Η Εσθονία συμμετέχει στην ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη διαδικτυακή ασφάλεια των νέων: επιλέγει πρόληψη με τη βοήθεια ειδικών αντί για καθολική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ ανέθεσε σε εθνικούς ειδικούς να αναζητήσουν τρόπους περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των περιβαλλόντων ηλεκτρονικών παιχνιδιών στην ψυχική υγεία των νέων, την ώρα που οι χώρες της Ευρώπης ενισχύουν τον έλεγχο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η συμβουλευτική επιτροπή των δέκα ειδικών – από τον αντιπρόεδρο του Εσθονικού Εθνικού Συμβουλίου Νέων έως νευροεπιστήμονα και κλινικό ψυχολόγο – έχει προθεσμία έως το επόμενο έτος για να καταρτίσει προτάσεις και συστάσεις προς το κράτος, τους γονείς και τους νέους σχετικά με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα περιβάλλοντα βιντεοπαιχνιδιών.
Στόχος είναι η ανάπτυξη λύσεων που θα αναγνωρίζουν τον σημαντικό ρόλο των ψηφιακών περιβαλλόντων στην καθημερινή ζωή των νέων, ενώ παράλληλα θα αντιμετωπίζουν και θα μειώνουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση τους.
Το έργο θα επικεντρωθεί στον εντοπισμό πιθανών κινδύνων για την ψυχική υγεία των νέων, στην πρόληψη της προβληματικής ψηφιακής χρήσης, στην ευαισθητοποίηση παιδιών και γονέων και στην αναζήτηση τρόπων δημιουργίας ενός ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος που θα προστατεύει καλύτερα τα δικαιώματα, την υγεία και την ευημερία των νέων.
«Το άγχος και τα προβλήματα ψυχικής υγείας στους νέους αποτελούν σοβαρό και αυξανόμενο λόγο ανησυχίας», ανέφερε ο πρωθυπουργός της Εσθονίας σε ανακοίνωση.
Πολλές χώρες έχουν επιβάλει ή εξετάζουν περιορισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για νέους, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο (Φλάνδρα), η Βουλγαρία, η Δανία, η Ισπανία και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (πηγή στα Αγγλικά).
Ο Μίχαλ θεωρεί ότι «πιο σημαντικό από τις απαγορεύσεις είναι να βρεθούν λύσεις που θα βοηθήσουν πραγματικά τους νέους μας».
«Γι’ αυτό συγκρότησα μια συμβουλευτική επιτροπή με κορυφαίους ειδικούς της Εσθονίας, ώστε σε συνεργασία με ερευνητές, ειδικούς στην εργασία με νέους και εκπροσώπους της νεολαίας να βρεθούν αποτελεσματικοί τρόποι περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης», είπε.
Στην πρώτη συνεδρίαση, πρόεδρος της επιτροπής εξελέγη η Άντρα Σίιμπακ, καθηγήτρια μελετών μέσων επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο του Τάρτου. «Θα αρχίσουμε να αναζητούμε και να συζητούμε αυτές τις λύσεις στο πλαίσιο της επιτροπής, σε συνεργασία με τους νέους, ώστε να καταλήξουμε σε συστάσεις που δεν θα βασίζονται μόνο στην επιστήμη, αλλά θα θεωρούνται και εφαρμόσιμες από την ίδια την ομάδα-στόχο», ανέφερε η Σίιμπακ.
Αυξανόμενη ανησυχία
Πρόσφατες εσθονικές έρευνες καταγράφουν αυξανόμενη ανησυχία για τις διαδικτυακές εμπειρίες των νέων.
Σύμφωνα με την έρευνα EU Kids Online Estonia 2025 του Πανεπιστημίου του Τάρτου, οι μαθητές έρχονται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωποι με ανησυχητικό διαδικτυακό περιεχόμενο, σεξουαλικά προκλητικά μηνύματα και υπερβολική χρήση του διαδικτύου. Η έρευνα εντόπισε επίσης σύνδεση ανάμεσα στην ψυχική ευημερία των παιδιών, τον διαδικτυακό εκφοβισμό και την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο.
Στοιχεία από την έρευνα «Health Behaviour in School-aged Children» του Εθνικού Ινστιτούτου Ανάπτυξης Υγείας δείχνουν επίσης αύξηση της προβληματικής ψηφιακής χρήσης. Το 2022, το 8% των παιδιών 11 έως 15 ετών δήλωσε συμπτώματα που συνδέονται με εξάρτηση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έναντι 6% το 2018. Το ποσοστό ήταν 10% στα κορίτσια και 7% στα αγόρια, με τα 13χρονα κορίτσια να αναδεικνύονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι το 63% των κοριτσιών και το 47% των αγοριών περνούσαν τουλάχιστον δύο ώρες ημερησίως στα κοινωνικά δίκτυα, με τη χρήση να αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία.
Η παρατεταμένη χρήση ηλεκτρονικών μέσων για επικοινωνία συνδέθηκε με χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή, λιγότερο ύπνο, χειρότερη σχολική επίδοση και συχνότερα επεισόδια κατάθλιψης.
Την τελευταία περίοδο αναπτύσσεται ένα παγκόσμιο κίνημα που στοχεύει στον έλεγχο της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τους νέους. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η Meta ανακοίνωσε νέους περιορισμούς στις πλατφόρμες της: το Instagram και το Facebook της Meta θα αρχίσουν σύντομα να αποκλείουν τους ανήλικους μετά τα μεσάνυχτα και να περιορίζουν το σκρολάρισμα σε δύο ώρες την ημέρα, στο πλαίσιο συμβιβασμού ύψους 18 δισ. δολαρίων (15,4 δισ. ευρώ) με 48 αμερικανικές πολιτείες.