισμό αυτών των παλαιών ποικιλιών, διότι μας προσφέρουν, θα λέγαμε, πολύτιμα διδάγματα για την κλιματική αλλαγή, ιδίως για ποικιλίες που θα είναι επίσης πιο ανθεκτικές».
Γαλλικό κρασί: Η ιστορία του μέσα από το DNA του
Η μελέτη, η οποία βασίστηκε στην ανάλυση 54 κουκουτσιών σταφυλιού που χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού έως τον Μεσαίωνα, επέτρεψε στους ερευνητές να καταρτίσουν όχι μόνο ένα πρώτο γενεαλογικό δέντρο των ποικιλιών του γαλλικού αμπελώνα, αλλά και έναν χάρτη των ανταλλαγών μοσχευμάτων σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Το εμπόριο γαλλικού κρασιού με τις χώρες της Μεσογείου είναι ιστορικά τεκμηριωμένο. Ο μεγάλος αριθμός αμφορέων που έχουν βρεθεί αποδεικνύει τους δεσμούς με τους αρχαίους Έλληνες και τους Ετρούσκους. Η ανάλυση όμως του DNA των κουκουτσιών ανέδειξε και ανταλλαγές εξημερωμένων ποικιλιών σε μεγάλες αποστάσεις, προερχόμενων κυρίως από την Ισπανία, τα Βαλκάνια, τον Καύκασο και τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η διάδοση της καλλιέργειας εξημερωμένων αμπελιών ανάγεται σε ακόμη παλαιότερες περιόδους. «Η αγενής πολλαπλασίαση, για την οποία μαρτυρούν γενετικά πανομοιότυποι κλώνοι που εντοπίζονται σε διαφορετικές τοποθεσίες επί αιώνες, εμφανίζεται γύρω στα μέσα της Εποχής του Σιδήρου και εξελίσσεται σε βασικό πυλώνα της αμπελουργικής πρακτικής», σημειώνεται στο άρθρο.