Η Μπιενάλε αστικής τέχνης επιστρέφει στο γερμανικό Χυτήριο Φελκλίνγκεν: καλλιτέχνες μεταμορφώνουν βιομηχανικό μνημείο της UNESCO σε ανοιχτή γκαλερί.
Δεκάδες καλλιτέχνες της αστικής τέχνης από 17 χώρες έχουν συγκεντρωθεί σε ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά τοπόσημα της Ευρώπης για μια έκθεση που αξιοποιεί στο έπακρο τους αχανείς χώρους του και τη διάχυτη αίσθηση εγκατάλειψης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το γερμανικό βιομηχανικό συγκρότημα Völklinger Hütte, το σιδηρουργείο του Φέλκλινγκεν, αποτελεί το σκηνικό για τη Μπιενάλε Αστικής Τέχνης 2026, που ανοίγει αυτό το Σάββατο.
«Ο χώρος αυτός βρίσκεται στον πυρήνα της street art και της τέχνης του γκράφιτι», δήλωσε ο Ralf Beil, γενικός διευθυντής του χώρου, που είναι ανοιχτός στο κοινό ως μουσείο.
«Όλα ξεκίνησαν σε βιομηχανικούς χώρους σαν κι αυτόν. Οι καλλιτέχνες αγαπούν αυτό το μέρος και δημιουργούν έργα για τη Völklinger Hütte, στη Völklinger Hütte, με τη Völklinger Hütte», πρόσθεσε ο Beil.
Απομεινάρια μιας εποχής
Η φετινή έκθεση παρουσιάζει 50 καλλιτέχνες. Ανάμεσά τους είναι ο Tomas Lacque, που ζει στη Γαλλία, του οποίου η εγκατάσταση αποτελείται από ένα μικρό βαν, έναν σωρό ελαστικά, παιχνίδια και άλλα απορρίμματα, όλα καλυμμένα με ένα στρώμα μπογιάς. Τοποθετημένο σε μια αίθουσα όπου κάποτε λειτουργούσαν οι υψικάμινοι, μοιάζει να παραπέμπει στην κινητικότητα που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα, σκεπασμένη από στάχτη σαν την Πομπηία.
Ο Ολλανδός καλλιτέχνης Boris Tellegen, περισσότερο γνωστός ως Delta, συνέβαλε με ένα ογκώδες πράσινο‑μαύρο ξύλινο γλυπτό που «φωτίζει» το εσωτερικό του σιδηρουργείου.
Το κολεκτίβο Vortex-X, με έδρα τη Γαλλία, που ανακυκλώνει υλικά από παλιοσίδερα, έχει τεντώσει ακτίνες λευκού βιομηχανικού υφάσματος κατά μήκος μίας από τις αίθουσες του κτιρίου, σε ένα έργο με τίτλο «Μνήμη σε μεταφορά».
Ο Ισπανός καλλιτέχνης Ampparito έχει βάψει με τεράστια λευκά γράμματα τη φράση «no hay nada de valor» (στα ελληνικά, περίπου «δεν υπάρχει τίποτα πολύτιμο εδώ») στην οροφή μιας από τις τεράστιες αποθήκες του χώρου – ένα έργο που φαίνεται καλύτερα από μια πλατφόρμα παρατήρησης 45 μέτρα πάνω από το έδαφος.
Κληρονομιά και ιστορία
Το σιδηρουργείο εκτείνεται σε μια έκταση 6 εκταρίων, ένα λαβυρινθώδες σύμπλεγμα από καμινάδες και υψικάμινους, όπου οι επισκέπτες συναντούν ακόμη ζοφερές πινακίδες της βιομηχανικής εποχής που προειδοποιούν για κινδύνους όπως ο «κίνδυνος σύνθλιψης». Οι εγκαταστάσεις δεσπόζουν στην πόλη Völklingen, κοντά στα σύνορα της Γερμανίας με τη Γαλλία.
Περιλαμβάνονται στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO από το 1994, αναγνωρισμένες ως «το μοναδικό άθικτο παράδειγμα, σε ολόκληρη τη δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, ενός ολοκληρωμένου σιδηρουργείου που χτίστηκε και εξοπλίστηκε τον 19ο και τον 20ό αιώνα».
Οι υψικάμινοι είναι σβηστοί από το 1986, όταν σταμάτησε η παραγωγή, και ο χώρος έχει διατηρηθεί όπως ήταν τότε. Ωστόσο η όψη του παραπέμπει σε πολύ παλαιότερη εποχή, καθώς μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1930 δεν προστέθηκαν νέες εγκαταστάσεις.
«Είναι τόσο σκονισμένο και τόσο παλιό, αλλά είναι όμορφο, ξέρετε, υπάρχει ομορφιά στη φθορά», είπε ο Βρετανός καλλιτέχνης Remi Rough. «Νομίζω ότι αυτό που έκανα σε κάνει να το αντιλαμβάνεσαι κάπως διαφορετικά».
Ο Δανός καλλιτέχνης Anders Reventlov είπε ότι νιώθει «ταπεινότητα που μπορεί να κάνει κάτι εδώ».
«Όπως μου είπε κάποιος… ήταν κόλαση να δουλεύεις εδώ», είπε. «Τώρα δεν είναι κόλαση. Είναι ένας ωραίος χώρος, ο κόσμος περπατάει τριγύρω, υπάρχουν μέλισσες, όμορφα λουλούδια, αλλά, ναι, θυμόμαστε ακόμη την ιστορία και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό».
Ο Beil σημείωσε ότι οι διοργανωτές «θέλουν έργα πραγματικά πρωτότυπα για αυτόν τον χώρο και αυτό τους εμποδίζει να είναι εμπορικά».
«Πρόκειται για μια εγκατάσταση για τον συγκεκριμένο χώρο», είπε. «Είναι καθαρή τέχνη».
Η Μπιενάλε Αστικής Τέχνης ανοίγει το Σάββατο και θα διαρκέσει έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.