Κατά τη διάρκεια του ιστορικού καύσωνα στη Γαλλία, τα ειδυλλιακά παριζιάνικα δώματα μετατρέπονται σε παγίδες θερμότητας
Πριν χτυπήσει ο καύσωνας, η Αμελί Κένι μπορούσε να λέει πως τα είχε σχεδόν όλα: ένα μικροσκοπικό αλλά φθηνό διαμέρισμα στον τελευταίο όροφο στο Παρίσι, με μια ζηλευτή θέα από το μικρό μπαλκόνι του προς τις χαρακτηριστικές γκρίζες στέγες της γαλλικής πρωτεύουσας και, αν γείρει αρκετά έξω, ακόμη και μέχρι τη βασιλική της Σακρ-Κερ στον λόφο της Μονμάρτρης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όμως με έναν ιστορικό καύσωνα να μετατρέπει σοφίτες σαν τη δική της σε δυνητικό κίνδυνο για την υγεία, η 23χρονη απόφοιτη δεν αισθάνεται πια τόσο τυχερή.
«Αυτή ήταν η χειρότερη εβδομάδα που έχουμε περάσει σε αυτό το διαμέρισμα», λέει αυτή την εβδομάδα, καθώς η πρωτεύουσα και άλλες περιοχές της Ευρώπης ψήνονται. «Όλο το απόγευμα είναι σαν φούρνος και είναι αδύνατο να πάρεις μια ανάσα δροσιάς».
Πολλά από τα κτίρια του Παρισιού, που απέξω φαίνονται τόσο γραφικά, αποδεικνύονται εχθρικά, ακόμη και επικίνδυνα για την υγεία, κατά τη διάρκεια του αδιάκοπου, πρωτοφανούς καύσωνα που μετατρέπει τόσο τις μεγάλες καλοκαιρινές ημέρες όσο και τις σύντομες, ιδρωμένες νύχτες σε καθημερινή μάχη.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για όσους ζουν ακριβώς κάτω από τις στέγες του Παρισιού, οι οποίοι συχνά δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά μεγαλύτερα διαμερίσματα σε χαμηλότερους ορόφους, που δέχονται λιγότερο τον απευθείας ήλιο.
Ο κίνδυνος θανάτου υπερτετραπλασιάζεται στις σοφίτες του Παρισιού
Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορούν να τις καταστήσουν θανατηφόρες. Έρευνα για τον καύσωνα-ρεκόρ του 2003, στον οποίο αποδίδονται 15.000 θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη, διαπίστωσε ότι η διαμονή σε δωμάτιο-σοφίτα στο Παρίσι, ακριβώς κάτω από τη στέγη, αύξανε τον κίνδυνο θανάτου πάνω από τέσσερις φορές, σύμφωνα με έκθεση της γαλλικής υπηρεσίας δημόσιας υγείας πέρυσι.
Ερευνητές που μελέτησαν τους θανάτους από ζέστη σε ευρωπαϊκές πόλεις, σε έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2023 στο περιοδικό The Lancet Planetary Health, κατέληξαν ότι το Παρίσι είχε τον υψηλότερο κίνδυνο θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη ανάμεσα στις 30 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που εξέτασαν.
Περίπου τα τρία τέταρτα των στεγών στο Παρίσι καλύπτονται με φύλλα τσίγκου, δημιουργώντας τις εντυπωσιακές γκρίζες πανοραμικές εικόνες της πόλης που εμπνέουν εδώ και δεκαετίες καλλιτέχνες και κινηματογραφιστές. Η τέχνη των τεχνιτών που τοποθετούν τις στέγες από ψευδάργυρο έχει αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ, μέσω της UNESCO, ως πολιτιστική κληρονομιά μεγάλης αξίας για την ανθρωπότητα. Ο ψευδάργυρος αντέχει στις καιρικές συνθήκες, είναι εύκαμπτος και ανακυκλώσιμος. Ως μέταλλο όμως απορροφά και μεταδίδει τη θερμότητα.
«Ο κόσμος θεωρεί τις στέγες του Παρισιού γοητευτικές. Υπάρχει η ρομαντική εικόνα του δωματίου στη σοφίτα. Στην πραγματικότητα όμως, αν δείτε ποιοι ζουν σε αυτά τα διαμερίσματα, πρόκειται συχνά για φοιτητές που πληρώνουν πάρα πολλά χρήματα για ένα μικρό δωμάτιο», λέει η Μαϊντέρ Ολιβιέ από την οργάνωση Foundation for Housing for the Disadvantaged, που αγωνίζεται για τη στέγαση των ευάλωτων.
