Στις πρώτες τους δηλώσεις στα ΜΜΕ, οι αστροναύτες της Artemis II μιλούν για το δέος και τον φόβο της ιστορικής αποστολής.
Έχει περάσει σχεδόν μία εβδομάδα από τότε που οι τέσσερις αστροναύτες της Artemis II ολοκλήρωσαν το ιστορικό τους ταξίδι γύρω από τη Σελήνη και, όπως είπαν στην πρώτη συνέντευξη Τύπου μετά την επιστροφή τους, με το μυαλό τους δεν έχουν ακόμη ξαναγυρίσει στη Γη.
Οι τρεις Αμερικανοί και ο ένας Καναδός είπαν ότι η διέλευσή τους από τη Σελήνη φέρνει τη NASA σε πολύ καλύτερη θέση για μια επανδρωμένη προσελήνωση σε δύο χρόνια και, στη συνέχεια, για μια μόνιμη σεληνιακή βάση. Μίλησαν από το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Johnson της NASA στο Χιούστον, που αποτελεί και την έδρα τους.
«Αυτή η αποστολή μού έδειξε ότι το άγνωστο είναι πολύ πιο τρομακτικό από το γνωστό», είπε η αστροναύτισσα Κριστίνα Κοχ. «Κάθε φορά που πετυχαίναμε έναν δοκιμαστικό στόχο της αποστολής, κοιταζόμασταν μεταξύ μας και λέγαμε: “πήγε πράγματι πολύ καλά”».
Ο διοικητής Ριντ Γουάισμαν είπε αργότερα στο Associated Press ότι από τότε που γύρισε είναι τόσο απασχολημένος, ώστε δεν έχει βρει χρόνο ούτε να σηκώσει το βλέμμα του προς τη Σελήνη, πόσο μάλλον προς τον κρατήρα Κάρολ, το όνομα που πρότεινε το πλήρωμα για έναν φωτεινό σεληνιακό κρατήρα προς τιμήν της αδικοχαμένης συζύγου του.
«Το να βρίσκεσαι 252.000 μίλια μακριά από το σπίτι είναι το πιο μεγαλοπρεπές, το πιο όμορφο θέαμα που θα αντικρίσουν ποτέ ανθρώπινα μάτια», είπε σε συνέντευξή του στο AP.
Όμως, η επάνοδος διαμέσου της ατμόσφαιρας με ταχύτητα 39 φορές μεγαλύτερη από του ήχου «είναι όντως τρομακτική και επικίνδυνη». Γι’ αυτό και στη μέση περίπου της πτήσης λαχταρούσε να γυρίσει σπίτι. «Το μόνο που θέλεις είναι να αγκαλιάσεις τα παιδιά σου και να ξέρουν ότι είσαι καλά».
Ο Γουάισμαν, ο πιλότος Βίκτορ Γκλόβερ, η Κοχ και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν εκτοξεύτηκαν προς τη Σελήνη από τη Φλόριντα την 1η Απριλίου, το πρώτο επανδρωμένο σεληνιακό πλήρωμα της NASA εδώ και πάνω από 50 χρόνια και, με διαφορά, το πιο πολυποίκιλο.
Έγιναν οι πιο μακρινοί ταξιδιώτες όλων των εποχών – σπάζοντας το ρεκόρ του Apollo 13 – καθώς πέρασαν γύρω από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης, αρκετά φωτισμένη ώστε να αποκαλύψει μορφολογικά χαρακτηριστικά που κανένα ανθρώπινο μάτι δεν είχε δει ποτέ. Στο δέος προστέθηκε και η θέα μιας ολικής σεληνιακής έκλειψης.
Η κάψουλά τους Orion, την οποία βάφτισαν Integrity, προσθαλασσώθηκε με αλεξίπτωτα στον Ειρηνικό την περασμένη Παρασκευή, ολοκληρώνοντας το ταξίδι σχεδόν 10 ημερών. Η επιστροφή της αποστολής Artemis II στο Χιούστον την επόμενη μέρα συνέπεσε με την 56η επέτειο της εκτόξευσης του Apollo 13 (πηγή στα Αγγλικά).
Ο Γουάισμαν είπε ότι ο ίδιος και ο Γκλόβερ «ίσως να είδαμε σε δύο σημεία μια μικρή απώλεια καψαλισμένου υλικού» στην ασπίδα θερμότητας, καθώς η Integrity περνούσε από το ταχύτερο και πιο θερμό στάδιο της επανεισόδου. Μόλις ανέβηκαν στο πλοίο ανάκτησης, έσκυψαν όσο μπορούσαν για να δουν το κάτω μέρος της κάψουλας, ψάχνοντας για σημάδια ζημιάς. Εντόπισαν μια μικρή απώλεια καρβουνιασμένου υλικού στην «ώμο» της κάψουλας, στο σημείο όπου ενώνεται με την ασπίδα θερμότητας.
«Για εμάς τους τέσσερις, κοιτάζοντας απλώς την ασπίδα θερμότητας, έμοιαζε υπέροχη. Μας φάνηκε άψογη και η είσοδος στην ατμόσφαιρα ήταν πραγματικά εντυπωσιακή», είπε ο Γουάισμαν.
