Επιστήμονες μελετούν τους μηχανισμούς του ανοσοποιητικού συστήματος των νυχτερίδων για να διαπιστώσουν τι μπορούν να μας μάθουν για τη μακροζωία του ανθρώπου
Οι νυχτερίδες είναι τα θηλαστικά με τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε σχέση με το μέγεθός τους και έχουν την ικανότητα να προσαρμόζονται στους ιούς και να ενισχύουν τις άμυνές τους. Οι επιστήμονες επιχειρούν πλέον να διαπιστώσουν αν οι άνθρωποι μπορούν να μάθουν κάτι από την ικανότητα των νυχτερίδων να αντιστέκονται στους ιούς και ακόμη και να προλαμβάνουν τον καρκίνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια νέα μελέτη (πηγή στα Αγγλικά) που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Nature, εξετάζει τι μπορούν να μας διδάξουν αυτά τα ζώα σχετικά με τη μακροζωία και την αντιμετώπιση των ασθενειών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ικανότητα των νυχτερίδων να επιβραδύνουν τη γήρανση και να ανέχονται τους ιούς συνδέεται γενετικά, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ίδια βιολογικά «τεχνάσματα» τις προστατεύουν τόσο από τις λοιμώξεις όσο και από τη φθορά της προχωρημένης ηλικίας
«Οι νυχτερίδες έχουν εξελιχθεί ώστε να διαθέτουν αυτή την απίστευτη αντοχή, αυτή την εντυπωσιακή ικανότητα να αντιμετωπίζουν τις ασθένειες και αυτή την εξαιρετική ικανότητα να προλαμβάνουν τον καρκίνο», δήλωσε ο Χουάν Μανουέλ Βάσκες, επικεφαλής της μελέτης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ.
«Αυτό σημαίνει ότι, αν κατανοήσουμε πώς οι νυχτερίδες έχουν εξελιχθεί ώστε να κάνουν όλα αυτά που άλλα θηλαστικά δεν μπορούν, μπορούμε να βρούμε εντελώς νέους και απρόσμενους τρόπους για να αντιμετωπίσουμε τις συνήθεις αιτίες των ανθρώπινων ασθενειών.»
Για τις ανάγκες της έρευνας, ο Βάσκες ταξίδεψε για να συλλάβει, να πάρει βιοψίες και να απελευθερώσει διάφορα είδη νυχτερίδων. Διαθέτει πλέον κυτταροκαλλιέργειες από 259 άτομα που ανήκουν σε 32 είδη.
Επικεντρώθηκε στις νυχτερίδες του γένους Myotis, οι οποίες είναι γνωστές για τις ιδιαίτερα ακραίες προσαρμογές τους ως προς τη μακροζωία και την αντοχή στις ασθένειες σε σύγκριση με άλλα θηλαστικά. Σε αυτή την ομάδα, η Myotis brandtii (νυχτερίδα του Μπραντ) μπορεί να ζήσει έως και 42 χρόνια.
Πώς οι νυχτερίδες αντιστέκονται στη γήρανση και στον καρκίνο
Δημιουργώντας γενετικούς χάρτες υψηλής ποιότητας για οκτώ διαφορετικά είδη, οι ερευνητές εντόπισαν τα συγκεκριμένα βιολογικά «τεχνάσματα» που βοηθούν αυτά τα ζώα να επιβιώνουν.
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι ότι οι μακρόβιες νυχτερίδες έχουν εξελίξει μηχανισμούς πρόληψης του καρκίνου. Για παράδειγμα, η μικρή καφέ νυχτερίδα (Myotis lucifugus) διαθέτει αυξημένη ικανότητα να απομακρύνει τα κατεστραμμένα κύτταρα πριν αυτά προκαλέσουν βλάβη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένας συγκεκριμένος ανοσολογικός παράγοντας, γνωστός ως PKR: τα περισσότερα είδη Myotis έχουν εξελίξει επιπλέον αντίγραφα αυτού του γονιδίου ώστε να αντιμετωπίζουν ευρύτερο φάσμα ιών.
Ένας διαφορετικός τρόπος αντιμετώπισης των ιών
Οι νυχτερίδες λειτουργούν ως ζωονωτικοί ξενιστές, ζώα που μπορούν να φέρουν ιούς επικίνδυνους για τον άνθρωπο χωρίς να αρρωσταίνουν οι ίδιες. Αυτή η ικανότητα οφείλεται σε μια εξειδικευμένη εξελικτική στρατηγική, γνωστή ως ανοχή στους ιούς.
Η έρευνα έδειξε ότι, ενώ τα περισσότερα θηλαστικά αντιπαλεύουν τους ιούς μέσω «αντίστασης», προσπαθώντας να εξαλείψουν το παθογόνο, οι νυχτερίδες έχουν εξελιχθεί ώστε να επιδεικνύουν υψηλά επίπεδα ανοχής στους ιούς.
Έχουν αναπτύξει μηχανισμούς που περιορίζουν τη βλαπτική φλεγμονή και το κυτταρικό στρες, τα οποία συνήθως θα σκότωναν άλλα θηλαστικά, επιτρέποντας έτσι στους ιούς να παραμένουν στο σώμα τους.
Στην περίπτωση των ιών RNA, που ευθύνονται για ανθρώπινες επιδημίες όπως η πανδημία της COVID-19, οι νυχτερίδες τείνουν να μεταβάλλουν τον αριθμό των ανοσογονιδίων που διαθέτουν και να εξελίσσουν επιπλέον αντίγραφα, διευρύνοντας έτσι την άμυνά τους.
Τι σημαίνει αυτό για τις ανθρώπινες ασθένειες
Επειδή οι νυχτερίδες έχουν αναπτύξει φυσικές λύσεις σε προβλήματα όπως ο καρκίνος και η κυτταρική φθορά, προσφέρουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, έναν οδικό χάρτη για το πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν οι ίδιες διεργασίες στον άνθρωπο.
Ο Βάσκες επεσήμανε ότι οι νυχτερίδες έχουν εξελιχθεί ώστε να ζουν πολλά χρόνια χωρίς να εμφανίζουν ασθένειες, κάτι που υποδηλώνει ότι οι νόσοι της γήρανσης και οι λοιμώξεις δεν χρειάζεται απαραίτητα να αντιμετωπίζονται ως εντελώς διακριτά πεδία.
«Μπορούμε να μελετήσουμε αυτές τις νυχτερίδες και να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε πώς, όπως βελτιώνεις το ανοσοποιητικό σου σύστημα για να αντιμετωπίσεις τους ιούς, ίσως μπορείς να το ενισχύσεις ώστε να μην εξασθενεί στην τρίτη ηλικία», πρόσθεσε.
«Ή ίσως οι νυχτερίδες να μας βοηθήσουν να βρούμε τρόπους αντιμετώπισης των όγκων, ώστε το ανοσοποιητικό μας να μην εξαντλείται, κάτι που θα μπορούσε επίσης να μας βοηθήσει να διαχειριζόμαστε και άλλες πιέσεις της ζωής χωρίς να εξουθενώνουμε την άμυνά μας.»