Έρευνα δείχνει ότι το βιντεοπαιχνίδι Tetris μπορεί να περιορίσει τις ενοχλητικές τραυματικές αναμνήσεις, με τα συμπτώματα να υποχωρούν μετά από έξι μήνες
Όταν ο εγκέφαλος μένει απασχολημένος παίζοντας Tetris, οι παρεμβατικές αναμνήσεις δεν βρίσκουν τρόπο να τρυπώσουν και έτσι το τραύμα μετριάζεται, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet Psychiatry, επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση παρεμβατικών, έντονων και ανεπιθύμητων αναμνήσεων τραύματος, ενός βασικού συμπτώματος της μετατραυματικής διαταραχής άγχους (PTSD).
Η θεραπευτική προσέγγιση – με την ονομασία Imagery Competing Task Intervention (ICTI) – αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα στη Σουηδία, σε συνεργασία με τον ερευνητικό φορέα P1vital, και δοκιμάστηκε πιλοτικά με το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Το ψυχολογικό τραύμα, όπως η θέα ενός αιφνίδιου θανάτου ή η βίωση μιας βίαιης εμπειρίας, μπορεί να προκαλέσει παρεμβατικές αναμνήσεις που επιμένουν επί ημέρες ή και χρόνια και επηρεάζουν την ψυχική και τη σωματική υγεία.
Οι παρεμβατικές αναμνήσεις, γνωστές και ως flashback, είναι ακούσιες και επαναλαμβανόμενες ανακλήσεις που εμφανίζονται ξαφνικά στο μυαλό, συνήθως ως οπτικές εικόνες του τραύματος.
«Ακόμη και μία και μόνη, φευγαλέα παρεμβατική ανάμνηση ενός παρελθοντικού τραύματος μπορεί να έχει ισχυρή επίδραση στην καθημερινότητα, καταλαμβάνοντας την προσοχή και αφήνοντας τους ανθρώπους στο έλεος ανεπιθύμητων και παρεμβατικών συναισθημάτων», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης, Έμιλι Χολμς, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα.
Πρόσθεσε ότι, αποδυναμώνοντας την παρεμβατική διάσταση αυτών των αισθητηριακών αναμνήσεων μέσω αυτής της σύντομης οπτικής παρέμβασης, οι άνθρωποι βιώνουν λιγότερες εικόνες τραύματος που επανέρχονται στο μυαλό τους.
Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε σε εργαζόμενους στον χώρο της υγείας που είχαν βιώσει τραυματικά περιστατικά στο εργασιακό τους περιβάλλον κατά την πανδημία της COVID-19.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: η πρώτη χρησιμοποίησε τη νοητική παρέμβαση, η δεύτερη άκουγε κλασική μουσική και η τρίτη λάμβανε την καθιερωμένη θεραπεία.
Η μελέτη έδειξε ότι η ICTI μείωσε σημαντικά τις παρεμβατικές αναμνήσεις, από έναν μέσο όρο 14 την εβδομάδα σε μόλις μία την εβδομάδα έπειτα από τέσσερις εβδομάδες, δηλαδή δέκα φορές λιγότερες σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στις άλλες ομάδες.
Έξι μήνες μετά τη δοκιμή, το 70% των ατόμων που έλαβαν τη νέα θεραπεία δεν παρουσίαζαν πλέον καθόλου παρεμβατικές αναμνήσεις.
«[Η] παρέμβασή μας επικεντρώνεται στη νοητική απεικόνιση και όχι στις λέξεις και έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ήπια, σύντομη και πρακτική, για να χωρά στην απαιτητική καθημερινότητα των ανθρώπων», πρόσθεσε η Χολμς.
Πώς λειτουργεί η θεραπεία;
Το βασικό στοιχείο της θεραπείας είναι το βιντεοπαιχνίδι Tetris, στο οποίο ο παίκτης πρέπει να περιστρέφει σχήματα διαφορετικού μεγέθους ώστε να τα εφαρμόσει όλα σε ένα πλέγμα.
Στο πρώτο στάδιο της μελέτης, οι συμμετέχοντες ανακάλεσαν για λίγο την τραυματική ανάμνηση, χωρίς να χρειάζεται να την περιγράψουν ή να μπουν σε λεπτομέρειες.
Στη συνέχεια, εκπαιδεύτηκαν στη χρήση της νοητικής περιστροφής, μιας γνωστικής δεξιότητας που βασίζεται στο «μάτι του μυαλού». Στο πλαίσιο της ICTI, οι συμμετέχοντες καλούνται να εφαρμόσουν αυτή τη δεξιότητα παίζοντας Tetris, αλλά με πιο αργό ρυθμό, σε συνεδρίες διάρκειας περίπου 20 λεπτών.
Η βασική ιδέα είναι να απασχοληθούν οι οπτικοχωρικές περιοχές του εγκεφάλου, ώστε να «ανταγωνίζονται» το οπτικό flashback και να μειώνεται η έντασή του, η συναισθηματική του φόρτιση και η συχνότητα με την οποία εμφανίζεται.
Γενικά ωφέλιμη θεραπεία
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η θεραπεία ήταν ωφέλιμη όχι μόνο ως προς τη μείωση των παρεμβατικών εικόνων, αλλά και ως προς τα συνολικά συμπτώματα της PTSD.
Όταν οι παρεμβατικές αναμνήσεις μειώνονται, αναμένεται να υπάρχει ευεργετική επίδραση και σε άλλα συμπτώματα της PTSD, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης.
Το άγχος, η κατάθλιψη και η γενικότερη λειτουργικότητα των συμμετεχόντων είχαν βελτιωθεί μέχρι την τέταρτη εβδομάδα, ανεξάρτητα από το επίπεδο της PTSD που είχαν στην αρχή της μελέτης.