Προειδοποίησε, πάντως, ότι πρέπει ακόμη να γίνουν λεπτομερείς αναλύσεις. «Θα την περάσουμε από κόσκινο, θα εξετάσουμε όχι μόνο κάθε μόριο, αλλά πιθανότατα κάθε άτομο αυτής της ασπίδας θερμότητας», είπε.
Η ασπίδα θερμότητας στην πρώτη δοκιμαστική πτήση Artemis το 2022 – χωρίς πλήρωμα – επέστρεψε τόσο γεμάτη λακκούβες και φθορές, ώστε η Artemis II καθυστέρησε για μήνες, αν όχι για χρόνια. Αντί να την επανασχεδιάσει πλήρως, η NASA επέλεξε να αλλάξει την τροχιά εισόδου της κάψουλας ώστε να μειωθεί η θέρμανση. Οι μελλοντικές κάψουλες θα έχουν νέο σχεδιασμό.
Όταν, λίγο πριν από την προσθαλάσσωση, λύθηκαν τα αλεξίπτωτα, ο Γκλόβερ είπε ότι ένιωσε σαν να βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση – σαν να έκανε βουτιά προς τα πίσω από έναν ουρανοξύστη. «Έτσι το ένιωσα για πέντε δευτερόλεπτα», είπε, προσθέτοντας ότι όταν η κάθοδος ομαλοποιήθηκε «ήταν υπέροχο».
Από την επιστροφή τους μέχρι σήμερα, οι τέσσερις αστροναύτες υποβάλλονται σε αλλεπάλληλους ιατρικούς ελέγχους, για να εξεταστούν η ισορροπία, η όραση, η μυϊκή δύναμη, ο συντονισμός των κινήσεων και η γενική τους υγεία.
Φόρεσαν ακόμη και στολές διαστημικού περιπάτου για ασκήσεις σε συνθήκες που προσομοιώνουν τη βαρύτητα της Σελήνης, περίπου στο ένα έκτο της γήινης, ώστε να διαπιστωθεί πόση αντοχή και επιδεξιότητα θα έχουν οι μελλοντικοί σεληνοβάτες μόλις πατήσουν στο έδαφος της Σελήνης.
Η NASA εργάζεται ήδη για την Artemis III, το επόμενο βήμα στο φιλόδοξο σχέδιό της για τη δημιουργία βάσης στη Σελήνη. Η πλατφόρμα από την οποία εκτοξεύεται ο πύραυλος επέστρεψε την Πέμπτη στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Κένεντι, στο κτίριο συναρμολόγησης οχημάτων, όπου θα προετοιμαστεί για την εκτόξευση της Artemis του επόμενου έτους.
Χωρίς να έχει ακόμη οριστεί πλήρωμα, η Artemis III θα παραμείνει σε τροχιά γύρω από τη Γη, καθώς οι αστροναύτες θα εξασκούνται στην προσέγγιση και σύνδεση της κάψουλας Orion με έναν ή δύο σεληνιακούς προσεληνιωτές που αναπτύσσονται από τη SpaceX του Ίλον Μασκ και την Blue Origin του Τζεφ Μπέζος.
Η Artemis IV θα ακολουθήσει το 2028, σύμφωνα με το τελευταίο χρονοδιάγραμμα της NASA, με δύο αστροναύτες να προσεδαφίζονται κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης.
Η NASA στοχεύει αυτή τη φορά σε μια βιώσιμη παρουσία στη Σελήνη. Στις αποστολές Apollo, οι αστροναύτες διατηρούσαν τις επισκέψεις τους σύντομες. Δώδεκα αστροναύτες εξερεύνησαν τη σεληνιακή επιφάνεια, ξεκινώντας με τους Νιλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν της Apollo 11 το 1969 και καταλήγοντας στους Τζιν Σέρναν και Χάρισον Σμιτ της Apollo 17 το 1972.
Η Κοχ είπε ότι μετά την επιστροφή τους, η ίδια και τα μέλη του πληρώματος «νιώθουν ακόμη πιο ενθουσιασμένοι και έτοιμοι να αναλάβουν αυτή την πρόκληση ως οργανισμός».
Όλοι θα χρειαστεί να αποδεχθούν επιπλέον κίνδυνο για να επιτευχθούν όλα αυτά και να εμπιστευθούν ότι τυχόν μελλοντικά προβλήματα θα μπορούν να επιλυθούν σε πραγματικό χρόνο, σημείωσε ο Χάνσεν.
«Δεν θα μπορέσουμε να έχουμε λειάνει τα πάντα πριν φύγουμε. Θα πρέπει να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλον», είπε.
Παρότι για τους ίδιους όλα κύλησαν ομαλά, «ήταν επίσης απολύτως σαφές για εμάς ότι τα πράγματα μπορούν να δυσκολέψουν πολύ», είπε. Οι μελλοντικές αποστολές, πρόσθεσε, θα πρέπει «να κατανοήσουν ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει πολύ δύσκολη, πολύ γρήγορα».