Το 2025 καταγράφηκαν παγκοσμίως μόλις 10 ανθρώπινα κρούσματα της νόσου Guinea worm
Μόλις 10 ανθρώπινα κρούσματα δρανκουνκουλίασης καταγράφηκαν παγκοσμίως το 2025, ο μικρότερος αριθμός που έχει αναφερθεί ποτέ και ένα σημαντικό βήμα προς την οριστική εκρίζωση.
Το Carter Center, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες που ηγείται της παγκόσμιας εκστρατείας για την εκρίζωση της νόσου του σκουληκιού της Γουινέας, ανακοίνωσε τα προσωρινά στοιχεία, φέρνοντας το παράσιτο πιο κοντά στο να γίνει η δεύτερη ασθένεια στην ιστορία που έχει εκριζωθεί.
Η δρακουνκουλίαση, γνωστή και ως σκουλήκι της Γουινέας (Guinea worm), είναι παρασιτική νόσος που μεταδίδεται μέσω μολυσμένου πόσιμου νερού.
Προκαλεί μια επώδυνη φλύκταινα από την οποία ένα σκουλήκι αναδύεται αργά, συνήθως από τη γάμπα, 10 έως 14 μήνες μετά τη μετάδοση.
«Το σκουλήκι της Γουινέας προκαλεί τεράστια ταλαιπωρία – όχι μόνο για το ίδιο το άτομο, αλλά και για την οικογένεια και την κοινότητά του», δήλωσε ο Άνταμ Βάις, διευθυντής του Προγράμματος Εκρίζωσης του Σκώληκα της Γουινέας του Carter Center, μετά την ανακοίνωση.
Πρόσθεσε ότι κάθε άνθρωπος που έχει νοσήσει έχει υπομείνει κάτι που θα μπορούσε να είχε αποτραπεί πλήρως.
«Μας δίνει δύναμη η πρόοδος της φετινής χρονιάς, αλλά ο μόνος αποδεκτός αριθμός είναι το μηδέν και γι’ αυτό η δέσμευσή μας να ολοκληρώσουμε αυτό το έργο παραμένει ακλόνητη», πρόσθεσε ο Βάις.
Το 1986, όταν το Carter Center ενέτεινε τις προσπάθειές του για την εκρίζωση της νόσου, εκτιμάται ότι σημειώνονταν 3,5 εκατομμύρια ανθρώπινα κρούσματα τον χρόνο.
Για να χαρακτηριστεί μια ασθένεια ως εκριζωμένη, κάθε χώρα στον κόσμο πρέπει να πιστοποιηθεί ως ελεύθερη από ανθρώπινες και ζωικές λοιμώξεις, ακόμη και εκείνες όπου δεν έχει καταγραφεί ποτέ μετάδοση.
Μια χώρα θεωρείται επίσημα ελεύθερη από μια ασθένεια αν διατηρεί μηδενικά αναφερόμενα ανθρώπινα και ζωικά κρούσματα για τουλάχιστον τρία συνεχόμενα χρόνια.
Μέχρι σήμερα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει πιστοποιήσει 200 χώρες ως ελεύθερες από το σκουλήκι της Γουινέας, ενώ έξι παραμένουν χωρίς πιστοποίηση: η Αγκόλα, το Τσαντ, η Αιθιοπία, το Μάλι, το Νότιο Σουδάν και το Σουδάν.
Από τα 10 προσωρινά καταγεγραμμένα ανθρώπινα κρούσματα του 2025, δύο εντοπίστηκαν στο Νότιο Σουδάν και από τέσσερα στο Τσαντ και την Αιθιοπία.
Η Αγκόλα, το Καμερούν, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και το Μάλι δεν ανέφεραν κανένα ανθρώπινο κρούσμα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Καθαρό νερό: Το κλειδί για την εκρίζωση
Καθώς δεν υπάρχει εμβόλιο ή θεραπεία για τη δρακουνκουλίαση, τα μέτρα πρόληψης και επιτήρησης ήταν καθοριστικά για να φτάσουμε στη σημερινή κατάσταση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δίνει προτεραιότητα στην πρόσβαση σε ασφαλές νερό μέσω προστατευμένων πηγαδιών και γεωτρήσεων, καθώς και σε υφασμάτινα και σωληνωτά φίλτρα για τα νοικοκυριά που δεν διαθέτουν καθαρό νερό.
Τα άτομα που έχουν μολυνθεί συχνά βυθίζουν τα άκρα τους στο νερό για να ανακουφιστούν από τον πόνο, κάτι που μπορεί να διεγείρει την απελευθέρωση προνυμφών από το σκουλήκι, μολύνοντας το νερό και επανεκκινώντας τον κύκλο μετάδοσης.
Άλλες ασθένειες ακολουθούν από κοντά
Μέχρι σήμερα έχει εκριζωθεί επίσημα μόνο η ευλογιά, όμως αρκετές παραμελημένες τροπικές ασθένειες ακολουθούν από κοντά.
Παράλληλα με τη δρακουνκουλίαση, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο την εκρίζωση της τροπικής μόρωσης (yaws) έως το 2030.
Η τροπική μόρωση είναι βακτηριακή μόλυνση που προσβάλλει κυρίως παιδιά κάτω των 15 ετών και εξαπλώνεται μέσω επαφής με ανοικτές πληγές. Δεν υπάρχει εμβόλιο για τη νόσο, αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά.
Το 2025, ο ΠΟΥ αναγνώρισε 136 χώρες ως ελεύθερες από τη μετάδοση – μια θεαματική αύξηση σε σχέση με μόλις μία χώρα το 2020.