Η ΕΕ πετυχαίνει νέο ορόσημο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: ποιες χώρες ηγούνται και ποιες μένουν πίσω;
Το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ συνεχίζει να αυξάνεται, σύμφωνα με νέα στοιχεία της Eurostat.
Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, έφτασε το 45,5 % της συνολικής παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται για άνοδο από το 42,7 % που είχε καταγραφεί την ίδια περίοδο το 2025.
Η αιολική ενέργεια είχε την πρωτοκαθεδρία, καλύπτοντας το 44,9 % της συνολικής ηλεκτρικής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, ακολουθούμενη από την υδροηλεκτρική ενέργεια με 28 % και την ηλιακή ενέργεια με 17,3 %. Το υπόλοιπο προήλθε από καύσιμα από ανανεώσιμες πηγές (9,4 %), τη γεωθερμική και άλλες μορφές ενέργειας (0,4 %).
Η τάση αυτή καταγράφεται καθώς η ΕΕ εντείνει την παραγωγή πράσινης, εγχώριας ηλεκτρικής ενέργειας ως μέτρο ενεργειακής ασφάλειας, μετά την ενεργειακή κρίση του πολέμου με το Ιράν που ανέδειξε τη μεταβλητότητα της εξάρτησης από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Ποιες χώρες της ΕΕ πρωτοστατούν στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ποιες μένουν πίσω;
Η Δανία βρίσκεται στην κορυφή, με το υψηλότερο ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ, που φτάνει το 90 % – κυρίως από αιολικά πάρκα – σύμφωνα με την Eurostat. Στη δεύτερη θέση, χάρη στην αφθονία υδροηλεκτρικής ενέργειας, η Πορτογαλία καταγράφει ποσοστό 82,9 %, ακολουθούμενη από τη Λιθουανία – επίσης πρωταγωνίστρια στην αιολική ενέργεια – με 75,7 %.
Στον αντίποδα, οι χώρες που επωφελούνται λιγότερο από την πράσινη μετάβαση είναι η Τσεχία, με μόλις 12,7 % της ηλεκτρικής της ενέργειας να παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, η Μάλτα (13 %) και η Σλοβακία (17,2 %).
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μειώνουν τους λογαριασμούς των νοικοκυριών στην Ευρώπη
Πέρα από τη μείωση των εκπομπών που θερμαίνουν τον πλανήτη, οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές συμβάλλουν στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας σε μια περίοδο που οι τιμές του φυσικού αερίου βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η ΕΕ εξοικονόμησε 51,4 δισ. ευρώ το 2025 μειώνοντας τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Μια ξεχωριστή έκθεση του Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA (πηγή στα Αγγλικά)) διαπίστωσε ότι οι καταναλωτές σε πέντε χώρες της ΕΕ – Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Σουηδία και Σλοβακία – θα εξοικονομήσουν 8,5 δισ. ευρώ στους λογαριασμούς ενέργειας φέτος, χάρη στο υψηλό μερίδιο καθαρής ενέργειας στο ηλεκτρικό τους μείγμα.
Πέραν των αυξημένων τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης στη θαλάσσια οδό του Στενού του Χορμούζ, την οποία έκλεισε το Ιράν ως απάντηση στην επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ, οι λογαριασμοί ενέργειας στην Ευρώπη αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια του πρωτοφανούς καύσωνα του Ιουνίου.
Μόνο στη Γαλλία και τη Γερμανία, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα κατά πάνω από 700 εκατ. ευρώ, καθώς η ζήτηση ενέργειας για ψύξη εκτινάχθηκε, αναγκάζοντάς τες να στραφούν εκ νέου στο φυσικό αέριο για να καλύψουν τις ανάγκες, σύμφωνα με νέα ανάλυση της περιβαλλοντικής ΜΚΟ [**350.org**](http://350.org %28πηγή στα Αγγλικά%29/).
Αυτό επανέφερε στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο το ευρωπαϊκό σύστημα «merit order» – όπου η ακριβότερη πηγή ενέργειας που χρειάζεται για να καλυφθεί η ζήτηση, συνήθως το φυσικό αέριο, καθορίζει την τιμή για ολόκληρο το δίκτυο – μπορεί να είναι συμβατό με ένα μέλλον στο οποίο κυριαρχούν οι ανανεώσιμες πηγές.
Η ανάπτυξη επαρκών υποδομών αποθήκευσης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ώστε το φυσικό αέριο να βγει πλήρως από την εξίσωση διαμόρφωσης των τιμών, θα μπορούσε να αποτελέσει τη μακροπρόθεσμη λύση, όμως οι πρόσφατες αυξήσεις τιμών δείχνουν πόσο δρόμο έχει ακόμη να διανύσει η Ευρώπη.