«Όχι μόνο είναι εκτεθειμένοι σε ακραία ζέστη, αλλά είναι πρακτικά αδύνατο να δημιουργηθεί διαμπερής αερισμός για να φύγει η θερμότητα τη νύχτα».
Οι κανονισμοί διατήρησης του Παρισιού δυσκολεύουν την προσαρμογή στην ακραία ζέστη
Στο διαμέρισμα του έκτου ορόφου χωρίς ασανσέρ, που η Κένι μοιράζεται με τη σύντροφό της, τη συνομήλική της Φραντσέσκα Πίλια, έχουν χωρέσει ένα γραφείο, ένα διπλό κρεβάτι και ένα μικρό ηλεκτρικό πιάνο. Το μοναδικό παράθυρο του διαμερίσματος, που προεξέχει από την τσίγκινη στέγη, βλέπει δυτικά και λούζεται από τον ήλιο από το μεσημέρι μέχρι το σούρουπο. Μοιράζονται ενοίκιο 735 ευρώ τον μήνα.
«Ήταν το πιο φθηνό μέρος που μπορούσαμε να βρούμε», λέει η Κένι. «Μου αρέσει που κοιτάζει στην πλατεία. Βλέπω γάμους σχεδόν κάθε Σάββατο πρωί».
«Αλλά τώρα σκέφτομαι ότι, αν μπορούσα να δώσω περισσότερα χρήματα για να ζήσω κάπου αλλού, θα το έκανα».
Αν και τα γραφεία, τα εμπορικά κέντρα, οι κινηματογράφοι και άλλοι σύγχρονοι χώροι συνάθροισης διαθέτουν συχνά κλιματισμό, τα ιδιωτικά διαμερίσματα σπανίως έχουν, ειδικά στο πυκνοκατοικημένο κέντρο του Παρισιού με τα κλασικά κτίρια οσμάνικου (Haussmann) ύφους – από το όνομα του Γάλλου πολεοδόμου του 19ου αιώνα που μεταμόρφωσε την πόλη, ανοίγοντας φαρδιές, δεντροφυτεμένες λεωφόρους και διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό τη σημερινή της εικόνα.
Η Ολιβιέ, που αγωνίζεται για το δικαίωμα στη στέγη, λέει ότι οι πολεοδομικοί κανονισμοί που έχουν στόχο να διατηρήσουν τον χαρακτήρα του Παρισιού –συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών στεγών του– εμποδίζουν τις προσπάθειες προσαρμογής της κατοικίας στην ακραία ζέστη.
«Υπάρχουν άνθρωποι που, λόγω των κανονισμών προστασίας των στεγών, δεν μπορούν να μονώσουν τη στέγη τους ή να τοποθετήσουν παντζούρια για να κόψουν τον ήλιο και να αποτρέψουν την υπερθέρμανση του σπιτιού τους», σημειώνει. «Αυτοί οι κανόνες, που προστατεύουν τις στέγες του Παρισιού, δεν προστατεύουν τους ανθρώπους που ζουν κάτω από αυτές».
Η Κένι, από την Αυστραλία, και η Πίλια, που κατάγεται από την Ιταλία, μόνο άπειρες δεν είναι από τη ζέστη. Ωστόσο οι θερμοκρασίες στο Παρίσι –με ρεκόρ για Ιούνιο που άγγιξαν και ξεπέρασαν τους 40°C την ημέρα και 25°C τη νύχτα– ήταν εξαντλητικές.
Έχουν αγοράσει ένα μικρό ηλεκτρικό ανεμιστηράκι, κάνουν κρύα ντους, δροσίζονται με βρεγμένη πετσέτα, πίνουν πολλά υγρά και παλεύουν με το δίλημμα αν πρέπει να κρατούν το παράθυρο ανοιχτό.
«Ξυπνάω και αποφασίζω: έχει πολλή ζέστη, πρέπει να ανοίξω το παράθυρο», λέει η Κένι. «Μια ώρα αργότερα ξυπνάω και λέω: έχει πάρα πολύ θόρυβο, πρέπει να κλείσω το παράθυρο».
«Είναι ένας εξαιρετικά καφκικός κύκλος».