Η κακή ψυχική υγεία αποτελεί μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία και την οικονομία στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ.
Η κακή ψυχική υγεία εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 76 δισ. ευρώ στις ευρωπαϊκές οικονομίες κάθε χρόνο, δηλαδή περίπου το 6% των συνολικών δαπανών υγείας, σύμφωνα με νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ψυχικές διαταραχές συνιστούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία και την οικονομία και η επίδρασή τους ξεπερνά το επίπεδο του ατόμου, επισημαίνει η έκθεση.
Ένα μεγάλο μέρος αυτού του κόστους οφείλεται στο ότι οι ψυχικές διαταραχές επιδεινώνουν άλλα σωματικά νοσήματα, οδηγώντας σε πιο σύνθετες και δαπανηρές θεραπείες, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οργανισμού, οι εν λόγω παθήσεις θα επηρεάσουν σοβαρά και την αγορά εργασίας, προκαλώντας μέση ετήσια μείωση του ΑΕΠ κατά 1,7% την περίοδο 2025-2050.
Η πτώση αυτή του ΑΕΠ, σημειώνει η έκθεση, οφείλεται κυρίως στη μειωμένη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και στη χαμηλότερη παραγωγικότητα.
Κατά τον ΟΟΣΑ, οι μείζονες καταθλιπτικές διαταραχές, οι γενικευμένες αγχώδεις διαταραχές και οι διαταραχές χρήσης αλκοόλ θα μειώσουν το προσδόκιμο υγιούς ζωής στην ΕΕ κατά 2,5 έτη μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, κάτι που αντιστοιχεί σε περίπου 28.000 πρόωρους θανάτους ετησίως.
Οι δυσκολίες ψυχικής υγείας αυξάνονται
Σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, το ποσοστό των ψυχικών διαταραχών έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 21% τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Η κακή ψυχική υγεία επηρεάζει πάνω από ένα στα πέντε άτομα στις χώρες του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι αγχώδεις διαταραχές είναι οι συχνότερες, αντιστοιχώντας περίπου στο 40% όλων των περιπτώσεων, ακολουθούμενες από τις καταθλιπτικές διαταραχές με 20% και τις διαταραχές χρήσης ουσιών με 17%.
Τα στοιχεία πιθανότατα «υποτιμούν την πραγματική έκταση του προβλήματος, καθώς πολλές ηπιότερες καταστάσεις δεν διαγιγνώσκονται ή δεν αναφέρονται, λόγω του επίμονου κοινωνικού στίγματος και των περιορισμών των υφιστάμενων συστημάτων υγείας», σημειώνει η έκθεση.
Οι νέοι επηρεάζονται περισσότερο
Οι ψυχικές διαταραχές δεν επηρεάζουν όλους το ίδιο· ιδιαίτερα εκτεθειμένες είναι οι γυναίκες, οι νέοι και τα άτομα με χαμηλό κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο, σύμφωνα με την έκθεση.
Στα παιδιά και τους νέους ενήλικες, η συχνότητα των ψυχικών διαταραχών είναι υψηλή και αυξάνεται. Τα τελευταία χρόνια, πάνω από ένας στους τέσσερις ανθρώπους ηλικίας 15 έως 24 ετών έχει εμφανίσει κάποια ψυχική διαταραχή, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ.
Αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς οι ψυχικές διαταραχές που εκδηλώνονται πριν από τα 24 έτη είναι πιο πιθανό, αν δεν αντιμετωπιστούν, να συνεχιστούν στην ενήλικη ζωή, με συνέπειες που διαρκούν μια ζωή.
Η έκθεση αποδίδει την αύξηση σε πολλούς κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Οι περιορισμοί κατά την πρώτη φάση της πανδημίας COVID-19, ο πόλεμος, η γεωπολιτική αστάθεια και οι οικονομικές κρίσεις έχουν όλοι συμβάλει στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας.
«Το άγχος που προκαλεί η κλιματική αλλαγή έχει αναδειχθεί σε σοβαρό ζήτημα για τη νεότερη γενιά, με το 84% των νέων παγκοσμίως να δηλώνουν από μέτρια έως έντονη ανησυχία για το μέλλον του πλανήτη», γράφουν οι συντάκτες.
Προσθέτουν ότι η προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναδεικνύεται επίσης σε σημαντικό ζήτημα, ιδίως μεταξύ των νεότερων ηλικιών.
Η ψυχική υγεία βελτιώνεται με τη μετάβαση στην ενήλικη ζωή, με εξαίρεση μια μικρή αύξηση των προβλημάτων στις ηλικίες 95 ετών και άνω.
Οι εθνικές πολιτικές δεν επαρκούν
Παρά το γεγονός ότι στις περισσότερες χώρες υπάρχουν εθνικά πλαίσια πολιτικής για την ψυχική υγεία, το κενό στην πρόσβαση σε θεραπεία παραμένει μεγάλο, προειδοποιεί η έκθεση.
Υπολογίζεται ότι περίπου το 67,5% των ανθρώπων που χρειάζονται φροντίδα ψυχικής υγείας στις χώρες της ΕΕ δεν έχει πρόσβαση σε θεραπεία.
Η έκθεση εντοπίζει μια σειρά από εμπόδια που δεν επιτρέπουν την έγκαιρη πρόσβαση σε θεραπεία, όπως οι άμεσες πληρωμές από τους ασθενείς για ορισμένες θεραπείες, η έλλειψη εξειδικευμένων υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές και οι ελλείψεις προσωπικού.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, μια βασική τάση μεταρρύθμισης είναι η μετατόπιση της φροντίδας από τα νοσοκομεία σε παρεμβάσεις στην κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβάθμιας φροντίδας, των σχολείων και των χώρων εργασίας.
«Οι έγκαιρες, προληπτικές παρεμβάσεις εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος μπορούν να είναι αποτελεσματικές και λιγότερο δαπανηρές», σημειώνουν οι συντάκτες.