Σύμφωνα με το πρόγραμμα του Πέδρο Σάντσεθ, οι μετανάστες χωρίς χαρτιά που έχουν ζήσει στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες μπορούν να υποβάλουν αίτηση για προσωρινή άδεια παραμονής ενός έτους, γεγονός που άνοιξε την πόρτα στην παραπληροφόρηση
Η απόφαση του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να χορηγήσει νομικό καθεστώς σε περίπου 500.000 μετανάστες χωρίς χαρτιά έχει προκαλέσει μια ζωηρή συζήτηση για τη μετανάστευση σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά άνοιξε επίσης την πόρτα σε μια σειρά παραπλανητικών ισχυρισμών.
Σε ανάρτησή του στο Χ στις 14 Απριλίου, ο Ζορντάν Μπαρντελά, ηγέτης του γαλλικού ακροδεξιού κόμματος Εθνική Συσπείρωση, ισχυρίστηκε ότι τα άτομα με νέα έγγραφα "θα μπορούν αύριο να ταξιδεύουν ελεύθερα στη Γαλλία και ακόμη και να εγκαθίστανται εκεί, ελκόμενα από τη γενναιοδωρία του κοινωνικού μας συστήματος, το οποίο είναι ανοιχτό χωρίς όρους".
Ο Μπρουνό Ρεταγιό, υποψήφιος του συντηρητικού κόμματος των Ρεπουμπλικάνων της Γαλλίας, ζήτησε επίσης να κλείσουν τα σύνορα εντός του χώρου Σένγκεν -μια ζώνη 29 ευρωπαϊκών χωρών με ανοιχτά σύνορα και ελεύθερη κυκλοφορία- ως απάντηση στο σχέδιο νομιμοποίησης της Ισπανίας.
Ωστόσο, η ισπανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές πώς ακριβώς θα λειτουργήσει το σύστημα και ποια δικαιώματα θα παραχωρηθούν σε όσους επωφελούνται από αυτό.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα του Σάντσεθ, οι μετανάστες χωρίς χαρτιά που έχουν ζήσει στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες μπορούν να υποβάλουν αίτηση για προσωρινή άδεια παραμονής διάρκειας ενός έτους.
Πρέπει να έχουν καθαρό ποινικό μητρώο και έχουν προθεσμία μέχρι τις 30 Ιουνίου για να υποβάλουν αίτηση για ανανεώσιμη βίζα εργασίας.
Επομένως, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Μπαρντελά, το σχέδιο της ισπανικής κυβέρνησης δεν σημαίνει ότι τα άτομα με νέα έγγραφα θα είναι ελεύθερα να μετακινηθούν στη Γαλλία ή σε άλλες χώρες της ΕΕ με μονοετή άδεια εργασίας.
Θα μπορούν να διαμένουν και να εργάζονται αποκλειστικά στην Ισπανία, αλλά όχι σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.
Μπορούν οι νομιμοποιημένοι μετανάστες της Ισπανίας να εγκατασταθούν σε άλλες χώρες της ΕΕ;
Με την άδεια εργασίας της Ισπανίας, δεδομένου ότι η χώρα βρίσκεται στον χώρο Σένγκεν, τα πρόσφατα νομιμοποιημένα άτομα θα μπορούν να ταξιδεύουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες για έως και 90 ημέρες εντός ενός παραθύρου 180 ημερών.
Ωστόσο, δεν θα μπορούν να μείνουν εκεί μακροπρόθεσμα και πολύ περισσότερο να ριζώσουν.
Η Monique Pariat, σύμβουλος μεταναστευτικής πολιτικής στο Ινστιτούτο Jacques Delors, δήλωσε στην ομάδα ελέγχου των γεγονότων του Euronews, The Cube, ότι οι υπήκοοι τρίτων χωρών στην ΕΕ "μπορούν να εγκατασταθούν σε μια χώρα μόνο εάν σας το επιτρέπουν οι αρχές".
"Εάν τα άτομα αυτά έχουν φοιτητικό καθεστώς ή έχουν λάβει σύμβαση εργασίας στη Γαλλία, τότε ναι, μπορούν να μείνουν", είπε. "Αλλά είναι εξαιρετικά απίθανο σε κάθε περίπτωση η Γαλλία να τους προσφέρει βίζα, ενώ έχουν άδεια εργασίας ενός έτους στην Ισπανία".
Μπορούν οι νομιμοποιημένοι μετανάστες να έχουν πρόσβαση σε άλλα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης της ΕΕ;
Ο Μπαρντελά υποστήριξε επίσης ότι τα άτομα που διαθέτουν ισπανική άδεια εργασίας θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της Γαλλίας, "το οποίο είναι ανοικτό σε όλους χωρίς προϋποθέσεις".
Ωστόσο, οι πρόσφατα νομιμοποιηθέντες μετανάστες θα καλύπτονται από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της Ισπανίας και όχι της Γαλλίας.
"Είτε η ισπανική κοινωνική ασφάλιση θα χρεώνεται [για την ιατρική περίθαλψη], είτε, αν δεν καλύπτονται, θα πληρώνουν οι ίδιοι το κόστος", δήλωσε η Pariat.
"Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα αυτά δεν μπορούν να έρθουν στη Γαλλία και να πουν: "Ω, θέλω να αλλάξω όλα μου τα δόντια"", συνέχισε. "Δεν έχει νόημα να το κάνουν αυτό, διότι θα καλύπτονται στην Ισπανία. Ποιο θα ήταν το νόημα να ταξιδέψουν στη Γαλλία;"
Η συντηρητική δεξαμενή σκέψης Funcas εκτιμά ότι στις αρχές του 2025 περίπου 840.000 μετανάστες χωρίς χαρτιά ζούσαν στην Ισπανία, με την πλειονότητα να προέρχεται από χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Το 2025, η Ισπανία ξεχώριζε επίσης ως μία από τις οικονομίες της ευρωζώνης με τις καλύτερες επιδόσεις.
"Η Γαλλία δεν είναι τόσο ελκυστική όσο νομίζουν ή ισχυρίζονται ορισμένοι πολιτικοί, ιδίως για τους ανθρώπους που μιλούν ισπανικά, έχουν δεσμούς με την Ισπανία ή εργάζονται ήδη εκεί", μας είπε η Catherine Wihtol de Wenden, ανώτερη ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας.
"Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ανθρώπους που έχουν διακρατικούς δεσμούς μεταξύ της χώρας τους και της Ισπανίας", πρόσθεσε η ίδια.
Η Ισπανία δεν είναι η μόνη χώρα που αντιμετωπίζει την έλλειψη εργατικού δυναμικού μέσω θεωρήσεων. Το νέο τριετές διάταγμα της Ιταλίας για τη μετανάστευση θα προβλέπει 500.000 νέες αφίξεις μεταξύ 2026 και 2028.