Κατασκευασμένα μηνύματα διασήμων επιχειρούν να πιέσουν την Ουκρανία για «ειρήνη» με τους όρους της Ρωσίας
Αναρτήσεις που διακινήθηκαν στο X και στο TikTok με το hashtag #HollywoodagainstZelenskyy προβάλλουν παραποιημένα βίντεο διασήμων, οι οποίοι φέρονται να καλούν τους Ευρωπαίους ηγέτες να πιέσουν την Ουκρανία να αποδεχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία με τους όρους της Ρωσίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το The Cube, η ομάδα επαλήθευσης του Euronews, εντόπισε παραδείγματα των βίντεο στο X και στο Telegram, όπου κοινοποιήθηκαν από λογαριασμούς χωρίς ακολούθους ή βιογραφικό και με γενικές, τυχαίες ονομασίες χρήστη.
Τα αποσπάσματα στο TikTok προωθήθηκαν και έλαβαν εκατοντάδες «likes» προτού αφαιρεθούν από την πλατφόρμα. Τα βίντεο που είχαν αναρτηθεί στο X επίσης διαγράφηκαν.
Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα δημόσια πρόσωπα που εμφανίζονται έχουν προβεί σε τέτοιες δηλώσεις, ενώ ερευνητές που παρακολουθούν την εκστρατεία αναφέρουν ότι αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου δικτύου διαδικτυακής επιρροής.
Ποιοι είναι οι ισχυρισμοί;
Τα βίντεο παρουσίαζαν εξατομικευμένα μηνύματα διασήμων, μεταξύ των οποίων οι Αμερικανοί ηθοποιοί Νίκι Μπλόνσκι και Τζον Σέντα, οι οποίοι απευθύνονταν απευθείας στην κάμερα.
Το The Cube διαπίστωσε ότι ένα από τα βίντεο με τη συμμετοχή της ηθοποιού Γκαμπριέλα Πιτσόλο χρησιμοποιούσε απόσπασμα που είχε αναρτηθεί στην πλατφόρμα Cameo, όπου οι διασημότητες μπορούν να προσφέρουν και να πωλούν προσωποποιημένα μηνύματα σε θαυμαστές.
Το απόσπασμα ξεκινά με το αυθεντικό υλικό, πριν εμφανιστούν εικόνες από τον πόλεμο στην Ουκρανία, συνοδευόμενες από αλλοιωμένο voiceover που κατηγορεί Ευρωπαίους ηγέτες για φορολογική απάτη με σκοπό τη στήριξη του Κιέβου. Δεν προσκομίζεται καμία απόδειξη για τους ισχυρισμούς αυτούς.
Ένα άλλο βίντεο με τη Μπλόνσκι ενθαρρύνει τους θεατές να στηρίξουν την εκστρατεία #HollywoodagainstZelenskyy, ώστε να ασκηθεί πίεση στον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να υπογράψει ειρηνευτική συμφωνία με τους όρους της Ρωσίας.
Τα βίντεο δεν εμφανίζονται στους επαληθευμένους λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης των διασήμων που εμπλέκονται.
Διακινήθηκαν εν μέσω της συνεχιζόμενης δυσαρέσκειας του Ζελένσκι για τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία, που μεσολαβούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του.
Οι προσπάθειες διαμεσολάβησης έχουν παρεμποδιστεί από αντικρουόμενες απαιτήσεις των ουκρανικών και ρωσικών πλευρών. Ο Ζελένσκι έχει επικρίνει τη Μόσχα ότι δεν υποχωρεί από τις μαξιμαλιστικές της αξιώσεις, τις οποίες επαναλαμβάνει από την έναρξη της εισβολής της.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πλήρης αποχώρηση από τέσσερις μερικώς κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές — Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα — τις οποίες η Ρωσία ισχυρίζεται ότι έχει προσαρτήσει μέσω παράνομων δημοψηφισμάτων.
Η πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει εκφράσει τη συνεχιζόμενη στήριξή της προς την Ουκρανία, επιδιώκοντας να αναχαιτίσει τη ρωσική επιθετικότητα.
Πώς λειτουργεί η εκστρατεία
Ερευνητές από τη συλλογικότητα Antibot4Navalny, η οποία μελετά δίκτυα bots στη Ρωσία και πέραν αυτής, αναφέρουν ότι οι λογαριασμοί που κοινοποίησαν τα βίντεο παρέπεμπαν σε ειδικά δημιουργημένο ιστότοπο στο πλαίσιο της εκστρατείας, ο οποίος δεν ανταποκρινόταν και δεν ήταν καταχωρισμένος.
Σύμφωνα με τους ίδιους, οι τακτικές της συγκεκριμένης εκστρατείας προσομοιάζουν με εκείνες μιας μακροχρόνιας επιχείρησης επιρροής γνωστής ως «Ματριόσκα».
Η επιχείρηση αυτή συχνά υποδύεται αξιόπιστες πηγές, όπως νόμιμους ειδησεογραφικούς οργανισμούς, κυβερνητικές υπηρεσίες και δημόσια πρόσωπα, με στόχο να προκαλέσει σύγχυση και να προωθήσει αντι-ουκρανικά αφηγήματα.
Είναι γνωστή για τη δράση μικρής ομάδας ανώνυμων λογαριασμών που αναρτούν ψευδές περιεχόμενο, το οποίο στη συνέχεια ενισχύεται από ευρύτερο δίκτυο, αποκρύπτοντας την προέλευση της παραπληροφόρησης.
Το Euronews έχει υποδυθεί αρκετές φορές από την εκστρατεία, ιδίως στη Μολδαβία, όπου λογαριασμοί που προσποιούνταν στελέχη του Euronews διέδωσαν ψευδείς και επιζήμιους ισχυρισμούς για τη χώρα.
Η επισκόπηση του The Cube στις πιο πρόσφατες αναρτήσεις για τον Ζελένσκι έδειξε ότι τουλάχιστον 10 λογαριασμοί κοινοποίησαν τα βίντεο μέσα σε χρονικό διάστημα δύο ωρών, χρησιμοποιώντας πανομοιότυπες ή σχεδόν πανομοιότυπες λεζάντες και hashtags. Αρκετοί από τους λογαριασμούς είχαν δημιουργηθεί πρόσφατα, δεν διέθεταν βιογραφικό προφίλ και δεν είχαν προηγούμενη δραστηριότητα.
Τα αποσπάσματα αναρτήθηκαν και αναδημοσιεύθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα προτού αφαιρεθούν από το X. Προς το παρόν, μόνο ένα βίντεο παραμένει στο TikTok.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η συγκεκριμένη εκστρατεία αποτελεί την πρώτη γνωστή περίπτωση κατά την οποία το δίκτυο «Ματριόσκα» χρησιμοποίησε hashtag για τη διάδοση των βίντεό του και επιχείρησε να δημιουργήσει ένα πραγματικό «γεγονός» — καλώντας τους θεατές να συμμετάσχουν σε ένα «flash mob κατά του Ζελένσκι» στη Λεωφόρο Χόλιγουντ.